Այս Սահմանադրությունը չի ապահովում դատարանների անկախությունը, այն փոխելով՝ կվերանան նաև կլանային համակարգերը. Սաքունց

Օրեր առաջ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, առցանց մամուլի ասուլիսի ժամանակ անդրադառնալով դատական համակարգին, նշեց՝ անկախ դատական համակարգը իշխանությունների իդեալն է, բայց դատական համակարգում կան կլաններ ու խմբավորումներ:

Իրավապաշտպան Արթուր Սաքունցը «Հայկական ժամանակի» հետ զրույցում նկատում է՝ 4 տարին բավականաչափ ժամանակ էր՝ այդ կլանային համակարգերին վերջ տալու համար, և դա պետք էր սկսել սահմանադրական բարեփոխումներից:

«Այն Սահմանադրությունը, որը հիմա կա, միակուսակցական Սահմանադրություն է՝ հանձին «քաղաքական մեծամասնություն» հասկացության, որտեղ իշխանությունների տարանջատման և փոխզիջման սկզբունքը չի երաշխավորվում: Այս Սահմանադրությամբ ենթադրվում է, որ պետությունը պետք է կառավարի մեկ կուսակցություն և դրա ղեկավարը»,- կարծում է իրավապաշտպանը:

Նրա խոսքով՝ այսօրվա Սահմանադրությունը մի շարք իրավիճակներում լուծումներ չի առաջարկում. «Խորհրդարանական արտահերթ ընտրություններ անցկացնելու համար պետք է, որ վարչապետը 2 անգամ չընտրվի: Մեծամասնությունը գիտակցաբար չի քվեարկում վարչապետի թեկնածուի օգտին ոչ թե նրա համար, որ չկա թեկնածու, այլ որովհետև չպետք է քվեարկի, որ նոր ընտրություն լինի: Սա ցայտուն ապացույց է, որ Սահմանադրությունը չի տալիս լուծում: Բացի դրանից՝ այն չի ապահովում դատական համակարգի անկախությունը: Օրինակ՝ Վճռաբեկ դատարանի դատավորներին ընտրում է խորհրդարանը: Ստացվում է՝ քաղաքական մեծամասնության կամքով է դատական համակարգը կազմվում, ինչը ճիշտ չէ»:

Իրավապաշտպանը ընդգծում է՝ օրենսդիր իշխանությունը պետք է ունենա լծակներ՝ օրենսդրական փոփոխություններ անելու համար, բայց ոչ ուղիղ միջամտություն դատական իշխանության ձևավորման գործընթացում: «Պառլամենտական մեծամասնությունը գործադիր իշխանությունն է նույն, նրա հենարանն է: Ստացվում է՝ գործադիր իշխանությունը խորհրդարանական մեծամասնության միջոցով դատական իշխանություն է ձևավորում: Սա սկզբունքի խախտում է»,- ասում է Սաքունցը:

Հարցադրմանը՝ այսինքն՝ կլանային համակարգի փլուզման միակ գրավականը նոր Սահմանադրությո՞ւնն է, վերջինս դրական պատասխան է տալիս՝ ասելով.

«Սահմանադրության փոփոխությամբ ընդհանրապես կվերանան այդ կլանային խմբերը: Նոր Սահմանադրության ձևավորման դեպքում մենք կունենանք ամբողջովին նոր Սահմանադրական դատարան՝ նոր կազմով: Հեղափոխություն տեղի ունեցավ, ինչը նշանակում էր, որ պետք էր անցումային արդարադատության մեխանիզմներ ամրագրվեին սահմանադրական մակարդակով, ինչը հնարավորություն կտար օրենսդրական կարգավորումներով դատական համակարգը մաքրել կլաններից: Եթե իշխանությունը խոսում էր ամեն ինչ 0 կետից սկսելու մասին, դա առավել քան պետք է վերաբերեր երկրի ներքին հարցերին, որից մեկն էլ դատական իշխանությունն է»:

Դիտարկմանը՝ Սահմանադրական բարեփոխումների հանձնաժողով է ստեղծվել, արդյոք հանձնաժողովի ստեղծումը և աշխատանքներն արդեն բավարա՞ր քայլ են՝ իր մատնանշած փոփոխություններն ունենալու համար, իրավապաշտպանն ասում է՝ այն նոր է ստեղծվել, դեռ քննարկումներ են լինում կողմերի հետ:

«Ժամանակի գործոնը Հայաստանի համար մեծ նշանակություն ունի: Ընտրական համակարգի փոփոխությունների վերաբերյալ անմիջապես աշխատանքային խումբ ստեղծվեց, և այն տվեց լավագույն արդյունքները: Եթե նույն կերպ ստեղծվեր Սահմանադրական բարեփոխումների հանձնաժողովը, արդյունավետություն կլիներ արդեն: Չգնահատեց այդ գործընթացը իշխանությունը, չկարևորվեց Սահմանադրության նշանակությունը ժողովրդավարական վերականգնման առումով»,- կարծում է նա:

Դիտարկմանը՝ վերջին մի քանի օրերի ընթացքում Ազգային ժողովը Վճռաբեկ դատարանի դատավորներ է ընտրում, թեկնածուներից ոմանց անունները շատերը կապում են ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ և շահարկում, թե «դատական համակարգում իր յուրայիններին է տեղավորում», վերջինս ընդգծում է՝ այստեղ խնդիրը բարեվարքությունն է, քանի որ մեզ հայտնի չէ, թե Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովը, որը տալիս է եզրակացություն դատավորի թեկնածուի բարեվարքության վերաբերյալ, ինչպիսինն է:

«Մենք ստեղծել ենք այդ հանձնաժողովը, բայց չենք կարողանում ծանոթանալ պաշտոնների համար առաջադրված թեկնածուների բարեվարքության մասին որևէ տեղեկատվության: Եվ այստեղ խնդիրը մոտիկ լինելը կամ չլինելը չէ, այլ այն, որ այդ թեկնածուները հասարակության համար վստահելի մարդիկ պետք է լինեն: Ժամանակին քննադատում էինք, որ Հրայր Թովմասյանն ընտրվեց ՍԴ նախագահ: Նա ՀՀԿ պատգամավոր էր, մանդատը վայր դրեց, դուրս եկավ ՀՀԿ-ից ու դարձավ ՍԴ նախագահ: Այն ժամանակ էլ ասում էինք՝ կուսակցական պատկանելիությունը կասկածի տակ է դնում Սահմանադրական դատարանի նախագահի թեկնածուի անաչառությունը: Հիմա էլ նույնն է: Պետք է կուսակցական պատկանելիություն չունենան թեկնածուները, դա շատ կարևոր է՝ անաչառությունն ապահովելու համար: Եվ պետք է հասկանալ՝ տվյալ թեկնածուները որքանով են համարժեք այդ պաշտոնի համար: Պետք է հասկանալ՝ մարդը կարող է հիանալի փաստաբան է, բայց ՍԴ դատավորի կամ Վճռաբեկ դատարանի դատավորի համար չընկալվի»,- ընդգծում է Սաքունցը:

Անդրադառնալով Գագիկ Ջհանգիրյանի և Ռուբեն Վարդազարյանի մասնակցությամբ տարածված ձայնագրությանը և Հայաստանում «զանգովի արդարադատություն» իրականացնելուն՝ իրավապաշտպանը նշում է՝ ձայնագրությամբ արձանագրվում է, որ ԲԴԽ նախագահի նման պահելաձևը անդամների համար ընդունելի է, և դա մտահոգիչ է:

«Քիչ էին նախկին կլանները, հիմա էլ նորե՞րն են ձևավորվում: Արդարադատության շահը և դրանց հիման վրա հանրային վստահության շահը ստորադասվում են խմբային շահին, հիմա արդեն՝ նոր շահին: Սա մտահոգիչ է»,- նկատում է զրուցակիցը:

Երբ խոսում ենք իրավական համակարգի մասին, այն պետք է ամբողջական դիտարկել, ասում է Սաքունցը. «Քննչական մարմին, Դատախազություն, դատական մարմին: Եթե այս շղթայի որևէ օղակ իր գործողությամբ արդյունավետ չէ, խնդիր է առաջացնում մնացածների համար: Սակայն անկյունաքարային նշանակությունը, այնուամենայնիվ, ունի դատական իշխանությունը: Չես կարող դատական համակարգում բարեվարքության մթնոլորտ հաստատել, եթե նրա հետ առնչվող կառույցներում չկա դա»:

Անյուտա Աթանեսյան

Տպել
845 դիտում

Զորամասի կրակային դիրքում հայտնաբերվել է ժամկետային զինծառայողի դի

Երևան-Իրան միջպետական ճանապարհահատվածի երթևեկությունը վերականգնվել է

Սեփական դաշտում առաջին խաղը հաղթանակ բերեց «Սյունիքին» (լուսանկարներ)

Մեկ օրում հանրապետությունում արձանագրվել է 15 ՃՏՊ, կան 4 զոհ, 18 վիրավոր

Կորոնավիրուսով վարակման դեպքերը կրկին շատանում են. ստացիոնար բուժում ստացողների 80 տոկոսը չպատվաստվածներն են (տեսանյութ)

Արցախի ԱԽ գրասենյակը հայտնել է, թե ինչու է Բալասանյանը ՌԴ խաղաղապահների և Ադրբեջանի ներկայացուցիչների հետ այցելել Բերձոր

ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհներն անցանելի են

Հայ աթլետները 5 մեդալ են նվաճել Բանակայինների համաշխարհային խաղերում

Կրակոցներ ու ծեծկռտուք Ծովինար գյուղում. 35-ամյա բնակիչը ձերբակալվել է

Փրկարարները բռնել են 1 սահնօձ, 2 շահմար, 3 անհայտ տեսակի օձ

Դպրոցականների միջազգային օլիմպիադաների մասնակիցները և հաղթողները կստանան անվանական կրթաթոշակ

Առինջ գյուղում մի խումբ երիտասարդներ հարվածել են պարեկներին, երկու անձ կալանավորվել է. ՔԿ

ՇՄ նախարարի տեղակալը շրջայց է կատարել ձկնաբուծարաններում, ծանոթացել խնդիրներին

Երիտասարդության օրը կնշվի 2022 թ. «Երիտասարդական մայրաքաղաք» Հրազդանում և ՀՀ մարզերում

Խստացված համատեղ վերահսկողություն միս-մսեղիքի սպանդանոցային ծագման նկատմամբ (տեսանյութ)

ՄՊՀ-ն վարույթ է հարուցել «Հայփոստի» ու ևս 2 ընկերության նկատմամբ

Բացահայտվել է վառելիքի ներմուծողների կողմից մշակված մեխանիզմների միջոցով հարկվող օբյեկտները թաքցնելու մատակարարման փորձ

Հայ հրաձիգները 1 ոսկե և 3 բրոնզե մեդալ են նվաճել գնդակային հրաձգության վազող թիրախ մրցաձևի աշխարհի առաջնությունում

Կցորդով մեքենայի կողաշրջման հետևանքով խաթարվել է Երևան-Իրան ավտոճանապարհի 341-342 կմ-ի երթևեկությունը

Արևադարձային տաք օդային հոսանքների ներթափանցմամբ պայմանավորված օդի ջերմաստիճանը կհասնի +40․․․+42 աստիճանի

Արարատի մարզի մի շարք բնակավայրերի գազամատակարարումը կդադարեցվի

Արցախում մասնակի զորահավաքով զինվորական ծառայության զորակոչվածները կզորացրվեն

Վրաերթ Երևանի Ջրվեժ թաղամասում․ 85-ամյա քաղաքացին հոսպիտալացվել է

Վարչապետը շնորհավորական ուղերձ է հղել Էկվադորի նախագահին

«Փյունիկ»-ը կշարունակի պայքարը ՈՒԵՖԱ Եվրոպա լիգայի փլեյ-օֆֆ փուլում

Երեկ և այսօր օպերատիվ իրադրությունը շփման գծում հարաբերականորեն կայուն է. ՊԲ

Հրշեջ-փրկարարները մարել են ընդհանուր մոտ 2.2 հա տարածքում բռնկված հրդեհները

Երևանի քաղաքապետարանը տնտեսվարողներին հորդորում է զերծ մնալ կանգնակների տեղադրումից (տեսանյութ)

Հիմնանորոգվում է Մարգարա-Վանաձոր-Տաշիր-Վրաստանի սահման ճանապարհի մի հատվածը

ՊՎԾ-ի՝ 2022 թվականի առաջին կիսամյակում իրականացրած վերլուծական աշխատանքների արդյունքում կազմվել է 182 տեղեկանք

Երևանում ու մարզերում էլեկտրաէներգիայի անջատումներ են սպասվում

Արմավիրում և Գեղարքունիքում ջրամատակարարման դադարեցումներ կլինեն

Քննարկվել են հուշարձանների զբոսաշրջային գրավչության բարձրացմանն ուղղված հարցեր

Զորամասի պահպանության գոտում անցկացվել են խնդիրների ճշգրտման և տեղազննման աշխատանքներ

«Առինջ Մոլ» առևտրի կենտրոնի հետնամասում այրվում է կուտակած թուղթ (տեսանյութ)

Պատրաստ ենք անցնել գործնական դաշտ՝ քննարկելով համատեղ ծրագրերի հեռանկարները. Վահրամ Դումանյան

Բրազիլիայի դեսպանն իր հավատարմագրերի պատճենն է հանձնել ՀՀ ԱԳ նախարարի տեղակալին

Հայ լողորդները Հռոմում կմասնակցեն ջրային մարզաձևերի Եվրոպայի առաջնությանը

Դոլարի եւ ռուբլու փոխարժեքները նվազել են

Վթար Արաբկիրի թաղապետարանի շենքի դիմաց․ կա մեկ զոհ