Բուրկինա Ֆասոյում իշխանության զավթումը զինվորականների կողմից հաջողվել է. նախագահին շարունակում են ձերբակալված պահել

Ինչպես հայտնել ենք, երեկ՝ հունվարի 24-ին, զինվորականները բանակային բազաներից մեկում ձերբակալել են Բուրկինա Ֆասոյի նախագահ Ռոկա Մարկ Քրիստիան Կաբորին: Այս մասին հայտնում էին մի շարք համաշխարհային լրատվական գործակալություններ՝ հավելելով, որ ըստ տեղեկությունների՝ նրանք պահանջել են, որ նախագահը հրաժարական տա։

Ավելի ուշ զինվորականները հայտարարեցին «Պաշտպանության և վերականգնման հայրենասիրական շարժման» կողմից երկրում իշխանությունը զավթելու մասին։

Երկրում հակակառավարական ցույցերը շարունակվում են դեռ նախորդ տարվա աշնանից, սակայն դրանք սուր փուլ են մտել անցած շաբաթ օրը՝ հունվարի 22-ին միայն:

Բողոքի ցույցերի նախապատմությունը

Բուրկինա Ֆասոն գտնվում է Սահել շրջանում՝ Սահարայի և Գվինեայի ծոցի պարարտ ափի միջև, այնտեղ ահաբեկչական խմբավորումները գործում են 2015 թվականից, այդ թվում՝ Իսլամական պետության կառույցները, որոնք ակտիվ են Մեծ Սահարայում, ինչպես նաև՝ Անսար ուլ-Իսլամ խմբավորումները: Միայն 2021 թվականին ահաբեկիչները այստեղ սպանել են ավելի քան 2 հազար խաղաղ բնակիչների, իսկ մոտ 1,5 միլիոն մարդ՝ բնակչության գրեթե 7%-ը, դարձել է փախստական։

2019 թվականից բնակավայրի մարզերի մեկ երրորդը գտնվում է արտակարգ դրության մեջ։ 2022 թվականի հունվարի սկզբին վարչապետ Լասինա Զերբոն հայտարարեց, որ երկրի ամբողջականությունը սպառնալիքի տակ է ահաբեկչության պատճառով։

Բողոքի զանգվածային ցույցերը սկսվել են այն բանից հետո, երբ նոյեմբերին Բուրկինա Ֆասոյի հյուսիսում գտնվող ոսկու հանքի մոտ զինված իսլամիստները սպանել են 49 զինվորի և չորս խաղաղ բնակիչների: Բողոքի ակցիայի մասնակիցները դժգոհություն են հայտնել անվտանգության ապահովմանն ուղղված իշխանությունների անբավարար ջանքերից, վրդովմունք է առաջացրել նաև այն հաղորդագրությունը, որ երկու շաբաթով դադարեցվել է սննդի չափաբաժինների մատակարարումը զորքերին։

Երբ սրվեց իրավիճակը

Նախագահ Կաբորեն դեկտեմբերին, գնալով  ցուցարարներին ընդառաջ և դիմելով զիջումների,  փոխեց երկրի վարչապետին և զինված ուժերի ստորաբաժանումների հրամանատարներին։

Չնայած այն հանգամանքին, որ դժգոհությունը կարծես թե սկսել էր մարել, 2022 թվականի հունվարի 11-ին հեղաշրջում նախապատրաստելու կասկածանքով կալանավորվեց զինվորականների մի խումբ, իսկ հունվարի 19-ին իշխանությունները սահմանափակեցին սոցիալական ցանցերի մուտքը, որը նրանք համարում են իրենց դեմ կիրառվող և երկիրն ապակայունացնող հիմնական գործիքներից մեկը։ Ընդհանուր առմամբ, գրանցվել են նաև ինտերնետի ամբողջական հասանելիության խափանումներ։

Հունվարի 22-ին հանրապետության մայրաքաղաք Ուագադուգուում բողոքի ցույցեր են սկսվել. երիտասարդների խմբերն այրվող անվադողերով փակել են փողոցները և քարեր նետել ոստիկանների ուղղությամբ՝ պահանջելով երկրի ղեկավարության հրաժարականը, որիղ հետո՝ իշխանության փոխանցումը  զինվորականներին։ Ցուցարարներին ցրել են արցունքաբեր գազով։

Զինվորականների հայտարարությունը

Հունվարի 23-ի գիշերը տեղեկություններ են ստացվել, որ Ուագադուգուի Սանգուլե-Լամիզանա ռազմաբազայում, որտեղ գտնվում է գլխավոր շտաբը, կրակոցներ են հնչել։ Իշխանությունները հաստատել են այս և մի քանի այլ բազաներում փոխհրաձգությունը՝ անվանելով տեղի ունեցածը «զինվորականների դժգոհության դրսևորման ակտեր»։

Զինվորականները պահանջել են նախագահի հրաժարական, բանակի հրամանատարության կրկին փոխարինում, բանակի թվաքանակի ավելացում և լրացուցիչ միջոցների հատկացում իսլամիստների դեմ պայքարի համար, ինչպես նաև  փոխհատուցում զոհված զինվորների ընտանիքներին։ Ինչպես նշել է պաշտպանության և վետերանների գործերի նախարար, գեներալ Էմե Բարթելեմի Սիմփորը, ելույթների մասնակիցներն իրենց պահանջներն ուղղակիորեն չեն ներկայացրել հանրապետության ղեկավարությանը։

Հունվարի 23-ին երկրում դադարեցվել է բջջային կապի աշխատանքը։ Նույն օրը երեկոյան Ուագադուգուում վերսկսվել են զանգվածային բողոքի ցույցերը, որոնց մասնակիցները, մասնավորապես, հրկիզել են իշխող «Ժողովրդական շարժում հանուն առաջընթացի» կուսակցությն շտաբը։ Ցուցարարները հավաքվել են նաև այլ քաղաքներում՝ համերաշխություն հայտնելով դժգոհ զինվորականներին։ 

Նախագահի ձերբակալությունը

Երեկ՝ հունվարի 24-ի առավոտյան, տեղեկություններ են ստացվել, որ Կաբորեին ձերբակալել են ռազմաբազաներից մեկում։ Նրանից պահանջել են ստորագրել հրաժարականի դիմումը, հայտնել են Bloomberg-ի աղբյուրները, մինչդեռ ֆրանսիական միջազգային ռադիոյի աղբյուրները նշում են, որ այն պետք է հրապարակվի մի քանի ժամվա ընթացքում:

Արևմտյան Աֆրիկայի երկրների տնտեսական համայնքը (ECOWAS), որը լուրջ ազդեցություն ունի տարածաշրջանում, դեռ ճանաչում է կառավարության լիազորությունները և կոչ է անում ապստամբներին երկխոսել իշխանությունների հետ։ Կազմակերպությունը զինվորականներից պահանջում էր հավատարիմ մնալ հանրապետական սկզբունքներին։

64-ամյա Կաբորեը Բուրկինա Ֆասոյի կառավարումը ստանձնել է 2015 թվականին մի շարք ժողովրդական ապստամբություններից և ռազմական հեղաշրջումից հետո, որոնք տապալեցին Բլեզ Կոմպաորեին, ով երկիրը միանձնյա ղեկավարում էր 28 տարի՝ 1987 թվականից: Ժամանակին Կոմպաորեն նույնպես իշխանության էր եկել հեղաշրջման միջոցով։

Իշխանության զավթումը

Հունվարի 24-ի ցերեկը 14 զինվորականներից կազմված խումբը հայտարարություն է տարածել, որ Բուրկինա Ֆասոյում ողջ իշխանությունն անցել է «Պաշտպանության և վերականգնման համար հայրենասիրական շարժման» ձեռքը, որը գլխավորում է փոխգնդապետ Պոլ-Անրի Սանդաոգո Դամիբան: Նրանք նաև հայտարարել են, որ այսօրվա դրությամբ Կաբորեի նախագահությունն ավարտվել է։ Զինվորականները նրան մեղադրել են ժողովրդին պառակտելու և անվտանգության սպառնալիքներին արդյունավետ դիմակայելու ձախողման մեջ:

Ապստամբները հայտարարել են նաև սահմանադրության կասեցման, կառավարության և խորհրդարանի ցրման, երկրի ցամաքային և օդային սահմանների փակման մասին։ Հանրապետության ողջ տարածքում պարետային ժամ է մտցվել, որը գործում է 21:00-ից 05:00-ն։

Հայտարարվել է, որ իշխանության զավթումն իրականացվել է առանց բռնության, բոլոր ձերբակալվածներն ապահով վայրում են։

Զինվորականների եթեր դուրս գալուց րոպեներ առաջ Reuters-ը տեղեկացրել է, որ 2020 թվականի նոյեմբերին երկրորդ հնգամյա ժամկետով վերընտրված Կաբորեն հրաժարական է տվել պետության ղեկավարի պաշտոնից։

Տպել
376 դիտում

Այսքան բացահայտ իրար ուտու՞մ են. Ստյոպա Սաֆարյանը Սաղաթելյան-Վանեցյան փոխհարաբերությունների մասին

ԱՄՆ դեսպանի հետ կապված հայտարարությունները և ակցիաները ունեն միայն ներքաղաքական շարժառիթ. քաղաքագետ

Ընդդիմության ակցիաներում ոստիկանների դեմ եղած հաղորդումներով ծառայողական 47 քննություն, 5 ուսումնասիրություն է կատարվում

Հիշողությանս մեջ վառ է Մարտի 1-ը, այն սարսափը, որով հայ հասարակությունն անցավ, մենք կոչ էինք արել չցրել հավաքը. Վիկտորին

ՊՆ-ն հայտարարում է երաժիշտ և պարող զորակոչիկների մասնագիտական լսումներ և դիտումներ

Որոշ տարածաշրջաններում և Վարդենյաց լեռնանցքում թույլ ձյուն է տեղում

Շարունակվում է Սուրեն Պապիկյանի այցը 3-րդ բանակային զորամիավորում

Ամենայն հայոց կաթողիկոսն ընդունել է Լիտվայի Հանրապետության նախագահին

Երևանում կայացել է Հայաստան-Իրաքյան Քուրդիստան գործարար համաժողով

Դաշնակցությունը ցանկանում է վիժեցնել ՀՀ իշխանությունների ջանքերը՝ ուղղված երկրի անվտանգությանը. քաղաքագետ

Ինչ ունեցվածք են հայտարարագրել ընդդիմադիր պատգամավոր Ագնեսա Խամոյանը և նրա ամուսինը՝ Արթուր Մուրադյանը

Եղանակային անբարենպաստ պայմանների պատճառով ընդդիմությունն այսօր հանրահավաք չի անցկացնի

Աննա Հակոբյանը հյուրընկալել է Դիանա Նաուսեդիենեին. վերջինս ՀՀ վարչապետի կնոջը հրավիրել է Լիտվա

Ջավադյանին բնորոշ էին համեստությունը, ուշադրությունը մարդկանց հոգսերի հանդեպ. ՀՀ նախագահը ցավակցական հեռագիր է հղել

Ես՝ որպես իշխանական ուժի պատգամավոր, ավելի հաշտ եմ ընդդիմության մի շարք անհատների հետ, քան իրենք իրար հետ. Աղազարյան

«Հայրենիք» կինոթատրոնի մոտ մեքենաներ են բախվել. կա զոհ

«Առանց բոթաս Հայաստան». Անահիտ Մութաֆյանի գրառումը ծաղրանքի առարկա է դարձել համացանցում (լուսանկարներ)

Ռուբինյանն Իրանի դեսպանին է ներկայացրել հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացում ՀՀ-ի դիրքորոշումը

Կայացել է ԱՀ ՄԻՊ-ին առընթեր բռնի տեղահանված և փախստական անձանց իրավունքների պաշտպանության հարցերով խորհրդի առաջին նիստը

Ատելության խոսքը, վիրավորանքը, թշնամանքի հրահրումը բարիք չեն կարող լինել. Գերագույն հոգևոր խորհրդի հայտարարությունը

Դոլարի փոխարժեքը մի փոքր նվազել է. ՀՀ կենտրոնական բանկը հրապարակել է նոր փոխարժեքներ

Նիկոլ Փաշինյանը ցավակցական ուղերձ է հղել Յուրի Ջավադյանի մահվան կապակցությամբ

Ամառային սուրդլիմպիկ խաղերում հայ մարզիկները 5 բրոնզե մեդալ են նվաճել

Գնել Սանոսյանն ու Չեխիայի դեսպանը քննարկել են չեխական ընկերության կողմից Ստեփանավանում փոքր օդանավերի արտադրության հարցը

Սկսել ենք կարևոր երկխոսություն, որը պետք է շարունակվի. ՀՀ վարչապետը՝ Լիտվայի նախագահին

«Մարիոթ»-ի ֆորումին հրավիրված բոլոր պատգամավորների ու այլ հյուրերի մուտքը եղել է անխոչընդոտ. Դանիել Իոաննիսյան

Իրացման ցանցում հայտնաբերվել է ժամկետանց սննդամթերք (լուսանկարներ)

Արարատ Միրզոյանը հանդիպում է ունեցել Իսպանիայի ԱԳ նախարարի հետ. անդրադարձել են տարածաշրջանային նշանակության հարցերի

Թատրոնում աշխատելով՝ մի բոթասով ահագին մարդու սոցիալական ապահովություն է ստեղծում. Սաֆարյանը՝ Մութաֆյանի գրառման մասին

Արայիկ Հարությունյանն ընդունել է Նարեկ Մկրտչյանին. կարևորվել է երկու հայկական պետությունների փոխգործակցության սերտացումը

Պատերազմի քննիչ հանձնաժողովն աշխատանքը չի համապատասխանեցնելու որոշ թերթերի խարդավանքների տրամաբանությանը. Քոչարյան

Ատեստավորման նպատակով այս տարի կվերապատրաստվեն ավելի քան 14 հազար ուսուցիչներ

Անձնագիր ձեռք բերելիս անձի նույնականացման գործիքակազմը բարելավման կարիք ունի. ՀՀ գլխավոր դատախազը միջնորդագիր է հղել

ՀՀ ոստիկանությունը պարզաբանում է տարածել համակարգի աշխատողներին պարգևատրումներ տրամադրելու վերաբերյալ

Վրաստանի ՊՆ ներկայացուցիչներն այցելել են Վազգեն Սարգսյանի անվան ռազմական համալսարան

Ալեն Սիմոնյանն ընդունել է Գիտանաս Նաուսեդային. անդրադարձ է կատարվել տարածաշրջանային անվտանգության խնդիրներին

Վահագն Խաչատուրյանը հյուրընկալել Լիտվայի Հանրապետության նախագահին. նրանք հանդես են եկել հայտարարություններով (տեսանյութ)

ՀՀ ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանը մասնակցել է ԵԽ նախարարների կոմիտեի նիստին (տեսանյութ)

Միացյալ Նահանգները լավ գործընկեր է ձեռք բերել՝ ի դեմս Հայաստանի կառավարության. Լին Թրեյսի

Ավտովթար Երևանի «Հայրենիք» կինոթատրոնի մոտակայքում. կա զոհ