ՀՀ-ում ամեն 6-րդ երեխան թերսնված է. կլիման փոխվում է, գյուղնախարարությունը՝ պատրաստվում

Սովի մատնված մարդկանց թիվը աշխարհում հասնում է 821 միլիոնի՝ 2017 թվականի դրությամբ: Վերջին երեք տարում դիտվել է հետընթաց, եւ ցուցանիշը հավասարվել է տասը տարի առաջ գրանցված ցուցանիշին:

Որոշակի առաջընթաց կա մինչեւ 5 տարեկան երեխաների թերաճության նվազման ճանապարհին: 2017-ի տվյալով՝ մինչեւ 5 տարեկան 151 միլիոն երեխա ցածրահասակ է տարիքի համեմատ՝ ի տարբերություն 2012-ի 165 միլիոն երեխայի: Թերաճ երեխաները հիմնականում Աֆրիկայում եւ Ասիայում են՝ համապատասխանաբ 39 եւ 55 տոկոս: Ներկայացրած պատկերը արձանագրվել է ՄԱԿ-ի «Պարենային ապահովության եւ սնուցման կարգավիճակը-2018» զեկույցում:

Ինչ վերաբերում է Հայաստանում առկա իրավիճակին, մասնավորապես մինչեւ 5 տարեկան երեխաների 17.6 տոկոսը կամ յուրաքանչյուր 6-րդ երեխան, ունի թերսնուցման խնդիր: Ի դեպ, նկատենք, Երեւանի մանկական գլխավոր վիրաբույժ, «Սուրբ Աստվածամայր» բժշկական կենտրոնի ղեկավար Նիկոլայ Դալլաքյանն այս տարեսկզբին «Հայկական ժամանակի» հետ զրույցում անդրադարձել էր երեխաների թերսնուցման խնդրին ու դրա թողած անդառնալի հետեւանքներին: Նա ասել էր, որ երբեմն հիվանդանոց են ընդունվում ծայրահեղ հյուծված երեխաներ, որոնց կյանքը փրկել հնարավոր չի լինում:

ՄԱԿ-ի տարեկան զեկույցը արձանագրումներ է արել նաեւ սովի այսօրինակ տարածվածության պատճառների մասին: Ըստ այդմ, կլիմայի փոփոխությունն ազդում է անձրեւների հաճախականության եւ գյուղատնտեսության վարման համակարգի վրա: Կլիմայական այնպիսի ծայրահեղությունները, ինչպիսիք են երաշտներն ու ջրհեղեղները, հակամարտությունների եւ տնտեսական անկման հետ միասին, դառնում են սովի մակարդակի աճի հիմնական պատճառ:

Իսկ հաշվի առնելով բնականոն ընթացքից կլիմայական նշված շեղումները, ինչը որոշակիորեն դիտվում է նաեւ Հայաստանում, մեր երկրի գյուղատնտեսության նախարարության օրակարգում կա՞ նպատակ` գյուղատնտեսությունը հարմարեցնել այդ փոփոխություններին, վերանայել առաջնահերթությունները, մշակել մեխանիզմներ ու տարբերակներ՝ նոր իրավիճակում գյուղատնտեսության զարգացում ունենալու համար:  

Գյուղատնտեսության փոխնախարար Գառնիկ Պետրոսյանը նախ նկատեց, որ կլիմայագետներն արդեն բավականին երկար տարիներ լրջորեն ահազանգում են կլիմայի փոփոխությունների ու դրա հետեւանքով առաջացած խնդիրների մասին: Նաեւ, ըստ նրա, ՄԱԿ-ի կողմից բազմիցս գիտաժողովներ, աշխատաժողովներ են հրավիրվում տարբեր մակարդակներով եւ աշխարհահռչակ գիտնականների մասնակցությամբ՝ քննարկելու ստեղծված իրավիճակը, հետագա զարգացումներն ու այն մարտահրավերները, որոնց պետք է դիմակայել ապագայում: Փոխնախարարն արձանագրեց, որ թեպետ Հայաստանն այդ առումով դեռեւս չունի սուր զարգացումներ ու լուրջ կորուստներ, բայց եւ այնպես վտանգն ու սպառնալիքն առկա են:

Նա թվարկեց այն հիմնական անելիքները, որոնք մեր երկրում անհրաժեշտ են՝ կլիմայի փոփոխության հետեւանքով գյուղատնտեսության ոլորտում մարտահրավերներին դիմակայելու համար: «Առաջին հերթին շատ կարեւոր է, որ եղած ջրային ռեսուրսները խիստ արդյունավետ եւ նպատակային օգտագործվեն: Այս կապակցությամբ մենք ծրագրեր ենք իրականացնում ոռոգման ջրի արդյունավետ օգտագործման ուղղությամբ: Խոսքը վերաբերում է ջրախնայողական ռեժիմների եւ տեխնոլոգիաների ներդրմանը, մասնավորապես ոռոգման կաթիլային համակարգի, անձրեւացման համակարգի, մի շարք այլ համակարգի ներդրմանը, որը հնարավորություն կտա առանձին դեպքերում 30-50 տոկոսով խնայել պահանջվող ջրաքանակը»,- ասաց Գառնիկ Պետրոսյանը:

«Երկրորդ կարեւորագույն խնդիրն է առկա ռեսուրսները կուտակել-ամբարել եւ տարվա չոր եղանակային ժամանակահատվածում օգտագործել: Խոսքը վերաբերում է նոր ջրամբարների կառուցմանը եւ հին ջրամբարների վերանորոգման, վերականգնան ուղղությամբ անհրաժեշտ աշխատանքներին: Որոշակի քայլեր իրականացվում են, բայց իհարկե, եթե ապագային միտված իրավիճակը գնահատանեք, ձեռնարկված այդ քայլերը դեռեւս բավարար չեն»,- շարունակեց նա:

Նշեց նաեւ, որ պետք է քայլեր իրականացվեն չորադիմացկուն մշակաբույսերի սելեկցիայի, դրանց տարածման եւ օգտագործման ուղղությամբ: «Մենք համագործակցում ենք չորային երկրների երկրագործական խոշորագույն կենտրոնի՝ ICARDA կազմակերպության հետ, որը հացահատիկային, հատիկաընդեղեն մշակաբույսերի մի շարք սորտեր է տրամադրում, որոնք փորձարկում են նաեւ մեր պայմաններում: Դրանցից որոշներն արդեն ադապտացվել են եւ հաջողությամբ կարող են ներդրվել արտադրության մեջ եւ նաեւ արդեն ներդրվածներ կան: Բացի այդ, տասնյակ սորտեր են ներմուծվել Ռուսաստանի Դաշնությունից, որոնք չորադիմացկունության տարբեր հնարավորություններ ունեն: Դրանց մեջ էլի պետք է ընտրություն կատարել՝ տարբեր տարիներին դիտված արդյունքներից ելնելով: Շատ կարեւոր է մեզ համար նաեւ բանջարաբոստանային մշակաբույսերի երաշտադիմացկուն-չորադիմացկուն սորտերի ընտրության ուղղությամբ աշխատանքների կազմակերպումը: Մենք ունենք սելեկցիոն կենտրոն, որտեղ տեղական բանջարաբոստանային մշակաբույսերի սերմեր են բուծվում, որոնցից նորից անհրաժեշտ է ընտրել լավագույնները՝ հետագայում զարգացնելու համար»,- արձանագրեց գյուղատնտեսության նախարարի տեղակալը:

Նա նկատեց, որ այս տարի սակավաջրությունը լարվածություն առաջացրեց եւ ստիպված ապավինում ենք Սեւանի օգնությանը, ինչն էլ բնապահապնական խնդիրներ է առաջացնում: Նաեւ կանխատեսեց, որ արդեն 5, 10, 15 տարի հետո շատ ավելի լուրջ խնդիրների ենք բախվելու: Հարցին, թե նախապատրաստական աշխատանքների տեմպերը բավարա՞ր են՝ այդ ժամանակ սպասվող խնդիրներին պատրաստ լինելու համար, Գառնիկ Պետրոսյանը պատասխանեց. «Միջոցների, ներդրումների խնդիր է, եւ մեր բյուջեի ավելացմանը զուգընթաց պետք է փորձենք առավելագույնս միջոցներ ուղղել այս խնդիրները կարգավորելու եւ առավելագույնս արդյունավետ օգտագործել այս միջոցները»:

Տպել
10382 դիտում

Դադարեցվում է հանրային տրանսպորտի գործունեությունը, թույլատրվում է տաքսիների գործունեությունը. պարետի նոր որոշսւմը

Պարետը նոր որոշում է ընդունել. կտեղադրվեն հատուկ անցակետեր՝ անձանց ու տրանսպորտային միջոցների շարժը վերահսկելու համար

Արցախում կայացած նախագահական ընտրությունների նախնական արդյունքներ

Առանձնացվել են տարբեր վայրեր, որոնք կարող են արդյունավետ ծառայել քաղաքացիների մեկուսացման համար

Միայն «մենք» չենք կարող կոտրել այս տեմպը, դա կարող ենք անել «մենք բոլորս»․ Արսեն Թորոսյան

Ինչու է ԱՄՆ-ը ցանկանում արդիականացնել Գերմանիայում գտնվող իր միջուկային զինանոցը

ԱԺ-ն ամբողջությամբ ընդունեց մարդկանց տեղաշարժն ու հեռախոսազանգերը ֆիքսելու մասին օրինագիծը

Անցկացվել է Լոռու կորոնավիրուսի վարակի տարածման, կանխարգելման եւ արձագանքման շտաբի հերթական նիստը

Հավաք-պարապմունքներ են անցկացվել 5-րդ զորամիավորումում․ ՊՆ

ԱԺ նախագահը 3 ժամ առաջ հայտարարել էր, որ 21։30-ից հետո նիստ է լինելու, սակայն ընդդիմությունն էլի չկա․ Ռուբեն Ռուբինյան

Բյուրեղավանի ոստիկանները գողության դեպքեր են բացահայտել

Կրակային պատրաստության պարապմունք է անցկացվել 4-րդ զորամիավորումում․ ՊՆ

Անելու եմ ամեն ինչ, որ իրավապահ մարմինները պատշաճ կերպով ընթացքավորեն բոլոր առերևույթ իրավախախտումները. ԱՀ ՄԻՊ

Կորոնավիրուսից մինչեւ նավթի շուկայում տիրող իրավիճակ. Պուտինն ու Թրամփը հեռախոսազրույց են ունեցել

Ես պատրաստ եմ ընդունել Արցախի բնակչության քվեարկության ցանկացած արդյունք. Արայիկ Հարությունյան

Ոստիկանության Նաիրիի բաժնի ծառայողները բնակարանային գողության դեպք են բացահայտել

Զոհրաբ Մնացականյանը երախտագիտություն է հայտնել ԱՄՆ-ին կորոնավիրուսի դեմ պայքարում աջակցության համար

Արցախի ընտրություններին մասնակցել է ընտրողների 72.7 տոկոսը. ամենացածր մասնակցությունը գրանցվել է Երեւանի տեղամասում

Ժամը 18:30-ի դրությամբ գանձապետարանում բացված ֆինանսական աջակցության հաշվի մուտքերը կազմել են 813 մլն 144 հազար դրամ

Կորոնավիրուսի հաստատված դեպքով եւս մեկ քաղաքացի այսօր վերակենդանացման բաժանմունքից տեղափոխվել է բուժական բաժանմունք