Ինչու է խաղաղության պայմանագրից դուրս մղվում ապաշրջափակման հարցը, ինչ տեսք կունենա փաստաթուղթը. մանրամասնում է իրավագետը

08/08/2024 schedule23:30

Հայաստանի արտգործնախարարությունն օգոստոսի 7-ին արձագանքել է Ադրբեջանի նախագահի հատուկ հանձնարարություններով ներկայացուցիչ Էլչին Ամիրբեկովի հայտարարությանը, թե Հայաստանն ու Ադրբեջանը երկկողմ համաձայնությամբ որոշել են տարածաշրջանային հաղորդակցություններին վերաբերող հոդվածը հանել խաղաղության պայմանագրից ու դրան վերադառնալ հետագա փուլում։

Իրավագետ Արտաշես Խալաթյանի գնահատմամբ, որոշումը կարող է խոսել այն մասին, որ դա Հայաստանին կարող է տալ ավելի շատ հնարավորություններ, բայց միևնույն ժամանակ՝ պարունակի մի շարք սպառնալիքներ։

Ըստ նրա՝ սրանով Ադրբեջանը հետաձգում է Սյունիքով անցնող միջանցքային ճանապարհի հարցի քննարկումը, բայց չի վերացնում ադրբեջանական նկրտումները Սյունիքի նկատմամբ։

«Այսինքն՝ սա մոտավորապես հիշեցնում է ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման 20-ամյա ձգձգումը, բայց տվյալ պահին հարցը պահվում է վերահսկողության ներքո, իսկ բուն լուծումը հետաձգվում է։ Ադրբեջանը նմանատիպ սցենարով կարողանում է ռազմավարական առավելության հասնել, քանի որ պահպավում է «Զանգեզուրի միջանցքի»՝ Սյունիքի ճանապարհի միջանցքային տրամաբանության վերաբերյալ Ադրբեջանի ընկալումը, պարզապես դրա իրագործման հարցի քննարկումն է հետաձգվում, որն էլ կարող է ռումբ լինել Հայաստանի համար, որովհետև վստահ չենք կարող լինել նաև Ադրբեջանի՝ Սյունիքի հանդեպ ունեցած նկրտումների դադարեցման վերաբերյալ»,- «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում ասում է նա։

Խալաթյանը կարծում է, որ այս պարագայում, հաշվի առնելով տարածաշրջանում իրավիճակի աստիճանական լարումը, Հայաստանի համար կարևոր է կանխատեսելիության մինիմալ երաշխիքներ ստանալ Ադրբեջանի հետ հարաբերություններում։ Նա նկատում է՝ այս քայլով Ադրբեջանը հեռացրել է միջանցքային պահանջը, բայց ինչ-որ պահի այն կարող է ակտիվացնել։ Զրուցակցի խոսքով՝ գաղտնիք չէ, որ Ադրբեջանն ամենևին էլ բարեկամական տրամադրված չէ Հայաստանի նկատմամբ, և կշռում է հակահայկական օրակարգը առաջ մղելու հնարավորությունները:

«Ըստ էության, հաղորդակցությունների ապաշրջափակման վերաբերյալ անհարժեշտ է լինելու առանձին համաձայնագիր կնքել, բանավոր դեպքում հարցը լուծված չի կարելի համարել։ Այդ համաձայնագրում լուծումը կարող է տրվել այնպես, որ լինի ճանապարհ ՀՀ իրավասության ներքո գտնվող, որից օգտվելը հնարավոր կլինի միայն ՀՀ օրենսդրության շրջանակներում։ Կարևոր է ունենալ նաև միջազգային երաշխիքներ։ Գուցե լինեն միջազգային մասնավոր կազմակերպություններ, որոնք կիրականացնեն մաքսային վարչարարություն մեր մաքսային ծառայության հետ միասին։ Այսինքն՝ շփումը Ադրբեջանի քաղաքացիների հետ կլինի չեզոք երկրի ներկայացուցիչների միջոցով։ Ադրբեջանն էլ պետք է գրավոր կերպով ճանաչի Սյունիքի ճանապարհի նկատմամբ ՀՀ ինքնիշխան իրավազորությունը»։

Իսկ թե ինչպիսին կլինի Խաղաղության պայմանագիրը տարածաշրջանային հաղորդակցությունների ապաշրջափակմանը վերաբերող հոդվածի հեռացումից հետո, Խալաթյանի գնահատմամբ, այդ դեպքում պայմանագիրը հնարավորինս հակիրճ կլինի։

«Անկյունաքարային կարող է լինել տարածքային ամբողջականության ճանաչումը Ալմաթիի հռչակագրի հիման վրա, ինչպես նաև դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատումը։ Այստեղ կարևոր է նաև այն, որ եթե հետաձգվում է Սյունիքի մասով հարցի լուծումը, ապա իրավիճակը հավասարակշռելու համար Խաղաղության պայմանագրում չպետք է շոշափվի Արցախի հարցը, որովհետև դա առանձին հարց է, ու կարևորվում է Արցախի հայության հարցը, որով հավասարակշռելու ենք իրավիճակը Սյունիքի մասով Ադրբեջանի հնարավոր նկրտումների վերաբերյալ, իսկ Արցախի հարցը կպահենք միջազգային օրակարգում»,-նշում է Խալաթյանը։

Նա ընդգծում է՝ կարևոր է, թե այս հարցի հեռացումից ինչ զարգացումներ կլինեն առաջիկայում․ արդյո՞ք Հայաստանը կունենա աշխարհաքաղաքական ինստիտուցիոնալ փոփոխություն, որքա՞ն հմուտ ու արդյունավետ դաշնակիցներ ձեռք կբերի ու ամուր երաշխիքներ կստանա ՀՀ անվտանգության համար։ Իրավագետը շեշտում է, որ պետք է դասեր քաղել անցյալից ու Ադրբեջանի հետ չգնալ բանավոր պայմանավորվածությունների, որոնք հեղհեղուկ են լինելու։

Այնուամենայնիվ, մինչև տարեվերջ, ըստ Խալաթյանի, հայ-ադրբեջանական հարաբերություններում կայուն իրավիճակ կլինի, բայց անկանխատեսելի հնարավորություններով զարգացումներ ևս սպասվում են․

«Եթե Թրամփն ընտրվի ԱՄՆ նախագահ, Ռուսաստանը հաջողի ուկրաինական ճակատում, Հայաստանի համար ոչ բարենպաստ դեպքեր տեղի ունենան, օրինակ, Իրանի թուլացում, կունենանք գերագրեսիվ Ադրբեջան։ Այստեղ էլ կարևորվում է Հայաստան-Արևմուտք հարաբերությունների սերտացումը, Թուրքիայի գործոնով հավասարակշռումը։ Ադրբեջանի համար կարևոր կլինի Հայաստանի մասով վերջնական որոշում կայացնել, երբ պարզ կլինի, թե ով է Սպիտակ տան տիրակալը, հետևաբար, բոլոր հարցերի կարգավորումը կլինի ԱՄՆ նախագահական ընտրություններից հետո»։

Իրավագետը մինչև նոյեմբեր չի կանխատեսում Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության պայմանագրի ստորագրում։

Մերի Խաչատրյան

«Հայկական Ժամանակ»-ը Telegram-ում
Տպել
4278 դիտում

Մասսայական բռնվելու են, չեմ բացառում՝ ծանրացնենք հոդվածը․ Սիմոնյանը՝ «Ուժեղ Հայաստանի» ընտրակաշառքների մասին

200-ին հասնող գերի ունեինք, հիմա՝ 19-ը, ինչքան հարաբերությունները լավանան, թիվը կպակասի. Սիմոնյան

Տավուշում ավտոմեքենան 30 մետրից ընկել է․ վիրավորները նույն ընտանիքից են, երեխաներից մեկը մահացել է

Սիրելի´ երիտասարդներ, հրավիրում ենք Արարատ Միրզոյանի հետ քննարկման․ ԱԳՆ-ն հայտնել է մասնակցության կարգը

ՌԴ-ն, ըստ էության, ասում է՝ կամ ՀՀ-ում կնշանակեք իմ նախընտրած վարչապետին, կամ խնդիրներ կունենաք․ Սարգսյան

ԵՄ-ՀՀ առաջին գագաթնաժողովը նշանակալի առաջընթաց է Հայաստանի և Եվրամիության հարաբերություններում

Գյումրիում ավտոմեքենա է այրվել

Հիմա էլ հայ վաճառողներին եք կպե՞լ, սուտի «ուժեղներ»․ Ալեքսանյանը տեսանյութ է հրապարակել

Ընդդիմությունը մտածում է՝ Գյումրու սցենարը կրկնել. որոշ զանգված ուզում է օգտվել Կարապետյաններից. տեսանյութ

Ժամանակն է ավելի բարձր նշաձողեր սահմանելու․ պարգևատրվել են ծանրամարտի Եվրոպայի առաջնության մեդալակիրները

«Դուք օդաչունե՞ր եք», «Ես ձեր օդաչուն եմ»․ երկխոսություն վարչապետի մասնակցությամբ․ տեսանյութ

Շարունակենք անխոնջ և տքնաջան աշխատանքով ուժեղացնել մեր պետությունը․ Պապիկյան

Միավորվելու են, Քոչարյանին դարձնեն ղեկավար, ու սկսվի դժոխքը՝ պատերազմը. Հասմիկ Հակոբյան. տեսանյութ

Ադրբեջանական պատվիրակության այցը Հայաստան պատմական իրադարձություն էր․ երկրները շարժվում են դեպի խաղաղություն

Նարեկ Կարապետյանը չկարողացավ պատասխանել հարցին, թե ինչու Սամվել Կարապետյանը հայտարարագիր չի լրացնում

Բայրամովը Կարմիր խաչի ներկայացուցիչների հետ քննարկել է Հայաստան-Ադրբեջան խաղաղության օրակարգի ընթացքը

Վայլդբերիսի հետ կապված վերջին իրադարձության հետևում կանգնած է հայաստանյան 2 ընդդիմադիր ուժ․ Պապոյան

Վարչապետը ներկա է գտնվել Մայիսի 1-ին նվիրված միջոցառմանը

«Ֆորա» բանկի մասին ձայնագրության Նարեկը դո՞ւք եք. Կարապետյանը խուսափեց պատասխանել անհարմար հարցին

«Հույսի օջախ»-ը մասնավոր է, հավաստագրված չէ ԱՍՀ նախարարության կողմից․ ահազանգից հետո այց է իրականացվել կենտրոն

Ինչ է պահանջում ՌԴ-ն հայ վաճառողներից․ Wildberries-ը պարզաբանում է տարածել

Աղետների ռիսկի կառավարման միջգերատեսչական խմբի նիստում քննարկվել է պայմանավորվածությունների կատարման ընթացքը

Աշխատանքային միջավայրը դեռևս ներառական չէ․ ՄԻՊ-ը խորհրդաժողովի է մասնակցել

Տեսնո՞ւմ եք՝ ինչ է կատարվում, մեր Հայաստանն արթնացել ա․ քաղաքացի

Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 2-4 աստիճանով․ սպասվում են կարճատև անձրև և ամպրոպ

Հիասքանչ օր Երևանում․ շնորհավոր աշխատող մարդկանց տոնը․ Հարությունյան

Մայիսի 1-ը՝ նոր ձևաչափով. շքերթի են դուրս եկել ՀՀ-ում աշխատող, բարիք ստեղծող տարբեր ընկերություններ. տեսանյութ

Բալահովիտ գյուղում «համաճարակային իրավիճակի» և 10 երեխայի հիվանդանոց տեղափոխման վերաբերյալ լուրերը սուտ են

Ռուսաստանը դադարեցնում է ղազախական նավթի տարանցումը Գերմանիա «Դռուժբա» նավթատարով

Սկանդալ ՖԻՖԱ-ի կոնգրեսում. Ինֆանտինոն փորձել է հաշտեցնել Իսրայելին և Պաղեստինին, սակայն առաջարկը մերժվել է

Հայտնի են «Ոսկե ծիրան» կինոփառատոնի այս տարվա անցկացման ժամկետները

Հրդեհ Բենիամին գյուղում. այրվել է մոտ 1․5 տոննա անասնակեր

Գազի արտահոսքից 9 անձի թունավորման դեպք Սիսիանում. տուժել են նաև բուժաշխատողներ, գրանցվել է մեկ մահ

Շնորհակալություն աշխատանքի համար. ՀՀ վարչապետը շրջում է տոնական Երևանով. տեսանյութ

Ես հավատացած եմ՝ մեր «Ջերմուկը» բարձր որակի է, խնդիրն արագ կկարգավորվի, էդպիսի՞ խնդիրներ ենք լուծել. Պապոյան

Հայաստանում քաղաքական հայացքների համար քաղաքացուն աշխատանքից չեն ազատում. Պապոյան

Ադրբեջանին զայրացրել է ԵԽ բանաձևը. ԵՄ դեսպանը կանչվել է ԱԳՆ, որոշվել է խզել Եվրախորհրդարանի հետ Բաքվի կապերը

Բախվել են թիվ 23 երթուղին սպասարկող ավտոբուսն ու թեթև մարդատար մեքենան

Պետությունը սկսվում է աշխատող մարդուց. Ավինյանը լուսանկարներ է հրապարակել

Մայիսի 1-ն ու Երևանը՝ իր ամենագեղեցիկ առավոտներից մեկով. լուսանկարներ