Դատարկ խոսակցություն է՝ ավարտել է, չի ավարտել. նախկին ռեկտորը՝ Փաշինյանին հեռացնելու մասին

Թավշյա հեղափոխության օրերին, երբ որոշ մարդիկ փորձում էին #Իմքայլը շարժման առաջնորդ Նիկոլ Փաշինյանի կենսագրության մեջ սեւ բիծ գտնել ու դա տարածել հանրության հնարավորինս լայն շրջանակներում, ասպարեզ բերվեց ընդդիմադիր գործչի՝ բարձրագույն կրթության դիպլոմ չունենալու հարցը:  

Նիկոլ Փաշինյանի ընդդիմախոսներն առաջին անգամը չէ, որ դիմում էին այս կռվանին, ու նա նախկինում էլ պարզաբանումներ է ներկայացրել չեղած դիպլոմի առնչությամբ: Այս անգամ, սակայն թեման շատ ավելի մեծ արձագանք ստացավ, բայց հատկանշական է, որ բուհի ավարտական փաստաթղթի կարեւորությունն ընդգծող կարծիքները չափազանց անհամարժեք էին դիպլոմի գոյությունը խիստ երկրորդական համարող մեկնաբանություններում ու, ի վերջո առաջինները փոշիացան երկրորդների առատության մեջ:

Երեւանի պետական համալսարանի լրագրության ֆակուլտետի ուսանողները հանդես էին եկել հայտարարությամբ՝ պահանջելով ԱԺ պատգամավոր Նիկոլ Փաշինյանին հանձնել ԵՊՀ դիպլոմ: «1995 թվականին ԵՊՀ ղեկավարությունը Նիկոլ Փաշինյանին հեռացրել է ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետի հինգերորդ կուրսից: Համալսարանի ղեկավարության պատճառաբանությունը դասապրոցեսից բացակայություններն էին։ Այն, որ Ազգային ժողովի պատգամավոր Նիկոլ Փաշինյանը հայ մամուլի պատմության մեջ առանցքային դեր ունի` կասկած անգամ լինել չի կարող: Նիկոլ Փաշինյանը մեր ժամանակի լավագույն լրագրողներից է, իսկ վերջինիս հիմնադրած «Հայկական ժամանակ» օրաթերթը արդեն երկու տասնամյակ հայաստանյան ամենապահանջված լրագրերից մեկն է: Եվ քանի որ միջազգային փորձում էլ առկա են դեպքեր, երբ համալսարանից հեռացված ուսանողին տարիներ անց բացառության կարգով հանձնում են դիպլոմ, մենք` ներքոստորագրյալներս, ԵՊՀ ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետի դեկան Նաղաշ Մարտիրոսյանից, ապա վերջինիս միջնորդությամբ ԵՊՀ ղեկավարությունից խնդրում ու պահանջում ենք Ազգային ժողովի պատգամավոր Նիկոլ Փաշինյանին հանձնել Երեւանի պետական համալսարանի դիպլոմ: Մենք արժանի ենք համարում, որ Ազգային ժողովի պատգամավոր Նիկոլ Փաշինյանը լինի մեր ֆակուլտետի շրջանավարտ»,- ասվում է տարածված հայտարարության մեջ, որի տակ ստորագրողերի ցուցակը, կարծես թե, անվերջ է:

Ուսանողներից մեկը, հակադարձելով «էդ դիպլոմը Նիկոլին պետք չէ» տիպի կարծիքներին, պարզաբանեց նախաձեռնության իմաստն ու նպատակը. «Էս ստորագրահավաքի իմաստն այն է, որ մենք ամեն առիթով համալսարանի ղեկավարությանը հիշեցնելու ենք իրենց` հնուց եկող անարդարությունների մասին, հիշեցնելու ենք, որ ամաչեն, եթե իհարկե էդ հատկությունն ունեն: Անգամ եթե Նիկոլին խնդրել են, ու նա չի վերցրել դիպլոմը, մեկ է` պետք է պահանջել, որ հանձնեն, զանգեն խնդրեն, ու թեկուզ նա էլի չվերցնի: Սա էլ է ակցիա, սա էլ է արդարություն պահանջելու ձեւ»:

Ֆեյսբուքյան իր էջում թեմային անդրադարձել է նաեւ Նիկոլ Փաշինյանը՝ գրելով. «Գիտեմ, որ վերջերս շատ է քննարկվել իմ բարձրագույն կրթության դիպլոմ ունենալ-չունենալու հարցը, ուստի՝ ստորեւ ներկայացնում եմ իմ ստուգման գրքույկը՝ «զաչոտնիկը»։ 1991 թվականին ընդունվել եմ Երեւանի պետական համալսարան, իսկ 1995 թվականին՝ հինգերորդ կուրսում՝ ավարտական քննությունները սկսելուց մեկ կամ երկու օր առաջ ռեկտորատի որոշմամբ հեռացվել համալսարանից։ Որոշումը ունեցել է քաղաքական պատճառներ եւ կապված է եղել իմ լրագրողական գործունեության, մամուլում իմ հեղինակած մի շարք հոդվածների հետ։ Ինձ առաջարկվել է զղջումնագիր-դիմում գրել եւ տեղում կվերականգնվեմ, բայց բնականաբար մերժել եմ այդ առաջարկը։ Ուսումնառության ընթացքում, որը, ըստ էության, անցել եմ ամբողջությամբ, բոլոր քննությունները առանց բացառության հանձնել եմ գերազանց։ Դրանում կարող եք համոզվել ստուգման գրքույկս մանրամասն ուսումնասիրելով։ Շնորհակալ եմ ձեր բոլոր մտահոգությունների համար։)»:

Ավելի ուշ հրապարակվեց Երեւանի պետական համալսարանի արձագանքն ու պատրաստակամությունը՝ սահմանված կարգով Փաշինյանին հանձնել ԵՊՀ դիպլոմ: Բուհի ֆեյսբուքյան էջում նշվում է. «Արձագանքելով վերջին օրերի մամուլի հրապարակումներին, ինչպես նաեւ մեր ուսանողների կազմակերպած ստորագրահավաքին՝ Երեւանի պետական համալսարանը տեղեկացնում է, որ ուսումնասիրելով Nikol Pashinyan/Նիկոլ Փաշինյանի անձնական գործը՝ իր պատրաստակամությունն է հայտնում պարոն Փաշինյանի համաձայնության դեպքում միջնորդությամբ դիմելու ՀՀ Կրթության եւ գիտության նախարարությանը՝ ըստ ընթացակարգի՝ վերականգնման եւ դիպլոմավորման գործընթացն ապահովելու համար: Միեւնույն ժամանակ Երեւանի պետական համալսարանն իր մտահոգությունն է հայտնում առ այն, որ գերազանց առաջադիմություն ունեցող ուսանողն ավարտական կուրսում բացակայությունների պատճառով հեռացվել է համալսարանից»:

Ինքը՝ Նիկոլ Փաշինյանը, Ազգային ժողովում երեկ պատասխանելով լրագրողների հարցերին՝ ասել է. «Եթե ես ցանկանայի վերցնել իմ դիպլոմը, այս 23 տարվա ընթացքում կվերցնեի»:

Այն ժամանակ, երբ Նիկոլ Փաշինյանը հեռացվել է Երեւանի պետական համալսարանից, բուհը ղեկավարել է Գիտությունների ազգային ակադեմիայի ներկայիս նախագահ Ռադիկ Մարտիրոսյանը: Գոնե այսօր նա համարո՞ւմ է, որ ուսանողի նկատմամբ անարդարացի են վարվել: Մեզ հետ զրույցում նախկին ռեկտորը վստահեցրեց, թե Նիկոլ Փաշինյանին բուհից հեռացնելու մասին տեղեկություն չունի, հետեւաբար՝ չի կարող խոսել արդարացի կամ անարդարացի լինելու մասին: «Բոլորովին տեղյակ չեմ, որովհետեւ ուսանող լինելը եւ չլինելը տվյալ բուհի կանոնադրությամբ է որոշվում՝ թե որ դեպքում են հեռացնում, որ դեպքում են տեղափոխում հաջորդ կուրս: Ես չգիտեմ՝ որ ժամանակ, ինչ հրամանով է նա հեռացվել համալսարանից, որովհետեւ ուսանողին հեռացնելու հարցը առաջին հերթին ֆակուլտետի դեկանատում է քննարկվում, հետո համալսարանի ուսումնական մասն է նայում, ապա գնում է պրոռեկտորին եւ ռեկտորին միայն մնում է ստորագրել: Ես տեղյակ չեմ՝ ինչ հրաման է եղել, ինչի համար եւ այլն: Վերջերս լսել եմ, որ ինքն ասում է՝ քաղաքական: Ես չեմ հիշում, որ քաղաքական մոտիվներով իմ ժամանակ համալսարանից որեւէ ուսանող հեռացված լինի: Ուղղակի տեղյակ չեմ, եթե մանրամասն ուսումնասիրեմ գործը, գուցե կարողանամ ասել: Փաշինյանի ազգանունը ես լսել եմ բավականին ուշ, երբ հիմնել է «Հայկական ժամանակ» օրաթերթը: Նա համալսարանում երբ է սովորել եւ այլն, տեղյակ չեմ եղել»,- ասաց Ռադիկ Մարտիրոսյանը:

Նա, այդուհանդերձ, ավելացրեց. «Ինձ թվում է՝ դատարկ խոսակցություններ են՝ մարդը ավարտել է, չի ավարտել: Ի՞նչ նշանակություն ունի: Պատմությունը գիտի այնպիսի գիտնականների, որոնք ընդհանրապես բարձրագույն կրթություն էլ չեն ունեցել, բայց ակադեմիկոս են եղել, հերոս են եղել եւ այլն: Այդպիսի օրինակներ շատ կան»:

Տպագրվել է «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի մայիսի 1-ի համարում: