ԱՍԱԼԱ-ն իրո՞ք կխփի Թուրքիային

Ապրիլիր 2-ին «Հայաստանի ազատագրության հայ գաղտնի բանակ. ԱՍԱԼԱ»-ի անունից համացանցում հաղորդագրություն տարածվեց, թե ԱՍԱԼԱ-ն կարող է քննարկել Թուրքիայի դեմ ռազմական գործողություններ վերսկսելու հարցը:

Հաղորդագրության մեջ, մասնավորապես, ասված է. «Էրտողանի իշխանութեան կողմէ 24 Ապրիլը թրքական տօնակատարութեան օր անուանելը հայ ժողովուրդի, համայն քաղաքակիրթ մարդկութեան եւ 1.5 միլիոն զոհուած հայերու յիշատակին նկատմամբ վիրաւորանք եւ մարտահրաւէր է: Այն պետութիւններու ներկայացուցիչները, որոնք Մեծ Եղեռնի 100-րդ տարելիցի օրը՝ 24 Ապրիլ 2015-ին ներկայ ըլլան Էրտողանի ծրագրած տօնախմբութեան, փաստօրէն զօրակցած պիտի ըլլան ցեղասպանին ու քաջալերած՝ ժողովուրդներու դէմ ցեղասպանութիւններ իրականացնելու քաղաքականութիւնը: Կոչ կ՛ուղղենք Թուրքիոյ ողջ ազատամիտ հանրութեան եւ բոլոր ժողովուրդներուն, որ ընդդիմանան Էրտողանի այս սադրանքին: Էրտողանի տօնախմբութիւնը կայանալու պարագային, Հայաստանի Ազատագրութեան Հայ Գաղտնի Բանակը անմիջապէս պիտի քննարկէ Թուրքիոյ դէմ ռազմական գործողութիւններ վերսկսելու ծրագիրը»:

Թուրքական «Սաբահ» օրաթերթն էլ երկու օր առաջ լուր տարածեց, թե ԱՍԱԼԱ-ն Գալիպոլիի ճակատամարտի տոնակատարությանը հրավիրված պետություններին սպառնալից նամակներ է ուղարկել՝ կոչ անելով չմասնակցել այդ միջոցառմանը:

Մեզ հետ զրույցում ԱՍԱԼԱ-ի անդամներից Վազգեն Սիսլյանը ո՛չ հերքեց եւ ո՛չ էլ հաստատեց վերը բերված փաստերը եւ այն, որ հայտարարության հեղինակն իսկապես ԱՍԱԼԱ-ն է. «Եթե կազմակերպության պաշտոնական ներկայացուցիչները հերքմամբ հանդես չեն եկել, ուրեմն ըստ երեւույթին՝ ճիշտ է: Տրամաբանությունը դա է ասում: Ճիշտ է, ես խոսում եմ ԱՍԱԼԱ-ի անունից, ներկայացնում եմ կազմակերպության գաղափարները, բայց ես պաշտոնական ներկայացուցիչը չեմ, չեմ կարող խոսել ռազմավարության եւ նրա գործունեության մասին: Անունը Գաղտնի բանակ է, հայտնի ներկայացուցիչ որտեղի՞ց պետք է գտնեք: Չեմ կարող ասել՝ այդ հայտարարությունը ճիշտ է, թե սխալ: Ժամանակը ցույց կտա»,- նկատեց նա:

Չնայած սրան՝ Սիսլյանը նկատեց՝ թշնամուն հարվածելը միշտ էլ ճիշտ է. «Ադրբեջանը մեր ուղղությամբ դիվերսիոն գործողություններ է իրականացնում, մենք չենք արձագանքում, թուրքերը հազար ու մի հարվածներ են տալիս Հայաստանին տարբեր ձեւերով, ամեն միջոցներով պայքարում են, իսկ մենք չենք շարժվում մեր տեղից: Հայկական կողմի գործողություներն արդեն 100 տարի է, որ արդյունավետ չեն, իսկ 100-ամյակի նախաշեմին չգիտեմ էլ ինչ կանեն: Եթե ինձ հարցնեք, ապա ես միայն մեկ անելիք ունեմ՝ բոլոր հնարավոր միջոցներով վերադարձնել Արեւմտյան Հայաստանը, Ցեղասպանության ճանաչում եւ մնացածը, այսինքն՝ մեր իրավունքները պաշտպանելը պետք է լիներ մեր գլխավոր նպատակը: Բայց մենք հիմա բացի անմոռուկի առեւտուր անելուց՝ ուրիշ ոչինչ չենք անում: Ես անկեղծորեն մտածում էի, որ տարվա ամեն օրը պետք է ինչ-որ ձեւով նշվեր, քանի որ Ցեղասպանությունը միայն ապրիլի 24-ը չէ: 1975-ին որ սկսվեց ԱՍԱԼԱ-ի գործունեությունը, ամբողջ հայ ժողովուրդը չէր հավատում: Հիմա էլ սպասենք, տեսնենք՝ ինչ կլինի»,- ասաց նա:

ԱՍԱԼԱ-ի անդամներից Գեւորգ Յազճյանն ու Ալեք Ենիգոմշյանն էլ առհասարակ չցանկացան որեւէ մեկնաբանությամբ հանդես գալ՝ ասելով՝ կապրենք, կտեսնենք: Մեր հարցին, թե արդյո՞ք Գաղտնի բանակի անդամների այս լռությունը կարող ենք համաձայնության նշան համարել, Ենիգոմշյանն ասաց, որ իր լռությունը չի կարող ո՛չ համաձայնության եւ ո՛չ էլ անհամաձայնության նշան համարվել. պարզապես սպասենք եւ տեսնենք, թե ինչ կլինի:

Թուրքագետ Ռուբեն Մելքոնյանը, ով օրերս թերահավատություն էր հայտնել, թե վերը մեջբերված հաղորդագրության հեղինակն իրոք ԱՍԱԼԱ-ն է, իմանալով Գաղտնի բանակի անդամների չհերքող մեկնաբանությունների մասին, ասաց, որ դա մի փոքր փոխում է իրավիճակը: Բայց Մելքոնյանը մնում է իր այն կարծիքին, որ Թուրքիայում Գալիպոլիի ճակատամարտի տոնակատարությունները հաստատ այն առիթը չեն, որի կապակցությամբ արդարացված կլինի Գաղտնի բանակի՝ նման հայտարարություններով հանդես գալը՝ մանավանդ, որ Թուրքիայում հիմա տեղի են ունենում ահաբեկչական մի շարք գործողություններ, որոնց համատեքստում այդ հայտարարությունը միգուցե թուրքական իշխանությունների կողմից կարող է ծառայել որպես պատրվակ՝ այդ ամենը ներկայացնելու իբրեւ հայերի կողմից կազմակերպած. «Մեծ հարգանք տածելով ԱՍԱԼԱ-ի եւ նրա գործունեության նկատմամբ՝ կարծում եմ, որ հիմա մի փոքր այլ փուլ է եւ պետք է այլ մեթոդներով աշխատել՝ մեր նպատակներին հասնելու համար: Հիմա աշխարհում նման հայտարարություններն ու գործողությունները քննադատվում են ու համարվում ահաբեկչական, եւ ես չէի ուզի, որ մեր անկեղծ, ազնիվ վրիժառուների գործունեությունն այս պահին միահյուսվի ահաբեկչական տարբեր երեւույթների հետ, քանի որ ԱՍԱԼԱ-ն բոլորովին այլ երեւույթ է: Թուրքիան հաստատ ավելի լուրջ քայլեր էլ է անում, քան Գալիպոլիի տոնակատարությունը, որոնց նկատմամբ պետք է ավելի կարծր դիրքորոշում որդեգրել: Եթե անկեղծ՝ ես կասկածում եմ, որ հնարավոր կլինի նման գործողություն իրականացնել, քանի որ այդ կառույցը վաղուց հայտարարել է՝ այլեւս ռազմական գործողություններ չի իրականացնում, եւ Թուրքիայի պես պետությունում էլ այդքան հեշտ չէ նման գործողություններ իրականացնելը: Թուրքիա պետությունը հատկապես վերջին շրջանում աչքի է ընկնում սանձարձակությամբ, եւ շատ հաճախ նույնիսկ աշխարհի գերհզոր տերությունների հետ խոսում է ուլտիմատումների լեզվով: Այնպես որ՝ չեմ կարծում, թե դա դրական հետեւանքներ կունենա: Բոլորովին այլ մեթոդներով ու այլ դաշտում աշխատելու ժամանակն է, եւ այն, ինչ հարկի էր ու ընդունելի 80-ականներին, հիմա, կարծում եմ, ժամանակավրեպ է»,- ասաց թուրքագետը:

Նշենք, որ Թուրքիայում Գալիպոլիի ճակատամարտին նվիրված միջոցառումները սովորաբար նշվել են մարտին: Այս տարի է, որ դա տոնելու են ապրիլի 24-ին: Անկարան հրավերներ է ուղարկել 102 երկրի, այդ թվում նաեւ՝ Հայաստանին՝ մասնակցելու միջոցառմանը: Սերժ Սարգսյանը, սակայն, մերժել է Էրդողանի հրավերը: Հայտնի է, որ Ադրբեջանի, Ալբանիայի, Սոմալիի նախագահները, Ավստրալիայի, Նոր Զելանդիայի վարչապետերն ու Բրիտանիայի արքայազն Չարլզը ընդունել են հրավերը: Թուրքական աղբյուրների փոխանցմամբ, եւս 38 երկիր ընդունել է հրավերը, սակայն չեն նշել, թե ինչ մակարդակով կներկայանան միջոցառմանը:

Աստղիկ Իսկանդարյան