Այս տարի ՀՆԱ-ի աճ չի լինի. մեր տնտեսությունն ազատ անկման մեջ է

Հայաստանի տնտեսությունը ազատ անկման մեջ է: Կարծես իրականանում են ամենամռայլ կանխատեսումներն այն մասին, որ այս տարի Հայաստանում տնտեսական աճ չի գրանցվի:

Իսկ եթե ավելի ճշգրիտ արտահայտվենք, իրավիճակը կլինի այնպիսին, որ նույնիսկ պաշտոնական վիճակագիրները չեն կարողանա նկարել տնտեսական աճի ցուցանիշ: Սա ակնհայտ է դառնում ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայության երեկ հրապարակած նախնական ցուցանիշներից, որոնք բնութագրում են այս տարվա առաջին 10 ամիսներին արձանագրված ՀՀ սոցիալ-տնտեսական վիճակը: Ըստ այդմ, առաջին 10 ամիսներին Հայաստանում Տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը` ՏԱՑ-ը կազմել է 0.4 տոկոս: ՏԱՑ-ը, անշուշտ, տնտեսական աճի, կամ ինչպես ասում են՝ Համախառն ներքին արդյունքի աճի ցուցանիշը չէ, սակայն ինչպես ցույց է տալիս վերջին տարիների փորձը, ՏԱՑ-ի ցուցանիշը գրեթե ամբողջությամբ համընկնում է ՀՆԱ-ի աճի ցուցանիշին:

Տեսականորեն աճի 0.4 տոկոսը գտնվում է դեռ «դրական դաշտում», այսինքն թեկուզ քիչ, բայց աճ ունենք: Սակայն դինամիկան այնպիսին է, որ այդ +0.4 տոկոսը ամենայն հավանականությամբ առաջիկա երկու ամիսներին կունենա մինուս նշան: Խնդիրն այն է, որ այս տարվա առաջին կիսամյակում մեր տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը դրսեւորում էր բավականին հուսադրող պահվածք: Ամբողջ առաջին կիսամյակում վերոհիշյալ ՏԱՑ-ը «դրական» տիրույթում էր: Անցած տարվա նույն ամիսների համեմատ արձանագրվում էին մինչեւ անգամ 6 տոկոսից ավելի աճեր: Օրինակ, 2016-ի մարտին 2015-ի համեմատ գրանցվեց 6.6 տոկոս աճ: Ու այդպես մինչեւ հունիս, երբ ՏԱՑ-ի աճը կազմեց 2 տոկոս: Բայց հենց հուլիսից սկսած ՏԱՑ-ը սկսեց սահուն անկում ապրել, եւ գրանցվեց գրանցվեց 4.2 տոկոս անկում: Իսկ հոկտեմբերին անցած տարվա հոկտեմբերի համեմատ անկումը արդեն 7.8 տոկոս է կազմել (տես գծապատկերը):  

Թե ինչ է կատարվում մեր տնտեսության հետ, ճիշտն ասած, դժվար է միանշանակ ասել: Անշուշտ, ներկայիս անմխիթար վիճակի վրա ազդեցություն ունեն թե ապրիլյան պատերազմը, եւ թե ՊՊԾ գնդի գրավումը:  Որքան է կոնկրետ այդ գործոնների ազդեցությունը՝ անհնարին հաշվարկել: Ապրիլյան ռազմական թեժ գործողությունները բնականաբար խաթարել են օտարերկրյա ներդրումների հոսքը: Սա բնական է: Բայց ամբողջ խնդիրն այն է, որ նույնիսկ այդ իրադարձություններից առաջ էլ ՀՀ ներհոսող օտարերկրյա ներդրումները արդեն իսկ հասել էին զրոյական մակարդակի: Տեսականորեն հնարավոր է, որ եթե չլինեին ապրիլյան մարտական գործողությունները, ապա ներդրումները կարող էին եւ աճել: Բայց դա՝ միայն տեսականորեն: Գործնականում մեր տնտեսության մեջ օտարերկրյա ներդրումների հոսքը նվազում է արդեն երկու տարի անընդմեջ, ինչը թերեւս պայմանավորված է Հայաստանի` Եվրասիական տնտեսական միությանը անդամակցելու հետ: Համենայն դեպս օտարերկրյա ներդրումների նվազումը եւ մեր անդամակցումը ԵՏՄ-ին ժամանակային առումով գրեթե համընկնում են:

Օտարերկրյա ներդրումների նվազումը, անշուշտ, շատ մեծ բացասական ազդեցություն է թողնում ամբողջ տնտեսության վրա: Բայց եթե ավելի ուշադիր նայենք ԱՎԾ-ի հրապարակած թվերին, ապա կարձանագրենք, որ այստեղ տարօրինակություններ կան: ՏԱՑ-ի անկման հիմնական «շոգեքարշները» գյուղատնտեսությունն  ու շինարարությունն են: Գյուղատնտեսությունը այս 10 ամիսներին անցած տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ նվազել է 7.3 տոկոսով, իսկ շինարարությունը` մոտ 10 տոկոսով:

Ու եթե շինարարության անկումը կարելի բացատրել ինչպես օտարերկրյա ներդրումների նվազմամբ, այնպես էլ մասնավոր տրանսֆերտների անկմամբ պայմանավորված՝ բնակչության գնողունակության նվազմամբ, ապա գյուղատնտեսության այսպիսի գահավիժումը անհասկանալի է: Ոլորտը արտահանելի է, եւ վերջին ամիսներին թմբկահարվում է գյուղմթերքների արտահանման եռանիշ ու քառանիշ աճերի մասին, նշելով, թե մեր գյուղարտադրանքը եւ դրա վերամշակված արդյունքները մեծ պահանջարկ ունեն ԵՏՄ 180 միլիոնանոց շուկայում, մասնավորապես Ռուսաստանում: Բացի այդ այս տարի չեն գրանցվել բնակլիմայական աղետներ` համատարած ցրտահարություն, երաշտ, կարկտահարություն եւ այլն: Ու հասկանալի չէ, թե ինչու է գյուղմթերքների արտադրությունը նվազել այս չափով: Ավելին, այս ոլորտում անկման տեմպերը ամիսների կտրվածքով ուղղակի սահմռկեցուցիչ են: Մասնավորապես, եթե օգոստոսին անցած տարվա օգոստոսի համեմատ գյուղմթերքների արտադրությունը աճել էր մոտ տասը տոկոսով, ապա սեպտեմբերին արդեն գրանցվեց աննախադեպ` 20 տոկոս անկում անցած տարվա սեպտեմբերի համեմատ: Իսկ  հոկտեմբերին անկումը արդեն չի տեղավորվում տրամաբանության մեջ: Անկումը հասել է արդեն 30 տոկոսի՝ անցած տարվա նույն ամսվա համեմատ: Պարզելու համար, թե ինչ է կատարվում մեր տնտեսության հետ իրականում, խորը մասնագիտական ու թափանցիկ վերլուծություն է անհրաժեշտ, ինչը, սակայն, չի արվում:

Տպել
6599 դիտում

Դատապարտելի են այսօր Գյումրիում Վազգեն Մանուկյանի կողմից քաղաքացիներին ուղղված վիրավորական ձևակերպումները. ՄԻՊ

Տուֆաշենցի անչափահասները դեռ ընտանիք չեն վերադարձել. մայրը հաբեցողությունից բուժվել չի ուզում, հորը դեռ չեն գտել

Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստները, որոնք կարող են ձմռանը փոխել ակումբային գրանցումը

Արեւածաղկի սերմ էր կճպում ու սիրում էր բանաստեղծի ուսին նստել․ գողացել են Գեւորգ Էմինի քանդակի իրական պերսոնաժ կատվին

Արցախի կարգավիճակը չի կարող մնալ ՀՀ-ի, ՌԴ-ի, Ադրբեջանի ու Թուրքիայի միջև քննարկվող հարց, Մինսկի խումբը ռեստարտ կապրի.ԼՀԿ

Իշխանությունը անդրկուլիսյան բանակցություններ է ունենում ԲՀԿ-ի ու ԼՀԿ-ի հետ․ ենթադրում է քաղաքագետը

Արցախի գործազուրկ քաղաքացիների ժամանակավոր զբաղվածության ծրագրերի դիմումներն արդեն ընդունվում են

Վահրամ Դումանյանը մասնակցել է ԵԽ սպորտի համար պատասխանատու նախարարների 16-րդ համաժողովի շրջանակում կայացած կլոր սեղանին

Ռուսաստանը հայտարարել է «Բաց երկնքի պայմանագրից» դուրս գալու մասին. ԱՄՆ-ից հետո կասկածներ ունեն

37-ամյա տղամարդը մեկ տասնյակից ավելի անձանց թմրամիջոց է իրացրել (տեսանյութ)

Սյունիքի բնակիչները նորոգում են պատերազմի ընթացքում վնասված անշարժ գույքը․ Կառավարությունը փոխհատուցում է տրամադրում

Դպրոցներում հիմնականում պահպանվում են Covid-անվտանգության և ջեռուցման նորմերը. ԱԱՏՄ

2020 թվականին ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեն հավաքագրել է 1 տրլն 385.2 մլրդ դրամի եկամուտ

Զոհված զինվորի ծնողներից խաբեությամբ գումար հափշտակած անձը ձերբակալվել է

Արցախի նախագահը խորհրդակցություն է հրավիրել՝ խմելու և ոռոգման ջրերի կառավարման խնդիրների ու բարեփոխման ծրագրերի շուրջ

«Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցությունը հանդիպել է Գագիկ Ջհանգիրյանի հետ

Մհեր Գրիգորյանն ընդունել է ԱՄՆ դեսպան Լինն Թրեյսիին․ ընդգծվել է Ռազմավարական երկխոսության հարթակի կարևորությունը

Գյումրեցիներից հեռու մնացեք, մենք իրերը կարող ենք կոչել իրենց անուններով. Նազելի Բաղդասարյանը՝ Վազգեն Մանուկյանին

Սարավան-«Զանգեր» կոչվող հատվածում տեղ-տեղ առկա է մերկասառույց

Ամոթ քեզ. գյումրեցի պատգամավորը՝ ակցիայի մասնակիցներին ուղղված բոմժեր արտահայտության, Իմ քայլի կողմից գումար տալու մասին

Գլխավոր դատախազության պատասխանը Սեյրան Օհանյանի՝ ՀՀ գլխավոր դատախազին ուղղված հրապարակային գրառմանը

ՀՀ եւ ՌԴ զինված ուժերի միացյալ խմբավորումն ամփոփել է 2020թ. ուսումնական տարվա արդյունքները

Օգոստոսի 22-ի միջադեպի հետ կապված երեք ոստիկանի լիազորություն ժամանակավորապես դադարեցվել է. քրեական գործ է հարուցվել

ՀՀ և Ֆինլանդիայի ԱԳ նախարարները կարևորել են ԼՂ կարգավորման հարցերի հասցեագրումը ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահության շրջանակներում

Ցուցարարները փակել են Վազգեն Մանուկյանի մուտքը Գյումրի. M1 մայրուղու Ազատանի հատվածում ծեծկռտուք է եղել (տեսանյութ)

Ժաուտիկովյան օլիմպիադայում Հայաստանի 21 մասնակիցներից 10-ն արժանացել է ոսկե, 5-ը՝ արծաթե և 2-ը՝ բրոնզե մեդալների

Զորամասերից մեկում ամփոփվել են 2020 թ. ուսումնական տարվա ընթացքում իրականացված աշխատանքների արդյունքները

Պարտադիր ժամկետային ծառայությունն ավարտած զինծառայողները զորացրվել են (լուսանկարներ)

«Սբ․ Գրիգոր Լուսավորիչ» բուժկենտրոնը վերակենդանացման նոր բաժանմունք ունի

Լեդի Գագան ու Ջենիֆեր Լոպեսը ելույթ կունենան Բայդենի երդմնակալության ժամանակ. BBC

Թուրքական ապրանք ներմուծողները համարժեք այլընտրանք չեն գտել․ պատգամավորը պատրաստ է քննարկումներ կազմակերպել

2021 թվականին ևս մշակութային օջախները բաց կլինեն դպրոցականների համար

Տղամարդը զոհված զինծառայողի ծնողներից խաբեությամբ հափշտակել է 1,5 միլիոն դրամ․ Shamshyan.com

Վերսկսվել են Սանկտ Պետերբուրգ - Երևան - Սանկտ Պետերբուրգ երթուղով չվերթները

«Այբ» հիմնադրամի կողմից իրականացվող ծրագրի շրջանակում առերևույթ հափշտակություն կատարելու դեպքի առթիվ քրգործ է հարուցվել

Ադրբեջանը նաև քրեական գործեր է հարուցում մեր գերիների նկատմամբ, որի իրավունքը չունի. Արման Թաթոյան

2 շաբաթում հրդեհի 143 դեպք է գրանցվել․ Լոռու և Տավուշի մարզերում 221.5 հա տարածք է այրվել (տեսանյութ)

Ինքնակամ կառույցի օրինականացման համար դիմել մինչև 2021 թվականի հունվարի 31-ը․ Կադաստրի կոմիտե

2021 թվականը պետք է դառնա մեր տնտեսական ամբիցիաների վերականգնման տարի. վարչապետ

Սեյրան Օհանյանը կարո՞ղ է բացատրել՝ Վահագնի թաղամասում շքեղ առանձնատունը ինչ միջոցներով է կառուցել․ Քոչարյան