Ինչպիսի տարի էր 2020-ը ԵԱՏՄ երկրների համար եւ ինչ է սպասվում 2021-ին. պատասխանում է ԵՏՀ նախարարը

ԵԱՏՄ անդամ երկրները կորոնավիրուսի շրջանում որոշակի համագործակցությամբ փորձել են մեղմել առաջացած խնդիրները:

ՀԺ-ի հարցերին պատասխանել է Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի Արդյունաբերության եւ ագրոարդյունաբերական համալիրի հարցերով Կոլեգիայի անդամ (նախարար) Արտակ Քամալյանը:

- Պարո՛ն Քամալյան, ԵԱՏՄ երկրների համար ինչպիսի՞ տարի էր 2020-ը տնտեսական առումով: Ո՞ր ուղղությունն է միության տնտեսական շարժիչը եղել:

- 2020 թ. COVID-19 համավարակը մեծ բացասական ազդեցություն թողեց տնտեսության բոլոր ոլորտների, այդ թվում՝ արդյունաբերության վրա: Արդյունաբերական արտադրությունը ԵԱՏՄ-ում ընդհանուր առմամբ նվազել է 2,7%-ով. Ղրղըզստանում անկումը եղել է 6,6%, Ռուսաստանում՝ 2,9%, Ղազախստանում՝ 0,7%, Բելառուսում՝ 0,7% եւ Հայաստանում՝ 0,9%:

Չնայած այս ցուցանիշներին, արդյունաբերությունում իրավիճակը ավելի լավ էր, քան տնտեսության այլ ոլորտներում:

Այսպես, ՀՆԱ-ն ԵԱՏՄ-ում նվազել է 3,3%-ով, հիմնական կապիտալի ներդրումները՝ 4,2%-ով, մանրածախ առեւտրի շրջանառությունը՝ 4,1%-ով, բեռների շրջանառությունը՝ 5,3%-ով, ուղեւորների շրջանառությունը՝ գրեթե 2 անգամ (48,7%-ով):

Արտադրության ծավալների աճ է արձանագրվել մշակող արդյունաբերության 21 ոլորտներից 12-ում, նվազում՝ 9-ում:

Հատկանշական է, որ դեղագործական արդյունաբերությունը միակ ոլորտն էր, որով բոլոր պետություններում արձանագրվել է արտադրության ծավալների ավելացում:

Չնայած համավարակին եւ ամբողջ աշխարհում տնտեսական աճի տեմպերի ընդհանուր դանդաղմանը, Միության պետությունների ագրոարդյունաբերական համալիրը դրական արդյունքներ արձանագրեց:

5 տարվա ընթացքում (2020 թ.՝ 2015-ի համեմատ) Միության գյուղատնտեսական արտադրության աճը կազմել է 11,4 %, իսկ 2020 թ. արդյունքներով՝ 2019-ի համեմատ, ավելացել է 2,3 %-ով՝ մինչեւ 114,4 մլրդ դոլար: Միությունում հավաքվել է ավելի քան 164 մլն տոննա հացահատիկային մշակաբույսեր՝ 11%-ով ավելի, քան նախորդ տարում: Այդ թվում, Հայաստանում ավելացել են հացահատիկային մշակաբույսերի, կարտոֆիլի, բանջարեղենի համախառն հավաքները:

Ընդհանուր առմամբ՝ Միությունում ինքնաբավության մակարդակը գյուղատնտեսական արտադրանքի ու պարենի գրեթե բոլոր հիմնական տեսակներով կազմել է ավելի քան 93 տոկոս: Հացահատիկը, շաքարը, բուսական յուղերը, խոզի, ոչխարի միսը, ձուն եւ կարտոֆիլը Միության երկրներն ամբողջությամբ ապահովում են իրենց սեփական արտադրության հաշվին: Բացառություն են միրգն ու հատապտուղները (43 %), որոնք շարունակում են մեծ ծավալներով ներկրվել երրորդ երկրներից:

Գյուղատնտեսության արտադրությունը Հայաստանում ու Բելառուսում ավելացել է համապատասխանաբար 1,5 %-ով եւ 4,9 %-ով՝ բուսաբուծության արտադրանքի արտադրության ավելացման հաշվին, Ղազախստանում՝ 5,6 %-ով՝ ինչպես բուսաբուծության արտադրանքի արտադրության, այնպես էլ՝ անասնաբուծության արտադրանքի աճի հաշվին: Ղրղըզստանում եւ ՌԴ-ում աճել է համապատասխանաբար 1,1 %-ով եւ 1,5 %-ով՝ հիմնականում անասնաբուծության արտադրանքի արտադրության աճի հաշվին:

- Կորոնավիրուսի շրջանում անդամ երկրների համագործակցությունն ինչպե՞ս եք գնահատում:

- Վստահ կարող եմ ասել, որ չնայած սահմանները  փակելուն եւ կորոնավիրուսի հետեւանքով առաջացած բազմաթիվ ներքին խնդիրներին, համավարակը չի օտարացրել ու չի բաժանել մեր երկրները:

2020 թ. ապրիլին Եվրասիական տնտեսական բարձրագույն խորհրդի անդամները հանդես եկան համատեղ հայտարարությամբ COVID-19 համավարակի կապակցությամբ: Հայտարարության կարեւորագույն թեզերից մեկը ապրանքների ազատ տեղաշարժի սկզբունքի պահպանումն էր, ներառյալ սոցիալապես կարեւոր ապրանքները, սննդամթերքը, բժշկական սարքավորումներն ու դեղամիջոցները, անհատական պաշտպանության բժշկական միջոցները: 2020 թ. դեկտեմբերին անդամ պետությունների ղեկավարներն առաջարկել են կազմակերպել կորոնավիրուսի դեմ «Սպուտնիկ-V» ռուսաստանյան պատվաստանյութի համատեղ արտադրությունը: Հանձնաժողովը ակտիվորեն մշակում էր այս հարցը Միության ներդրումային հարթակների ու դեղագործական բիզնես միավորումների հետ: Մի շարք առաջարկներ են նախապատրաստվել, որոնց մի մասն արդեն իրագործվում է:

Այսպես, 2020 թ. վերջին մեկնարկել է «Սպուտնիկ-V»-ի արտադրությունը Ղազախստանի Կարագանդայի դեղագործական կլաստերի բազայում: Պատվաստանյութի փորձնական խմբաքանակն արտադրվել է նաեւ Բելառուսում, արդյունաբերական արտադրությունն այնտեղ սկսվելու է մարտի վերջին: Հանձնաժողովի արդյունաբերական բլոկը ՌԴ ուղիղ ներդրումների հիմնադրամի հետ քննարկում է համատեղ արտադրություններին Հայաստանի եւ Ղրղըզստանի դեղարտադրողների ներգրավման հարցը:

- Ի՞նչ եք կանխատեսում 2021 թվականի համար. ԵԱՏՄ երկրները կկարողանա՞ն  վերականգնվել:

- Հանձնաժողովի արդյունաբերական բլոկի վերլուծության արդյունքները ցույց են տալիս, որ ԵԱՏՄ բոլոր երկրներում արդյունաբերական արտադրությունն աճում է ավելի արագ, քան՝ ՀՆԱ-ն: Հաշվի առնելով նշված գործոնները, մենք ակնկալում ենք, որ արտադրական արդյունաբերության աճի տեմպը մինչեւ 2021 թ. ավարտը կկազմի 3-3.5%:

Մենք դրական կանխատեսումներ ունենք տնտեսության ագրարային հատվածի համար: Այստեղ անհրաժեշտ է նշել անդամ-երկրների հստակ, ճշտված քաղաքականությունը ագրոարդյունաբերական համալիրի զարգացման հարցում:

Պետական կարգավորման միջոցառումների շնորհիվ, Միության գյուղատնտեսական արտադրության մեջ ներդրումների հոսքը 2019-ի վերջին կազմել է 16 միլիարդ դոլար, ինչը 1,5 անգամ ավելի է, քան 2015-ին:

Մեր կանխատեսումների համաձայն 2021 թ. սպասվում է, որ սննդամթերքի գրեթե բոլոր տեսակների ինքնապահովման մակարդակը կհասնի ավելի քան 97%-ի, բացառությամբ, ինչպես նշեցի՝ մրգերի եւ հատապտուղների:

- Միասնական տնտեսական մոդելի փոփոխության անհրաժեշտություն տեսնո՞ւմ եք, համագործակցության խորացման կարիք կա՞:

- Իհարկե, միավորման հետագա զարգացումը ենթադրում է նոր քայլերի իրականացում՝ կատարելագործելու տարբեր ոլորտներում միջպետական փոխգործակցության տնտեսական մեխանիզմները: Հաշվի առնելով Միությունում առկա հարաբերությունների մակարդակը, մեր անդամ երկրների ղեկավարները 2020-ի վերջին հաստատեցին Եվրասիական տնտեսական ինտեգրման զարգացման ռազմավարական ուղղությունները մինչեւ 2025 թ.:

Ռազմավարությամբ նախատեսված միջոցառումների եւ մեխանիզմների իրականացումը կնպաստի անդամ պետությունների տնտեսությունների զարգացմանը: Առաջիկայում կշարունակվեն աշխատանքները մեր երկրների արդյունաբերության եւ ագրոարդյունաբերական համալիրում ինտեգրման գործընթացները խորացնելու ուղղությամբ:

Մասնավորապես, կձեւավորվի հիմնական գյուղատնտեսական ապրանքների արտադրության եւ սպառման տարեկան բալանսը: Մենք անցնում ենք նաեւ ԵԱՏՄ անդամ երկրների ագրոարդյունաբերական համալիրների զարգացման երկարաժամկետ կանխատեսումների ձեւավորմանը, որոնք հաշվի կառնեն համաշխարհային ագրոպարենային շուկայի զարգացման հեռանկարները:

Տպել
2938 դիտում

Վաղաշեն գյուղի ՃՏՊ-ի հետևանքով կան տուժածներ և մեկ զոհ

Կապույտ վառելիքը հասել է Մեղրի, սակայն դրանից օգտվելու ցանկություն քչերն ունեն

Նախադպրոցական կրթության ոլորտում էական ազդեցություն ունեցող մի քանի բովանդակային գործընթացներ են մեկնարկել․ Անդրեասյան

Արտակարգ պատահար Երևանում․ Կոտայքի բնակիչը «Մեգա մոլ»-ի դիմաց վրաերթի է ենթարկել հետիոտնին

Երևանում՝ «Վստրեչի» կամրջի մոտակայքում, մեքենաներ են բախվել․ կան տուժածներ

«Տաբուրետկաների» համար կռիվ տալն ինձ համար չէ, ում ուզում են, թող իմ փոխարեն նշանակեն, բացի Մամեդյարովից. Դավիթ Բաբայան

Արարատ Միրզոյանը Լոձում շեշտել է ՀՀ ինքնիշխան տարածքից ադրբեջանական ԶՈՒ-ի անվերապահ դուրսբերման հրամայականը

Ֆրանսիայի Ազգային ժողովը միաձայն ընդունել է Հայաստանին աջակցող և Ադրբեջանի նկատմամբ պատժամիջոցներ առաջարկող բանաձև

ԱԱ-2022. D խմբի հանդիպումներն ավարտվեցին

Երևանի քաղաքապետը մասնակցել է «Համայնքային զարգացման նորարարություններ» ֆորումին (տեսանյութ)

Համընդհանուր հայտարարագրման համակարգի ներդրումը ունենալու է էական հակակոռուպցիոն էֆեկտ․ Նիկոլ Փաշինյան

«Գրանդ Հոթելից»՝ մինչև ԱԺ, փողոց, ապա՝ տուն. Քոչարյանին իշխանության բերելու նպատակով ստեղծված պլատֆորմը քայքայվում է

Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարության տարածած հաղորդագրությունն ապատեղեկատվություն է․ ՊՆ

Բազմապատիկ պատասխանատվությամբ շարունակելու եմ ծառայությունս պետական կառավարման համակարգում․ Դավիթ Գրիգորյան

Սուրեն Պապիկյանը հետևել է բնագծերում իրականացվող ամրաշինական, կահավորման և ինժեներական աշխատանքներին

Գորիսում, Սարավանի և Մեղրիի լեռնանցքներում ձյուն է տեղում, Նոյեմբերյանի, Դիլիջանի հատվածներում մառախուղ է

Երբեմն լավ չեն վերաբերվում, ուսուցիչը լիարժեք անդամ չի համարում. ՀՀ-ում ներառական կրթությունը, խնդիրներն ու բացերը

23 տոննա դիզելով բեռնված ավտոցիստեռնը շրջվել է․ իրանի քաղաքացի վարորդը հոսպիտալացվել է

Տիգրան Մանսուրյանը պարգևատրվել է ԵՊՀ ոսկե մեդալով (տեսանյութ)

Հայ խորհրդարանականները Լեհաստանում ընդգծել են Ադրբեջանում գտնվող հայ ռազմագերիների և այլ պահվող անձանց վերադարձի խնդիրը

Տեսչական մարմինների հետ կապված որոշակի գործընթացներ են մեկնարկել․ Արայիկ Հարությունյանը մասնակցել է ԲԸՏՄ խորհրդի նիստին

Արտակարգ դեպք Աշտարակում. թափառող շները հարձակվել են տարեց կնոջ վրա, նա հոսպիտալացվել է

ՀՀ փոխվարչապետը բարձր է գնահատել ՎԶԵԲ-ի աջակցությամբ Հայաստանում գործող ներդրումային խորհրդի ձևաչափը

Հրազդանի շենքերից մեկում բռնկված հրդեհը մարվել է

«Շուշանիկի նամակը՝ Վարպետին»․ պատմությանն անհայտ նամակն այսօրվանից գտնվում է Գյումրու Իսահակյանի տուն-թանգարանում

Մղարթ և Արդվի գյուղերում 43 տարի անլուծելի համարվող խմելու ջրի կենսական խնդիրը կմնա անցյալում․ Արեն Մկրտչյան

Անասունները տեղում մորթել, վաճառել են․ սպանդանոցների կեղծ փաստաթղթերի փաստով 10-ից ավելի քրեական վարույթ է նախաձեռնվել

Աշխատանքային այցով Գյումրիում է եղել ՀՀ առողջապահության նախարար Անահիտ Ավանեսյանը

Առաջիկա օրերին սպասվում է առանց տեղումների եղանակ, օդի ջերմաստիճանը 5-7 աստիճանով կնվազի

«Քաղաքացիական պայմանագիրը» կմասնակցի «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնած արտահերթ նիստին. Աղաջանյան

Երևանում վտանգավոր սննդամթերքի թողարկումը կասեցվել է

Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարությունը շարունակում է ապատեղեկատվություն տարածել․ ՊԲ

Էդմոն Մարուքյանն արձագանքել է Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարության հայտարարությանը

Ծխելու դեմ պայքարը՝ ավելի քիչ ռիսկային ճանապարհով

ԶՊՄԿ-ն հերքում է պոչամբարում վթարի մասին մամուլի հրապարակումները

Հերքում

Լեոնիդ Ազգալդյանի հուշարձանը վնասելու դեպքի նախաքննությունն ավարտվել է, գործը մտնում է դատական փուլ

Հայաստանում ռուսաստանցիների ժամանակավոր գրանցումների թիվը քառապատկվել է

ՀՀ մի շարք հատվածներում ձյան տեղումներ են, Սյունիքում՝ մառախուղ, կան փակ ճանապարհներ

Փոխվել են Հայոց ցեղասպանության թանգարանի աշխատանքային ժամերը