Հակաիրանական արշավ ու զանգվածային ձերբակալություններ Ադրբեջանում. ինչի՞ց է զգուշանում Ալիևը

«Սա նոր երևույթ չէ, Ադրբեջանում միշտ էլ կրոնական փոքրամասնությունների նկատմամբ ճնշումներ եղել են»:

Այս մասին «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում ասում է իրանագետ Արմեն Վարդանյանը՝ անդրադառնալով Ադրբեջանում շիա մահմեդականների զանգվածային ձերբակալություններին:

«Տարիներ առաջ նույնիսկ Նարդարանի հայտնի դեպքերը եղան, երբ ադրբեջանական հատուկ ծառայությունները մտան այդ քաղաքատիպ ավան, տասնյակ մարդկանց ձերբակալեցին, մի քանիսին էլ սպանեցին: Հիմա դրա հերթական փուլերից մեկն է»,- նկատում է նա:

Վերջինիս խոսքով՝ իրականում Ալիևը միշտ վախեցել է այդ շիա կրոնական փոքրամասնությունների այն հատվածից, որոնք իրանամետ են, և այդ ճնշումները նրանց նկատմամբ պարբերական բնույթ են կրում. «Վախեր ունի, որովհետև այդ կրոնական փոքրամասնություններն իրենց «լիդեր» են համարում ավելի շատ Իրանի հոգևոր առաջնորդին, քան Ադրբեջանի: Վախեր ունի, որ կարող են ապստամբության դիմել, իշխանություն վերցնել: Վախեր ունի նաև այն մարդկանցից, որոնք սուննի մահմեդականներ են, բայց, ասենք, վերապատրաստվել են Սաուդյան Արաբիայում»:

Ըստ իրանագետի՝ Իրանում չափազանց մտահոգված են Ադրբեջանի այս պահվածքով և ժամանակ առ ժամանակ ազդակներ են ուղարկում:

«Տեսեք, օրինակ, մի քանի օր առաջ ադրբեջանցի պատգամավորներից մեկի վրա մահափորձ տեղի ունեցավ, Ադրբեջանում հայտարարում են, որ դրա հետևում իրանական հատուկ ծառայություններ են կանգնած: Նշում են, որ այդ պատգամավորը չափազանց հակաիրանական հայտարարություններով է հանդես եկել, և, այո, չի բացառվում, որ Իրանը ինչ-որ կերպ պատասխանի Ադրբեջանի այս գործողություններին ոչ միայն հռետորաբանությամբ, այլ նաև գործնական քայլերով»,- ասում է Արմեն Վարդանյանը:

Խոսելով նաև իրանական մամուլում և պաշտոնյաների շրջանում հնչող զգուշացումների և իրանական «կարմիր գծերի» հիշեցումների մասին՝ զրուցակիցը նկատում է՝ Իրանում մտահոգություններ ունեն, որ Ադրբեջանը կարող է ներխուժել Հայաստան, բռնությամբ բացել, այսպես կոչված, «Զանգեզուրի միջանցքը», որի դեպքում Իրանի հյուսիսային հատվածը կկտրվի արտաքին աշխարհից և կատարյալ կախվածության մեջ կընկնի Ադրբեջանից և Թուրքիայից:

«Դրա դրսևորումներն արդեն իսկ եղել են, երբ 2021 թվականին Ադրբեջանը Գորիս-Կապան ճանապարհի 21 կիլոմետ հատվածին տիրացավ: Այդ ժամանակ ճանապարհի այդ հատվածում սկսեցին կանգնեցնել իրանական բեռնատարները, վարորդներից մի քանիսին ձերբակալեցին, ինչպես նաև սկսեցին գումար պահանջել այդ հատվածով անցնելու համար: Իրանի վախերը դրանով են պայմանավորված»,- կարծում է նա:

Իրանագետի պնդմամբ՝ Իրանի վրա Ադրբեջանը կամ նույնիսկ նրա հովանավորները, բնականաբար, չեն համարձակվի հարձակվել, քանի որ հզոր պետություն է:

«Իրանի արտգործնախարարը նախորդ տարի սենսացիոն հայտարարությամբ հանդես եկավ, որ իրենք կանխել են այս տարածաշրջանում աշխարհագրական սահմանների խոշոր վերաձևումը, և փաստացի հենց Հայաստանին էր ակնարկում»,- ասում է նա՝ հավելելով, որ Իրանի հետ պետք է սերտորեն աշխատել, հնարավորության դեպքում անգամ զենք ձեռք բերել, որը չափազանց բարդ է. «Որովհետև Իրանում կան շրջանակներ, որոնք ավելի շատ ադրբեջանամետ են, և այդ շրջանակներն էլ որոշակիորեն խոչընդոտում են Իրան-Հայաստան հարաբերությունների զարգացմանը»:

Անդրադառնալով ՀԱՊԿ-ին՝ զրուցակիցը նշում է՝ ՀԱՊԿ-ը ոչ միայն չի լքի, այլ ատամներով կմնա ու կպաշտպանի իր ներկայությունը Հայաստանում:

«Պարզապես ՀԱՊԿ-ը ֆորմալ բնույթ է կրելու այստեղ, բայց չի լքելու Հայաստանը, քանի դեռ վերջինս դուրս չի եկել այնտեղից: Իրականում ՀԱՊԿ-ը ստեղծվել է Ռուսաստանի աշխարհաքաղաքական շահերը սպասարկելու համար, այլ ոչ թե անդամ երկրների, իսկ Ռուսաստանի համար հարավկովկասյան տարածաշրջանը, ինչպես ռուս պաշտոնյաներն են նշում, հատուկ ազդեցության գոտի է: Ռուսաստանը շատ խանդոտ է վերաբերվում նաև Իրանի դիրքերի հնարավոր ուժեղացմանն այս տարածաշրջանում և ամեն կերպ խոչընդոտում է դրան: Մասնավորապես, նախորդ տարի իրանական կողմից եղել է առաջարկ Հայաստան-Իրան-Ռուսաստան համատեղ զորավարժություններ անցկացնել Հայաստանում, բայց ռուսական կողմը դեմ է եղել դրան»,- ասում է Վարդանյանը:

Իրանագետի պնդմամբ, սակայն, նոր ռազմական էսկալացիայից խուսափելու համար պետք է փորձենք աշխատել միջազգային խաղացողների՝ ԱՄՆ-ի, Եվրամիության հետ:

Հերմինե Կարապետյան

Տպել
2607 դիտում

Տեղի է ունեցել «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության վարչության նիստ․ ով է հեռացվել

Հանդիպել են Ադրբեջանի և Թուրքիայի պաշտպանության նախարարները․ ինչ է քննարկվել

Հայաստանը կընդունի հրաձգության Եվրոպայի 2026 թվականի մեծահասակների առաջնությունը

Ինչպես կարող են ԼՂ-ից բռնի տեղահանվածները բնակարան ձեռք բերել․ Արթիկում ներկայացվել է պետական աջակցության ծրագիրը

Ալեն Սիմոնյանի գլխավորած պատվիրակությունը կգործուղվի Լյուբլյանա․ ովքեր են կազմում

Լոռու մարզպետն ու Ալավերդու համայնքապետը եղել են ջրհեղեղից տուժած բնակավայրերում, զրուցել բնակիչների հետ (լուսանկարներ)

Առկա է երկկողմ համագործակցության զգալի ներուժ․ Վահան Կոստանյանն ընդունել է Սաուդյան Արաբիայի դեսպանին

Կրեմլյան զգացմունքները գրգռվել են, «5-րդ շարասյունը» պատերազմի ժամանակ կմտնի տատիկների թումբանների մեջ. Կոռնիձորի Արո

Գնել Սանոսյանը մասնագետների հետ դիտարկել է հեղեղից վնասված կամուրջները

Վթարավերականգնողական, ջրահեռացման աշխատանքներ Ալավերդիում և Քարկոփում (լուսանկարներ, տեսանյութ)

Հորդառատ անձրևների պատճառով Մուսայելյանում տներ ու անասնագոմ է ջրալցվել

Միրզոյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Ալի Բաղերի Քանիի հետ․ անդրադարձ է կատարվել երկկողմ և տարածաշրջանային օրակարգին

Բրազիլիայի նախագահը պաշտոնապես հետ է կանչել Իսրայելում իր դեսպանին

Առողջապահության նախարարության և ԱՀԿ Եվրոպայի տարածաշրջանային գրասենյակի միջև համագործակցության համաձայնագիր է ստորագրվել

Հեռացվում են ըստ կարիքի անհրաժեշտության․ ինչու է Գյումրու քաղաքապետարանը որոշ կրպակ-տաղավարները շրջանցել

Ինչին պետք է ուշադրություն դարձնել արագ սննդի կետերից օգտվելիս․ ինչ է հորդորում ՍԱՏՄ-ն

17 երգչախումբ՝ 500 մասնակցով․ Գյումրիում կայացավ «Հայաստան» երգչախմբային հանրապետական երրորդ մրցույթ-փառատոնը

ԱՄՆ Թմրամիջոցների դեմ պայքարի վարչության և ՆԳՆ ոստիկանության միջև համագործակցության հուշագիր է ստորագրվել

Խաղաղարար առաքելություն իրականացնող հայ զինծառայողները միշտ աչքի են ընկել կամային և մասնագիտական բարձր որակներով․ Ասրյան

Աշխատանքներն ինտենսիվ շարունակվում են, սննդի և ջրի կարիք չկա․ կայացել է օպերատիվ շտաբի ընդլայնված կազմով նիստը

Վազգեն Գալստանյանի հավաքը Սուրբ Աննա եկեղեցու բակում (լուսանկար)

Զորամասի հրամանատարի տեղակալը վրաերթի է ենթարկել հեծանվորդին, հետո բախվել այլ մեքենայի և հայտնվել դաշտում․ կա 5 վիրավոր

Հունիսի 1-ից կփոխվի D տեսակի ազգային մուտքի արտոնագրի դիմում-հայտի համար նախատեսված գումարի չափը

Սարդարապատում սադրանքը չգիտեմ՝ ըստ նախապես ծրագրվածի՝ ստացվե՞ց, թե՞ ոչ, հայրաբար պետք է այցելել Լոռի, Տավուշ․ Բաբաջանյան

Քարկոփն ամբողջությամբ տարհանվել է․ Գնել Սանոսյանը ներկայացրել է աղետի գոտում իրականացվող աշխատանքները

Ուսումնասիրություններ են իրականացվում աղետի գոտում․ Քաղաքաշինության կոմիտեում ստեղծվել են աշխատանքային խմբեր

Հրապարակը զբաղեցրած սառցազանին ասեք, որ շոգերը եկան, հալելու է. Հովհաննես Ազոյան

Հայաստանում արտաքին անվտանգային մարտահրավերները ունեն թե՛ ներքին, թե՛ արտաքին դերակատարներ․ Գրիգորյան

ՀՀ ՆԳ նախարարն իր տեղում է, հրաժարականի մասին խոսք լինել չի կարող․ Սարգսյան

Աղետի պատճառը «ՁորաՀԷԿ»-ի ջրընդունիչից ջրի բացթողումը չէ, շրջանառվող լուրերը կեղծ են․ պարզաբանում

ՀՀ անկախության, սուվերենության, տարածքային ամբողջականության վտանգները գալիս են տարբեր երկրներից․ Գրիգորյան

Խստորեն դատապարտում ենք Ադրբեջանի նախագահի քստմնելի ելույթները․ Գարդման-Շիրվան-Նախիջևան համահայկական միություն

Զավթել և պահել է շենքը․ նռնակով Աբովյանի «Արդշինբանկ»-ի մասնաճյուղ ներխուժած 49-ամյա տղամարդը կալանավորվել է

Ձերբակալվածներ կան․ Աբրահամյանը՝ «Արմավիր» ԲԿ-ի խուզարկության լուրերի մասին

«Բարեկամություն»-ից հեքիաթային գնացքը կուղևորվի «Հանրապետության հրապարակ․ ինչպես կաշխատի մետրոպոլիտենը հունիսի 1-ին

Անհնար է մեկ շաբաթում լուծել ոլորտում տարիներ շարունակ կուտակված խնդիրները․ ՆԳ փոխնախարար

Քննարկման ենթակա չէ. ՔՊ-ից արձագանքել են Ալիևի՝ Խոջալուի ցեղասպանությունը ճանաչելու պահանջին

ՆԳ փոխնախարարը անդրադարձել է Սարդարապատում կաթողիկոսի հետ տեղի ունեցած միջադեպին

Վստահ եմ, որ տրված տարածքները Հայաստանինը չեն, դա պնդում է սահմանը, որն արտացոլված է մեր քարտեզների վրա․ Ասրյան

Լոռու և Տավուշի տարբեր բնակավայրերից փրկվել ու տարհանվել է 443 մարդ․ 141 բնակիչ շարունակում է մնալ Սանահին կայարանում