«ՀԺ»-ն վերջին իրադարձությունների՝ համաժողովրդական շարժման, մշակույթի գործիչների եւ Արմեն Ամիրյանի հրաժարականի մասին զրուցել է ժամանակակից գրող Հուսիկ Արայի հետ:

Հուսիկ, նախքան համաժողովրդական շարժման հաղթանակը, ապրիլի 18-ին «Դիվապետ» վերնագրով բանաստեղծություն էիք գրել, որտեղ նշել էիք Էդուարդ Շարմազանովին, Գալուստ Սահակյանին եւ Սերժ Սարգսյանին: Կբացատրե՞ք իմաստը:

- Բանաստեղծության վերնագիրը եւ մի տող հունվար ամսին էի գրել, հունվարի վերջն էր Apocalypto-ից հետո: Ընդամենը գրել էի վերնագիրը՝ «Դիվապետ» եւ մի տող, որը գրվելուց հետո դարձավ բանաստեղծության վերջին տողը: Անընդհատ սպասում էի, որ գրվելու պահը կգա եւ հանկարծ այդ պահը եկավ: Գրեցի եւ ֆեյսբուքյան իմ էջում տեղադրեցի ապրիլի 18-ին` Սերժ Սարգսյանի հրաժարականից 5 օր առաջ, ի դեպ, այդ ժամանակ հարյուր տոկոսով համոզված էի, որ հրաժարական չի տալու, քանի որ այնպես էին դրանք արմատավորվել՝ Սահմանադրություն փոխել, հատուկ վարչապետական աթոռ ստեղծել`իշխանությունը երկարաձգելու համար, որ ասում էի` այդ ամենն անողը չի զիջի աթոռը: Նաեւ այդ աթոռը պահող հանրապետականի նահանջն էր անհնարին թվում: Դեւերի մի խումբ է հանրապետականը, դիվապետն էլ` Սերժ Սարգսյանը: Դիվապետը գնացել է, դեւերը մնացել են, այնտեղ ես անուններ էի ուզում տալ, մտածեցի՝ Գալուստ Սահակյանին: Հիշեցի, որ Հուլիոս Կեսարը գալերի դեմ է մարտնչել, եւ ստացվեց`Գալ-ուս: Շարմազանովի կերպարի անունը ՝ Շեռ-Մեզ, «Շարմազ»-ը հնչունափոխել եմ:

  Դիվապետ

Մի ուրուր է անցնում
մեր լեռների պարով.
Վահագնի հետ է շփոթել իրեն,
նստել է փայտե ձի չներկած,
կարծում է՝ վիշապ է հեծնել:

Քշում է Գալ-ուսին, ոչ այն վեհությամբ, 

ինչպես վայել էր Կեսարին. 

ոտքերի արանքում վրնջում է մի բան, 

որ նման չէ ձիուն Հուլիոսի. 

մի քոսոտ յաբու է՝ սմբակ ու հեծան, անունը Շեռ-Մեզ: 

Մի տրցակ այլայլ ոգիներ կարգել են սեւ խնջույքի պետ. 

այդ գիշերն է թթվել մեր աշխարհում հիմա՝ մի նոր Ներոն ու դիվապետ: 

Ամֆիթատրոնն է շրջել բութ մատը ներքեւ, 

իսկ այդ ընկածը վստահ է,  թե պար են բռնել շուրջը վերնուղեշ: 

Մի սեւ՝ առանց թեւեր, անցնում է մեր լեռների պարով՝ 

հեծած փայտե ձի, ինչպես դեւ՝ դուրս պրծած հեքիաթներից:

- Ինչո՞ւ հենց այդ կերպարները:

- ՀՀԿ-ից ամենատհաճները դրանք են, զավեշտալի տհաճը Գալուստ Սահակյանն է, տխուր տհաճն էլ՝ Շարմազանովը: Անունների վրա եմ խաղացել: Ընկածին չեն խփում, այսօր այդպես է դուրս գալիս, բայց ես դա նախքան իրենց ընկնելն եմ գրել: Մի խումբ դեւեր իրենց սեւ խնջույքի պետ են կարգել «անփոխարինելի» առաջնորդին եւ նստած քեֆ են անում մեր ժողովրդի արյամբ ու ոսկորների վրա: Ներկայացրել եմ Սերժ Սարգսյանին, որը չներկած փայտե ձի էր հեծել, սակայն կարծում էր, թե վիշապ է հեծել, ինքն իրեն «Վահանգն վիշապաքաղ» էր կարծում:

Հանրապետականն այնքան արմատացած է ամբողջ Հայաստանում, այնպես ցանցի պես հյուսված է, սարդոստայնի պես պատել է ամբողջ երկիրը, որ կարծում եմ՝ ամսի 8-ից հետո էլ դժվար կլինի դրանց դեմն առել:

- Երբեւէ մտավախություն ունեցե՞լ եք, որ գրածների համար կարող են «պատասխանատվության ենթարկել» ձեզ, որ համարձակությունը կարող է ի վնաս ձեզ աշխատել:

- 2012 թվականի ապրիլի ընտրություններից մի քանի օր հետո ես բաց նամակ գրեցի Սերժ Սարգսյանին, որը Հրապարակ օրաթերթում էր հրապարակվել: Այնտեղ ասվում էր՝ Սերժ Սարգսյան, դու երեք նախագահներից ամենավատն ես, դու՛  ժողովրդին դարձրեցիր ծախու, հենց այդ ժամանակ էր, որ համատարած ՀՀԿ-ն բոլորին գումար բաժանեց: Եվ այդ ցասումը մի օր դուրս է գալու, որովհետեւ փողով ընտրվածը քոնը չի, ինքը քեզ չի ընտրել, այլ փողով գնվել է: Իհարկե, ամեն ինչ էթիկայի սահմաններում էի գրել, բայց այդ ժամանակ էլ համատարած առան մարդկանց, ուղղակի լացդ գալիս էր, երբ նայում էիր, թե ինչ է կատարվում:  

Հիշում եմ, խմբագիրն էլ ասաց. մտավախություններ չունե՞ս, որ տպվի, բայց մեջիս ցասումն ավելի շատ էր, քան վախը: Այն ժամանակ երեխաներս էլ էին փոքր, ես էլ օրաթերթի աշխատող էի, մեքենա չունեի, ոտքով էի գնում մարզ: Երեւանում չեմ ապրում, մի որոշ ժամանակ այն մտքով էի, որ կարող էր ինչ-որ բան պատահել, բայց չպատահեց: Փոխարենը միակ տարին էր, որ ինձ նախագահականից հրավիրեցին սեպտեմբերի 21-ին համալիրում մասնակցելու անկախության տոնակատարությանը: Ժամանակին գրում էի, եղել է նույնիսկ եկել տնից են տարել, իհարկե չեն վնասել, բայց արել եմ: Միշտ մարդու մեջ վախը կա, բայց գալիս է մի պահ, որ լցվում է, գրելու էներգիան կրկնակի ավելի ուժեղ է լինում վախից: Չեմ ասում, թե կյանքում ես խիզախ մարդ եմ, բայց գրի մեջ, ստացվում է այնքան, որքան ստացվում է: Նաեւ ասեմ, երբ տարիներ առաջ «Անդին» ամսագիրը հարց ուղղեց Պերճ Զեյթունցյանին եւ ինձ, թե ի՞նչ տպավորություն գործեց նախագահ Սարգսյանի ՄԱԿ-ի ամբիոնից հնչեցրած ելույթը, գրել եմ, որ հաճախ եմ բարձրաձայնել եւ մամուլով քննադատել ու անհամաձայնությունս հայտնել, սակայն այդ ելույթն իսկապես լավն էր եւ անդրադարձում էր, որ պետություն ունենք: Հավելեմ, որ դրսի աշխարհի բարձր ամբիոններից հնչեցրած նրա մի քանի ելույթներ իսկապես ուժ էին իրենց մեջ պարունակում: Այնպես չէ, որ Սերժ Սարգսյանը լավ բան է արել եւ մարդիկ չեն գնահատել: 

- Իսկ ի՞նչ մտավախություններ ունեք այսօր:

Տագնապ ու վախ ունեմ, որ դրանք ամեն կերպ խանգարելու են, ամեն կերպ փորձելու են երկիրը տանել ցնցումների, որ ասեն՝ տեսեք, Նիկոլը չկարողացավ: Տարբեր լծակներ կան նրանց ձեռքում դեռ, սա է հիմնական մտավախությունս, տագնապս: Ես չգիտեմ՝ վաղը իրենք իրենց ինչպես կպահեն, նաեւ չեմ կարծում, որ ժողովրդի ալիքի ցասման առաջ Նիկոլի ասած, դուխ կունենան, որ մատ անեն, բայց դժվար է լինելու:

- Հավատո՞ւմ եք, որ հաղթանակից հետո ամեն ինչ դեպի լավը կփոխվի եւ այլեւս մտավախությունների տեղիք շատ չի լինի:

- Մտավախություն ունեի, որ ժողովուրդը երբեք չի արթնանա: Մտածում էի՝ փող վերցրած ժողովուրդը ո՞ւր դուրս գա: Ժողովուրդն ընչազուրկ է, ծանր պայմաններում է ապրում, հիմա ես չգիտեմ, մտավախություն ունեմ: Անցնի մի որոշ ժամանակ, եւ ընտրություններին գուցե գան՝ երկու-երեք անգամ ավելի շատ փող բաժանեն, իսկ մարդը էնպիսի էակ է, որ այդ պահին փողը տեսավ, ամեն ինչ մոռանում է: Որ այս գեղեցիկ, հսկա սիրո հաղթանակը հանկարծ ներսից կեղտոտ հյութ չլցնեն, որովհետեւ շատ հաճախ կեղտաջուր են լցնում ու ինքը դառնում է նորից ճահիճ: Ես գիտեի, մի օր ժողովուրդը ոտքի է կանգնելու, որովհետեւ էնքան հիասթափված ու բարոյալքված էր: Նրանք տեսնելով ՀՀԿ-ի ու Սերժ Սարգսյանի վարքը, որը Սահմանադրություն փոխեց, ամեն ինչի դիմեց՝ իր ժամկետը երկարաձգելու համար: Ժողովրդի մեջ արդեն քարացած մտածողություն էր դարձել, ինչ ուզում ես արա՝ հնարավոր չէ, ասում էին: Սերժը եկել էր, դրել նստել, Սեւակի ասած՝ բաց ճակատով զուր չզարկվեմ հաստ պատին, այս վիճակն էր: Նիկոլն այն միակն էր, որ խիզախեց բաց ճակատով զարկվել հաստ պատին ու հաստ պատը փուլ եկավ: Նիկոլն ունեցավ այդ մանանեխի հատիկի չափ հավատը, միակ մարդն էր ամբողջ հայության մեջ, որ հավատաց ու իրագործեց: Սկզբի օրերին բոլորս էլ գնում էինք ցույցերին, բայց ոչ ոք չէր հավատում, ուղղակի գնում էինք՝ ոգին պահելու համար: Րաֆֆի Հովհաննիսյանը փորձեց, չստացվեց, Րաֆֆուց առաջ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը փորձեց, չստացվեց, շատերը....  Նրանցից ոչ մեկը չհավատաց, դրա համար էլ չստացվեց: Ասում է, երբ սարը չի գալիս Մուհամեդի մոտ, Մուհամեդն է գալիս սարի մոտ, ժողովուրդը չեկավ Նիկոլի մոտ ՝ Նիկոլը եկավ ժողովրդի մոտ. պադյեզդներից, փողոցներից, մեքենաներից մարդկանց հավաքեց, նա կարողացավ, ժողովուրդը տեսավ, որ այս մարդը կարողանում է: Մի մարդ երկրում հավատաց եւ երկիր փոխեց:

- Մշակույթի, շոու բիզնեսի ոլորտի ներկայացուցիչները, տեսնելով մեծ թափ առնող շարժումը, սկսեցին միանալ, գրել, բարձրաձայնել, որ միացել են:

- Մեր գրողներին ի սկզբանե տեսել եմ, բայց նրանք ակտիվություն չունեն, որ ելույթ ունենան, խոսեն: Ինքս էլ մի երեք անգամ տեքստ եմ պատրաստել, որ բարձրանամ ու խոսեմ, հետո մտածել եմ՝ հա լավ, ո՞վ է ինձ ճանաչում, այսինքն՝ գրողին էն վիճակին են հասցրել, որ ինքը կոմպլեքսավորվում է դուրս գալ, երեւալ: Ասում են՝ գրողներ չկան, գրողներ կան, պարզապես ժողովուրդը նրանց դեմքով չի ճանաչում: Գրողն այս կոմպլեքսն ունի, իսկ դերասանը այդ խնդիրը չունի, նրան բոլորը ճանաչում են: Բայց արդեն վերջին օրերին, որ ինձ համար շատ տհաճ էր, հանկարծ հայտնվում էին մարդիկ, բարձրանում բեմ ու հայտարարում՝ մենք միանու՛մ ենք: Շատ-շատերն այդտեղ վերջին զարկին միացան ու վերջին զարկը տվեցին: Իհարկե, լավ էր նման պահվածքը, բայց վաստակավորից առաջին օրը հրաժարվեիք, մինչեւ այդ հրաժարվեիք, կամ այն ժամանակ, երբ որ երկիրը վատն էր, ոչ թե՛ ստանալուց խոնարհվեիք, հետո... Ժամանակին մեդալներ ետ տվողներ եղել են՝ Սիլվա Կապուտիկյանը Ռոբերտ Քոչարյանի օրոք հետ տվեց, բառացիորեն շպրտեց՝ ասելով, որ իրեն պետք չէ, Օհան Դուրյանը, ինչը կապ չուներ որեւէ հաղթանակի հետ, այդ մարդիկ որպես բողոք են այդ քայլին գնացել: Ես չգիտեմ, Մարտի 1-ի դեպքերից հետո արդյո՞ք որեւէ մեկը մեդալ հետ տվել է:

Տպել
6824 դիտում

Վարչապետի ու բարձրաստիճան պաշտոնյաների խոնարհումը Եռաբլուրում՝ լուսանկարներով

Մեկ օրում կորոնավիրուսի հետևանքով 18 մարդ է մահացել, ևս մեկ մարդ էլ՝ այլ հիվանդությունից

Մենք պատրաստ ենք շարունակել աջակցությունը հայ ժողովրդին ժողովրդավարական իր ուղին անցնելիս. Բայդենի ուղերձը

Օմանի նորին մեծություն սուլթանը շնորհավորել է Հայաստանի նախագահին, հայ ժողովրդին մաղթել բարգավաճում

Մենք հայ-ամերիկյան հարաբերությունների դրական ապագա ենք տեսնում. ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպան

Անկախ պետականության վերականգնումը մեր ամենամեծ ձեռքբերումն է, մեր հպարտության անսպառ աղբյուրը. Հայկ Մարությանի ուղերձը

Ջանք չենք խնայելու Մինսկի խմբի համանախագահության շրջանակում հակամարտության տևական լուծում գտնելու համար. Մակրոնի ուղերձը

Դժվարություններն անցողիկ են, իսկ հայկական անկախ պետականությունը՝ մնայուն. ՀՀ փոխվարչապետի ուղերձը

Անկախությունը եղել է ու կա մեր ընտրությունը, որի վրա 30 տարի պետականություն ենք կառուցում. ԱԺ նախագահի ուղերձը

Պետք է կարողանանք գլուխներս բարձր և մեջքներս ուղղած դուրս գալ ստեղծված իրավիճակից և շարժվել առաջ. նախագահի ուղերձը

Պետականաշինության, հայրենակերտումի դժվարին ուղի անցավ մեր ժողովուրդը. Ամենայն հայոց կաթողիկոսի ուղերձը

Անկախության տոնի կապակցությամբ Թբիլիսիի հեռուստաաշտարակը լուսավորվել է Հայաստանի դրոշի գույներով

Պետական բարձրաստիճան պաշտոնյաներն այցելել են Եռաբլուր զինվորական պանթեոն

Այս երեսնամյա անկախության ճանապարհը հնարավոր եղավ հայ ժողովրդի լավագույն զավակների անձնվիրության շնորհիվ. ԱՀ նախագահ

Անկախ Հայաստանն այսօր դառնում է 30 տարեկան

Ստուգվել են եռամսյա վարժական հավաքներում ընդգրկված պահեստազորայինների սոցիալ-կենցաղային պայմանները

Երևանում կայացել է «Armenian Business Forum» գործարար համաժողովը

ՔՈԱՖ-ն ու ԱՄԱԱ-ն նոր զարկ են տալիս Լոռու մարզում կաթնամթերքի արտադրությանը

Վաղը միջոցառմանը մասնակցելու նպատակով Ագարակ քաղաքից բնակիչներին տեղափոխող միկրոավտոբուսներ կշարժվեն Մեղրի

Արամ Առաջինը պատգամ է հղել Հայաստանի Հանրապետության անկախության 30-ամյակի առթիվ

Եթե վաղը չհաջողվի լինել Հանրապետության հրապարակում, ժամը 21։20-ից հայացքն ուղղեք դեպի Հրապարակի երկինք․ Հարությունյան

Հետախուզական խմբերը հարձակողական մարտ են վարել (լուսանկարներ)

«Արևիկ» ազգային պարկի տարածքում հրդեհաշիջման աշխատանքները ժամանակավորապես դադարեցվել են

Վարչապետը ցավակցական հեռագիր է հղել Անահիտ Թոփչյանի մահվան կապակցությամբ

ԱԹՍ փորձակայանում տեղի է ունեցել «Հաւք 2021» ԱԹՍ առաջին մրցույթը, մասնակցել է 27 թիմ

Նիկոլ Փաշինյանը ցավակցական հեռագիր է հղել ՀՀ ժողովրդական արտիստ Ժենյա Ավետիսյանի մահվան կապակցությամբ

Բախվել են Ոսկեվազ-Երևան երթուղին սպասարկող ГАЗель-ն ու Nissan X-Trail-ը, կան վիրավորներ. shamshyan.com

Նիկոլ Փաշինյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Վլադիմիր Պուտինին

2022-ին կապիտալ ծախսերի ծավալը կլինի աննախադեպ. վարչապետը մասնակցել է Հայկական գործարար ֆորումի բացման արարողությանը

Առաջիկա օրերի եղանակի կանխատեսումը

Կայացել է Արցախի Հանրապետության և Հայաստանի Հանրապետության հռչակման 30-րդ տարեդարձին նվիրված միջազգային գիտաժողովը

Նախագահ Սարգսյանը ցավակցել է Հայաստանի ժողովրդական արտիստուհի Ժենյա Ավետիսյանի մահվան կապակցությամբ

Տիտանից աճեցված առաջին պրոթեզները՝ վիրավոր զինվորին․ Ջումայանը ներկա է գտնվել «Հիբրիդ» լաբորատորիայի բացմանը

Armenia Business Forum-ի բացման ելութում Գրիգորյանը կարևորել է թվայնացման և նորագույն տեխնոլոգիաների դերը մեր կյանքում

Հրդեհ է բռնկվել Եղեգնավան գյուղի տներից մեկի տանիքում

Գյումրու «Շիրակ» օդանավակայանից մեկնարկել են Մոսկվա-Գյումրի-Մոսկվա երթուղով չվերթները

Լիահույս եմ, որ մեր բարեկամության ավանդական կապերը կշարունակեն ամրապնդվել. Եգիպտոսի նախագահի շնորհավորական ուղերձը

Ուսապարկերով ջուրը հրդեհի օջախներ է հասցվում. «Արևիկ» ազգային պարկում հրդեհաշիջումը շարունակվում է (տեսանյութ)

30 տարի առաջ Լիտվան առաջինն էր, որ ճանաչեց ՀՀ անկախությունը. Անկախության օրվա առթիվ շնորհավորել է Լիտվայի նախագահը

L’Œuvre d’Orient-ը պահանջում է Լեռնային Ղարաբաղին վերադարձնել ողջ պատմական տարածքը՝ ապահով սահմաններով. Արցախի ՄԻՊ