Սերժ Սարգսյանի ելույթից հետո տնտեսագետները ներվայնացած դուրս են գալիս միջանցք` ծխելու

Սերժ Սարգսյանի` ԱԺ-ում ունեցած երեկվա ելույթի տնտեսական հատվածը մեղմ, շատ մեղմ ասած, ուշագրավ էր: Ճիշտ նույնքան ուշագրավ, որքան նրա` տնտեսական թեմայով նախորդ ելույթը` նույն Ազգային ժողովում:

2012 թվականի մայիսի 31-ին Սերժ Սարգսյանը ելույթ ունեցավ ԱԺ-ի 5-րդ գումարման աշխատանքների մեկնարկի կապակցությամբ: Ելույթը շատ կարճ էր, եւ տնտեսության մասին որեւէ նախադասություն այդ ելույթում չկար: Տնտեսության մասին ԱԺ-ում Սերժ Սարգսյանը խոսել է 2008 թվականի հոկտեմբերին՝ ԱԺ-ին եւ ժողովրդին ուղղված ուղերձում: Դա այն հայտնի ելույթն է, որով Սերժ Սարգսյանը «ստարտ» տվեց Հայաստանում նոր ատոմակայանի եւ Իրան-Հայաստան երկաթուղու շինարարությանը: Նա հայտարարեց, թե առաջիկա տարիներին կսկսվի Իրան Հայաստան երկաթուղու շինարարությունը, իսկ առաջիկա ամիսներին կսկսվի նոր ատոմակայանի կառուցումը: Ոչ մեկը, ոչ մյուսը, բնականաբար, չսկսվեց, ու տեսանելի հորիզոնում այդ ծրագրերի իրականացումը չի երեւում:

Երեկվա ելույթի ամենագլխավոր առանձնահատկությունն այն էր, որ Սերժ Սարգսյանը ինչ-որ ցուցանիշների հասնելու համար այլեւս այնպիսի ժամկետներ չնշեց, որը կարելի է «շոշափել»: Ծրագրերի իրականացման թիրախային ժամկետը 2040 թվականն է: 23 տարի անց միայն կարելի ամփոփել, թե կատարվե՞ց արդյոք Սերժ Սարգսյանի հանձնառությունը: Օրինակ, ըստ Սերժ Սարգսյանի, եթե հիմա մեր համախառն ներքին արդյունքը կազմում է 10-11 միլիարդ դոլար, ապա 2040 թվականին ՀՆԱ-ն պետք է լինի 57-60 միլիարդ դոլար: Տնտեսագիտության մեջ, եթե զուսպ արտահայտվենք, ընդունված չէ 23 տարվա համար մակրոտնտեսական ցուցանիշներ թիրախավորել: Առավելագույնը, որ իրենց թույլ են տալիս տնտեսագետները` 5-10 տարվա կտրվածքն է: Սա 21-րդ դարն է, տեխնոլոգիաները այնպիսի արագությամբ են աճում, համաշխարհային տնտեսությունը այնպիսի արագ փոփոխությունների է ենթարկվում, որ չափազանց դժվար է կանխատեսումներ անել նույնիսկ 5 տարվա համար: Իսկ մեզ մոտ, ինչպես տեսնում ենք, 23 տարվա հեռանկարով մակրոտնտեսական ցուցանիշներ են թիրախավորվում: Համաշխարհային տնտեսագիտական հանրությունը նման հայտարարությունից հետո, թերեւս, ներվայնացած դուրս գա միջանցք` ծխելու:

Նման հեռահարության կանխատեսումների անթույլատրելիությունը, իհարկե,  քաջ գիտակցում են թե´ Սերժ Սարգսյանը եւ թե´ նրա խորհրդականները, որոնք մասնակցել են այսպիսի կանխատեսումներով ելույթի մշակմանը: Ու բնական հարց է ծագում, թե ինչու են ելույթի մեջ ներառվել այսպիսի ժամկետներ: Մի պարզ պատճառով: Նման ժամկետներ նշելով՝ իշխանությունը չի ստանձնում որեւէ պատասխանատվություն բացարձակապես: Երբ ասում ես առաջիկա ամիսներին սկսում ենք ատոմակայան կառուցել, այդ «առաջիկա ամիսները» շատ արագ անցնում են: Շատ արագ անցնում են նույնիսկ այն «առաջիկա տարիները», երբ պետք է սկսվեր երկաթուղու շինարարությունը: Իսկ երբ ասում ես, որ 23 տարի հետո այսպիսի ցուցանիշ ենք ունենալու` վերջ, դե գնա ու սպասիր:       

Բայց քանի որ բերվել են հենց այսպիսի ցուցանիշներ, ուստի ուսումնասիրենք Սերժ Սարգսյանի նպատակադրումները հենց այս տեսանկյունից: Ըստ այդ ելույթի` 2040 թ. մեկ շնչին հասնող ՀՆԱ-ն պետք է կազմի 15 հազար դոլար այն դեպքում, երբ հիմա 3 հազար 500 դոլար է: Աճը պետք է լինի ավելի քան 4 անգամ: Այսօր մեկ շնչին 15 հազար դոլար ՀՆԱ ունեցող երկրներից են, օրինակ, Անտիգուա եւ Բարբուդան, Տրինիդադ եւ Տոբագոն, Հասարակածային Գվինեան եւ այլն: Այսինքն` դա այնքան էլ մեծ թիվ չէ 23 տարվա հեռանկարում ունենալու համար: Բայց կա նաեւ մեկ այլ «հաշվապահություն»: Այսպես, ամեն տարի ՀՀ պետբյուջեով սահմանվում է միջինը 4 տոկոս գնաճ: Սա հաշվի առնելով, որպեսզի  ավելի չաղքատանանք, 23 տարի հետո մեկ շնչին հասնող ՀՆԱ-ն պետք է դառնա մոտ 9.5 հազար, այսինքն` պետք է աճի մոտ 2.5 անգամ: Մեկ շնչին հասնող ՀՆԱ-ի 15 հազար դոլարի ցուցանիշին հասնելու համար գնաճի բաղադրիչը հանած՝ կմնա 5.5 հազար դոլար: Շատ մեծ հաշվարկներ չներկայացնելու համար ընդամենը նշենք, որ եթե նույնիսկ իրականություն դառնա Սերժ Սարգսյանի թիրախավորած ցուցանիշը, ապա մեր կենսամակարդակը մինչեւ 2040 թ. տարեկան կաճի ոչ ավելի, քան 1.5 տոկոսով:  Այսպիսի, մեղմ ասած, համեստ ցուցանիշի հասնելու համար ոչինչ` բացարձակապես ոչինչ անել պետք չէ: Նման աճ ինքն իրեն կլինի, ինքնահոսի, առանց որեւէ ծրագրերի, դրամավարկային կամ հարկաբյուջետային քաղաքականության:

Այլ կերպ ասած, նույնիսկ 23 տարվա հեռանկարներում Սերժ Սարգսյանը թիրախավորում է ցուցանիշներ, որոնց հասնելու համար պետք չէ անել ոչինչ: Առավելագույնը, որին մենք կհասնենք, կլինի այն, որ կհավասարվենք Անտիգուա եւ Բարբուդայի, Տրինիդադ եւ Տոբագոյի, Հասարակածային Գվինեայի մակարդակին: Չքնաղ հեռանկար է, անշուշտ: Իհարկե, եթե այդ 23 տարիներին իշխանության մնա ՀՀԿ-ն, նույնիսկ նման հեռանկարն է դառնում խիստ կասկածելի: Իսկ մենք, ի տարբերություն Անտիգուա եւ Բարբուդայի, պատերազմող երկիր ենք, եւ ցուցանիշներ թիրախավորելիս, նույնիսկ 23 տարվա հեռանկարով, պետք է հիմք ընդունենք հենց այդ հանգամանքը:

Օրինակ` Իսրայելում, որը 1948 թ. դեռ գոյություն չուներ, մեկ շնչին հասնող ՀՆԱ-ն ներկայումս 38 հազար դոլար է: Այսինքն` ընդամենը 70 տարի առաջ ձեւավորված պետությունը, որը պերմանենտ պատերազմների մեջ է իր բոլոր հարեւանների հետ, կարողացել է նման արդյունքների հասնել: Այսինքն, դա հնարավոր է: Իսկ մենք արդեն 25 տարվա պետություն ենք: Ու այսօր իշխող կուսակցության ղեկավարի ֆանտազիան սահմանափակվում է նրանով, որ իր կազմավորումից 50 տարի անց Հայաստանը պետք է լավագույն դեպքում հասնի Անտիգուա եւ Բարբուդային: Այստեղ արդեն մենք ենք ներվայնացած դուրս գալիս միջանցք` ծխելու: Էսքանից հետո ջհանդամը, թե ծխելը վտանգավոր է առողջությանը:

Տպել
15567 դիտում

Ընտրողի կատարած քվեարկության կոնկրետ արդյունքը, ինչպես ընտրախցիկում գտնվելիս, այնպես էլ դրանից հետո, հնարավոր չէ պարզել

Պետությունը հաստատակամ է՝ ապահովելու քաղաքացիների ընտրական իրավունքի ազատ, արդար եւ թափանցիկ իրացումը. Արարատ Միրզոյան

Անթույլատրելի է գերիների հարցը սակարկության առարկա դարձնելը. Արմեն Սարգսյանն ընդունել է Իտալիայի Սենատի փոխնախագահին

Արարատ Միրզոյանն ընդունել է Իտալիայի Սենատի փոխնախագահ Պաոլա Տավերնային

Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Իրանի Իսլամական Հանրապետության նորընտիր նախագահին

Երթևեկության փոփոխություն Գայի պողոտայում

Որոշ երկրներում կորոնավիրուսը գլուխ է բարձրացնում

Արարատ Միրզոյանը հանդիպեց ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ դիտորդական առաքելության ղեկավարի հետ

Անտոնիո Գուտերեշը վերընտրվել է ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի պաշտոնում

Դաշինքի թեկնածուն, ՃՈ ծառայողն ու ևս 1 անձ ձերբակալվել է կաշառք բաժանելու և կաշառքի միջնորդություն կատարելու կասկածանքով

Ընտրական գործընթացները չպետք է որևէ կերպ ազդեն սահմանների անվտանգության վրա. նախագահի հեռախոսազրույցը Հարությունյանի հետ

Հայաստանը «Սպուտնիկ Վի»-ի նոր խմբաքանակ է ձեռք բերել

Կանայք ԴԱՀԿ-ի աշխատակիցների կողմից ծեծի չեն ենթարկվել. ծառայությունը հերքում է տարածված տեղեկությունը

Իրանում վթարվել է քվեատուփերով ուղղաթիռը. մեկ մարդ զոհվել է

Եվս 1 զինծառայողի աճյուն է հայտնաբերվել է Վարանդայի (Ֆիզուլի) շրջանի որոնողական աշխատանքների արդյունքում

Ձերբակալվել է «Պատիվ Ունեմ» դաշինքի պատգամավորության թեկնածու Գոռ Սեդրակյանը. Արսեն Բաբայան

Իբրահիմ Ռաիսին հաղթում է Իրանի նախագահի ընտրություններում

Արգելվում է զենքով ընտրատեղամաս մուտք գործելը. այս և այլ հիշեցումներ ՀՀ դատախազությունից

Նիգերիայի իսլամիստ զինյալների թիրախում դարձյալ դպրոցականներն են

ԱԺ նախագահ Արարատ Միրզոյանն ընդունել է ՀԱՊԿ ԽՎ դիտորդական առաքելության անդամներին

Նախագահ Արմեն Սարգսյանն հեռախոսազրույցներ է ունեցել ԱԱԾ պետ Արմեն Աբազյանի և ոստիկանության պետ Վահե Ղազարյանի հետ

Պենտագոնը դուրս է բերում իր զինուժի մեծ մասը Մերձավոր Արևելքից

Միրզոյանը ԱՊՀ միջխորհրդարանական վեհաժողովի պատվիրակությանն է ներկայացրել ռազմագերիների վերադարձի ձգձգման խնդիրը

ՀՀ գլխավոր դատախազությունը վաղն ակնկալում է քաղաքացիական բարձր գիտակցության դրսևորում և իրավահպատակ վարքագիծ

Յալթայում ջրհեղեղի հետևաքով 18 մարդ տուժել է, 1-ը՝ մահացել

Արցախում հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 2 դեպք

Նախագահ Արմեն Սարգսյանը պետական պարգև է հանձնել սրտային վիրաբույժ Միհիր Սուսանիին

Կոչ եմ անում անպայման գնալ ընտրատեղամասեր, կատարել ձեր ընտրությունը. Նիկոլ Փաշինյանը դիմել է ժողովրդին (տեսանյութ)

Մեր հայրենիքի համար վճռական օրվա շեմին ենք. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը դիմել է ժողովրդին (տեսանյութ)

Բայդեն-Պուտին հանդիպումը կնպաստի ԵՄ-Ռուսաստան երկխոսությանը

Պացիենտներին հարկադրաբար հավաքի տանելու մասին տեսանյութի կապակցությամբ ստուգողական գործողություն կիրականացվի

Ընտրական իրավունքի իրականացմանը խոչընդոտելու առերևույթ հանցագործության դեպքերի վերաբերյալ ստացվել է 18 նյութ. ՔԿ

Ավիավթար Ռուսաստանի Կեմերովոյի մարզում

ՀՀ դատախազությունը ընտրությունների օրը հնարավոր հանցավոր գործողություններից զերծ պահելու նպատակով տեսանյութ է հրապարակել

Ոստիկանությունը հրապարակել է ՀՀ ընտրողների ռեգիստրում ընդգրկված ընտրողների ընդհանուր թիվը

Ոչ պաշտոնապես հայտնի է Իրանի նախագահի ընտրություններում հաղթած թեկնածուն

Զինծառայողների աճյունների որոնումներն այսօր շարունակվում է Վարանդայի (Ֆիզուլի) շրջանում

Հաստատվել է կորոնավիրուսի 81 նոր դեպք. փաստացի բուժում է ստանում 2.578 պացիենտ

Գորիսի «Գուսան Աշոտ» մշակույթի կենտրոնի տնօրենը կալանավորվել է. Քննչական կոմիտե

Քվեարկե՛ք արդար ու ազատ, հաշվետու եղեք միա՛յն ձեր խղճին. ՀՀ նախագահ (տեսանյութ)