Աշխատել 7 ժամ, ստանալ 8 ժամի աշխատավարձ. ինչու են ցանկանում կրճատել աշխատաժամանակը. մանրամասներ

19/01/2025 schedule15:00

Օրական աշխատել 7 ժամ՝ 8-ի փոխարեն, շաբաթական՝ 35 ժամ՝ 40-ի փոխարեն՝ պահպանելով աշխատավարձը։

Նախագիծը ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունն է ներկայացրել հանրային քննարկման։

Հիմնավորման մեջ ասվում է, որ օրական 8-ժամյա աշխատանքի մոդելի ներդրումից հետո տեղի ունեցած տեխնոլոգիական փոփոխությունները նպաստել են բազմաթիվ գործընթացների ավտոմատացման։ Որպես օրինակ է բերվում Ֆրանսիան, Շվեդիան, Նորվեգիան, Իսլանդիան և այլ երկրներ, որտեղ արդեն իսկ ներդրվել է աշխատաժամանակի ճկուն ռեժիմ՝ կրճատելով աշխատաժամանակը։

Աշխատանքային գրաֆիկը, օրինակ, Ֆրանսիայում չի գործում 2000-ականների սկզբից, Շվեդիայում՝ 2015-ից, Իսլանդիայում և Նորվեգիայում՝ 20-րդ դարավերջին։

Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի փոխնախարար Ռուբեն Սարգսյանը «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում համոզմունք է հայտնում, որ սա մարդկային կապիտալի զարգացմանը նպաստող գլոբալ նախագիծ է։ Ըստ նրա՝ մարդիկ ազատ ժամանակի ավելի մեծ հնարավորություն կունենան․ «Կնպաստի, որ անձնական կյանքին ավելի շատ ժամանակ հատկացնեն, սոցիալական խնդիրները լուծեն։ Կբարձրացնի մարդկանց աշխատունակության որակը, հանգստի ժամանակը կավելանա, ընտանիքի հետ ավելի շատ ժամանակ կանցկացնեն, սթրեսը, լարվածությունը և գերհոգնածությունը կնվազեցվեն։ Մեզ մոտ 8-երի գաղափարախոսություն կա․ 8 ժամ աշխատում ենք, 8 ժամ՝ հանգստանում, 8 ժամ՝ քնում։ Դա 1800-ականներից է գալիս, երբ տեղի ունեցան տնտեսական հեղափոխությունները»։

Սակայն այժմ, եթե համեմատվեն 1900-ի սկզբին ու 2025 թվականը, ապա, ըստ Սարգսյանի, տնտեսության մեծ թռիչք կա, տեխնոլոգիաներն են զարգացել, արտադրողականության աճ կա, հետևաբար աշխատանքի ճկունությունը դարձել է կարևոր բաղադրիչ:

«Դա նկատի ունենալով, ամփոփելով տարբեր հանդիպում-քննարկումները, հաշվի առնելով նաև նախարարության մշակած երկու խոշոր ռազմավարական ծրագրերը, որոնցից են ժողովրդագրության զարգացումն ու զբաղվածության ռազմավարությունը, ընդգծվեց, որ դրանց հիմքում մարդկային կապիտալի զարգացումն է, որի նպատակով էլ քայլեր է պետք մշակել»,- ասում է նա:

Միաժամանակ փոխնախարարը շեշտում է, որ այս առաջարկը դեռ գաղափար է, իսկ եթե ընդունվի, վերաբերելու է թե՛ մասնավոր, թե՛ պետական հատվածին։ Վերջինս նկատում է՝ նախագծի երկու թիրախային խմբերն են աշխատողն ու բիզնես համայնքը։

«Կան բիզնես ոլորտի ներկայացուցիչներ, որոնք արդեն իսկ անցել են այդ գրաֆիկին, կամ ճկունության այլ մեխանիզմներ են մշակել։ Կան բիզնեսներ, որոնք դիտարկումներ ունեն։ Բոլորի առաջարկությունները մենք լսել ենք, լսել ենք նաև արհմիությունների առաջարկները, դրական դիրքորոշումները։ Ընդհանուր առմամբ, նախագիծը 90 տոկոսով դրական տեսակետներ ունի։ Այսինքն՝ այդ առաջարկները քննարկելուց հետո արդեն կհասկանանք, կորոշենք, թե ինչ քայլեր ենք սկսելու։ Սա այն գաղափարն է, որն առաջ ենք բերել քննարկելով»,- մանրամասնում է նա։

Ռուբեր Սարգսյանը կարևորում է աշխատանքի ժամերի կրճատմանը զուգահեռ աշխատավարձի պահպանումը։ Հետևաբար այստեղ մտահոգություն և հարց չպետք է առաջանա՝ ի՞նչ են անելու այն աշխատողները, որոնք աշխատում են գործարքային պայմանագրով և վարձատրվում են՝ ըստ աշխատաժամերի։ Նրա վստահեցմամբ՝ ժամերը կփոխվեն, սակայն աշխատավարձը կրճատելու իրավունք չի լինի։

Արդյոք գործատուները կպահե՞ն աշխատողի համար այս ուրախալի որոշումը, փոխնախարարն ընդգծում է՝ վերահսկողական ծառայություններն իրականացնելու է Առողջապահական և աշխատանքի տեսչական մարմինը, խախտումներ հայտնաբերելու դեպքում որոշելու է հետագա քայլերի իրականացումը տվյալ գործատուի նկատմամբ․ «Բացի դրանից՝ մարդիկ ունեն իրավունք օգտվելու տարբեր գործիքակազմերից, եթե իրենց իրավունքները խախտվում են․ կարող են դիմել տեսչական մարմնին, դատական համակարգին։ Պրակտիկան ցույց է տալիս, որ աշխատանքին վերաբերող վեճերի դատական վճիռներն ավելի շատ քաղաքացիների օգտին են»։

Նախագիծը որևէ կերպ չի ոտնահարելու նաև գործատուների իրավունքը, հավատացնում է Սարգսյանը։ Հակառակը, նրա համոզմամբ, նախագծի ընդունման դեպքում թե՛ պետական, թե՛ մասնավոր հատվածում կստեղծվեն նոր աշխատատեղեր, և կավելանան հաստիքները, որը կարող է հանգեցնել պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների բյուջեներում ծախսերի և եկամուտների ավելացմանը, որոնց մասով, սակայն, հստակ գնահատական տալ հնարավոր չէ։

Վերջինս նկատում է՝ նախարարությունը բոլոր բարեփոխումներն իրականացնում է՝ ուսումնասիրելով միջազգային փորձը զարգացած երկրներում։

Նախարարությունն այժմ առաջին փուլով նախագիծը քննարկում է, հաջորդիվ պարզ կլինի, թե ինչպիսի փոփոխությունների կարիք կա։ Ընդունվելու համար այն պետք է ամբողջապես պատրաստ լինի, ներկայացվի Կառավարություն, որից հետո Ազգային ժողովում դրվի քվեարկության։

Իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական կայքում՝ e-draft-ում, նախագծի մասին դրական շատ մեկնաբանություններ կան։ Օրինակ՝ քաղաքացիներից մեկը աշխատանքային օրերի մասով մի առաջարկ է ներկայացրել․ ԱՄԿ-ի շատ երկրներում այսօր գործում է 4-օրյա աշխատանքային ռեժիմը, որպեսզի աշխատողը շաբաթվա մնացած օրերն անցկացնի ընտանիքի հետ։

Մեկ այլ քաղաքացի էլ նկատել է. «Պարզապես հրաշալի նախաձեռնություն է, հիմնավորված այնքանով, որ իրապես սթրեսածին այս միջավայրում ապրելով՝ մեկ ժամ ավելի հաճելի զբաղմունքին տրամադրելը նպաստավոր կլինի և՛ առողջության, և՛ սոցիալապես ավելի ակտիվ լինելու, ընտանիքին ու երեխաներին տրամադրելու տեսանկյունից»։

Ոմանք էլ մտավախություն են հայտնել, որ մասնավոր կազմակերպությունները կփորձեն շրջանցել նախագիծը։

Այս պահին E-draft-ում նախագիծն ունի 966 կողմ, 43 դեմ ձայներ։

Մերի Խաչատրյան 

«Հայկական Ժամանակ»-ը Telegram-ում
Տպել
19326 դիտում

Արմավիրում և Երևանում օդի ջերմաստիճանը կնվազի մինչև -1°C, նախալեռնային որոշ գոտիներում սպասվում է 0…-2°C ցուրտ

Մայիսի 3-5-ը ՀՀ օդային տարածքում արգելվում է ավիացիայի, նաև քաղաքացիական անօդաչու օդանավերի ցանկացած թռիչք

Մենք մեր հողերը ոչ մեկին չենք տվել, մենք ճանաչել ենք ՀՀ տարածքային ամբողջականությունը. վարչապետ

Զոհերի ու զոհողությունների, զրկանքների, տառապանքի գնով, դժոխքով անցնելով ձեռք բերվեց այն, ինչ ունենք. վարչապետ

ՀՀ յուրաքանչյուր քաղաքացի հավասարապես պաշտպանված է. վարչապետը ներկա է գտնվել եզդիական համայնքի Նոր տարվան

Կարվի առավելագույնը՝ Ախուրյան գետը բնականոն հուն վերադարձնելու համար. ՋԿ նախագահն այցելել է Շիրակի մարզ

Կիրանցի դպրոցականներն Ադրբեջանից 50 մ հեռու դասի են գնում, 30 մ հեռու՝ ֆուտբոլ խաղում. խաղաղությունը սա է

Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հաստատված խաղաղությունն ունի նաև պարտադիր իրավական ուժ. Նիկոլ Փաշինյան

Հայաստան-ԵՄ քաղհասարակության պլատֆորմի 8-րդ երկկողմ հանդիպումը․ վարչապետ

Կալուգայի Սամոյի, Ծառուկյանի և Քոչարյանի քաղաքական թիմերի մեջ կա 1 հայտարարված վարչապետի թեկնածու. Ալեքսանյան

Անցած գիշեր ՀՀ մի շարք բնակավայրերում աննախադեպ ցուրտ է գրանցվել

Քրեական ոստիկանները բացահայտել են մեթամֆետամինի պատրաստման դեպք. մանրամասներ

Իրանում պատերազմը գրեթե ավարտվել է. Թրամփ. տեսանյութ

Ինձ համար չկան տարբեր ազգեր, մեծագույն հարգանք ունենք ՀՀ-ում ապրող բոլորի նկատմամբ. վարչապետը՝ եզդի համայնքին

Սա՞ է ձեր ուժը՝ կերակրող կանանց միջոցով ընտրակաշառք բաժանեք ու թաքնվեք նրանց թիկունքում. Չախոյան

Հայաստանի միջպետական և հանրապետական նշանակության ճանապարհներին իրականացվում են ամառային պահպանման աշխատանքներ

«Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունն ապրիլի 15-ին ընտրական ցուցակը կներկայացնի ԿԸՀ

Գորիսի թատրոնի դերասանները տեսան՝ ինչպես «կանսերվի բանկեքով» խրամատները դարձան ամրացված կառույցներ. Խաչատրյան

Վարչական հսկողությունն այս դեպքում փրկություն է, «կերակրող մորը» չեն ստիպի ընտրակաշառք բաժանել. Հովհաննիսյան

Հայաստանը կմասնակցի Մոսկվայում կայանալիք ԱՊՀ արտաքին գործերի նախարարների խորհրդի նիստին

Որպես ՀՀ քաղաքացի՝ ես էլ չունեմ արդարադատության և արդարության զգացում․ սա ֆունդամենտալ պրոբլեմ է. վարչապետ

ԿԸՀ-ն վարչական ռեսուրսի չարաշահման որևէ դեպք չի արձանագրել. Վահագն Հովակիմյան

Մեկնարկել է Սամվել Կարապետյանի գործով դատավարությունը

Էսօր ասում են՝ դե լավ, կերակրող մայր է, թող ընտրակաշառք բաժանի, վաղը կասեն՝ դե լավ, ընտրություն էր, կեղծեցինք

Ընտրություններին հեռարձակումը կապահովվի ընտրողների ավելի քան 99 տոկոսը ներառող մոտ 1800 տեղամասից. ԿԸՀ նախագահ

Ասում է՝ եկեք հանրահավաք անենք իշխանությունների դեմ, որ բռնում է ընտրակաշառք բաժանելու համար. Հարությունյան

Վենսը Ուկրաինային զենքի ուղղակի մատակարարումների դադարեցումն անվանել է ԱՄՆ-ի նվաճումներից մեկը

Եթե նորածնի մայրը հանցանք է անում, ուրեմն անմե՞ղ է դառնում. Իոաննիսյան

Բոլոր ընտրակաշառք բաժանողներն ու վերցնողները ձերբակալվելու են. Ռուբինյան

Այո, դասական երաժշտության համերգը կարող է 7000 հանդիսատես հավաքել մարզահամերգային համալիրում. ԿԳՄՍ նախարար

ՀՀ մի շարք հատվածներ դժվարանցանելի են կցորդով բեռնատարների համար

Դատախազների միջազգային ասոցիացիայի Գործադիր կոմիտեի նիստը 2028 թվականին կանցկացվի Հայաստանում

Գոհար Ղումաշյանը և Վերժինե Ստեփանյանը ազատ են արձակվել. սահմանվել է վարչական հսկողություն

Կանադայում ՀՀ դեսպանն ու պատգամավոր Սթիվեն Գիլբոն քննարկել են COP17-ում ՀՀ առաջնահերթությունները

500 մարզիկ 30 երկրից․ Կիոկուշին կարատեի աշխարհի գավաթի խաղարկությունը կկայանա Երևանում

Բարի լույս, լավ օր, և սիրում եմ բոլորիդ. վարչապետ

ԲՏԱ նախարարն ու Բենժամեն Հադադը վերահաստատել են ռազմավարական գործընկերության ձևավորման կարևորությունը

Զինծառայողի մահվան դեպքի առթիվ նախաձեռնվել է քրեական վարույթ․ ՔԿ

Կանանց ԱԱ-2027․ Հայաստանի հավաքականը տանը խոշոր հաշվով զիջել է Բելառուսի թիմին

Զինծառայող է մահացել․ ընթանում է քննություն․ ՊՆ