Որքան ցեմենտ է ներմուծվել Հայաստան վերջին տարիներին. ցեմենտի ներմուծման արգելքն ուժի մեջ մտավ

2019 թ. Հայաստան ցեմենտ է ներմուծել 179 ընկերություն, իսկ 2020-ին՝ 155: «Հայկական ժամանակ»-ի գրավոր հարցմանն ի պատասխան այս մասին հայտնեցին ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից:

ՀՀ կառավարության հունվարի 27-ի որոշմամբ՝ 2 ամսով արգելք է կիրառվել երրորդ երկրներից Հայաստան ցեմենտի ներմուծման վրա, որի նպատակը հայկական ցեմենտի արտադրության հետագա զարգացումն ապահովելն է: Որոշումը ուժի մեջ է մտել փետրվարի 9-ից եւ որոշակի խնդիրների առաջ է կանգնեցրել ներմուծողներին:

ՀԺ-ն ՊԵԿ-ից հետաքրքրվել էր նաեւ, թե 2019 - 2020 թթ. որքան ցեմենտ է ներմուծվել եւ դրանցից որքանն է 3-րդ երկրից ներմուծվել: Կոմիտեից հայտնել են, որ 2019-ին ՀՀ է ներմուծվել 309 հազար 903.9 տոննա ցեմենտ, իսկ 2020-ին՝ 230 հազար 729.9 տոննա: Կարելի է ասել՝ ներմուծված ցեմենտը գրեթե ամբողջությամբ 3-րդ երկրներից է եղել: Հայաստանում ցեմենտի արտադրությամբ զբաղվող 2 գործարան կա՝ ամենախոշորը ԱԺ «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Գագիկ Ծառուկյանին պատկանող «Արարատցեմենտ»-ն է, իսկ երկրորդ գործարանը «Հրազդան ցեմենտ»-ն է:

Հայաստան երրորդ երկրից՝ մասնավորապես Իրանից ցեմենտ ներմուծող «Անգոր-շին» շինարարական ընկերության հիմնադիր եւ սեփականատեր Հայկ Իվանյանը մեր զրույցում ասաց, որ Իրանից ներմուծած ցեմենտն ավելի որակյալ է, քան հայկական արտադրանքը, եւ դա է հիմնական պատճառը, որ այնտեղից են ներմուծում:

«Բացի այդ, ավելի էժան է: Եթե արգելք է դրվել եւ ուզում են տեղական արտադրանքը զարգացնել, դժգոհ չեմ, ինձ համար ավելի լավ է երկիրը այս վիճակից դուրս գա, եթե իհարկե՛, դա կնպաստի երկրի բարելավմանը: Բայց պետք է մի քիչ որակով արտադրեն»,- ասաց նա:

Հարցին՝ գնային առումով որքա՞ն է տուժելու, եթե տեղական արտադրանքից օգտվի, Իվանյանը պատասխանեց. «1 տոննայի մեջ մոտ 7-8 հազար դրամ կտուժենք»: Նա հայտնեց, որ տարեկան շատ ցեմենտ չէր ներմուծում՝ 200-300 տոննայի չափով. «Հիմնականում օգտագործում էինք շինարարության համար»:

Անդրադառնալով հարցին, թե անցնելո՞ւ են տեղական արտադրանքի ցեմենտին, Իվանյանն ասաց, որ բնականաբար, քանի որ շինարարության մեջ առանց ցեմենտ հնարավոր չէ. «Տեղականից կօգտվենք, որը մի քիչ ավելի թանկ կնստի»: Գործարարը նշեց, որ սա կբերի շինարարական աշխատանքի գների բարձրացման:

Շինարարությամբ զբաղվող «Նեմալ» ընկերության տնօրեն Հայկ Առաքելյանն էլ մեր զրույցում ասաց. «Տեղականի գինը բարձր է, որակական խնդիր էլ կա»:

Նրա խոսքով՝ եթե վերջնական որոշվի արգելք դնել երրորդ երկրներից ցեմենտի ներմուծման վրա, ապա կսկսեն օգտվել տեղական արտադրանքից:

Թեմայի վերաբերյալ ՀԺ-ի հարցերին է պատասխանել նաեւ տնտեսագետ Ատոմ Մարգարյանը:

- Պարո՛ն Մարգարյան, ժամանակավոր արգելքը ինչպե՞ս կանդրադառնա ՀՀ տնտեսության վրա, այս միջոցով հայ արտադրողին պաշտպանելն արդարացվա՞ծ է:

- Ընդհանրապես ներքին արտադրողին պաշտպանելը ընդունված պրակտիկա է, հատկապես այն երկրների համար, որոնք տեխնոլոգիական զարգացման մակարդակով եւ մրցունակ աշխատատեղերի առկայության առումով լուծում են, կարելի է ասել՝ նախնական ստարտային խնդիրներ: ԵԱՏՄ պայմանագրահենքը թույլ է տալիս նման որոշում կայացնել եւ այդպիսի պրակտիկա կա՝ 3-րդ երկրներից ներմուծման բարձր մաքսատուրք սահմանելու կամ ընդհանրապես ներմուծումն արգելելու առումով: Բելառուսը եւ Ղազախստանը եւս նման արգելք են կիրառել ցեմենտի ներմուծման: Հայաստանը ժամանակին տարածաշրջանի ցեմենտի արտադրության խոշորագույն կենտրոններից մեկն էր եւ հիմա բարդ իրավիճակում է հայտնվել:

Շրջափակումները բերել են շուկաների կորստի: Այն, որ ժամանակին «Արարատցեմենտ»-ը եւ «Հրազդան ցեմենտ»-ը կարող էին արտահանել ասենք ադրբեջանական երկաթգծով դեպի Ռուսաստան կամ Ղարս-Գյումրի երկաթգծով դեպի Թուրքիա եւ այլ երկրներ, հնարավորություն էր տալիս լինել մշտապես մրցունակ՝ վաճառքի ծավալները մաքսիմալացնելու եւ տեխնոլոգիաները փոխելու հետեւանքով: Այդ խնդիրները ծագեցին հենց շրջափակումների հետեւանքով: Այն, որ այսօր մեր ներքին արտադրողների համար հիմնական խնդիրը ստեղծում է իրանական էժան ցեմենտը եւ ինչու չէ, նաեւ ռուսական ցեմենտը, գաղտնիք չէ: Երբ բարձր մաքսատուրք սահմանվեց ցեմենտի ներմուծման համար, դա եւս լավ օրից չէր ու այն հնարավորություն տվեց շուկան որոշակիորեն կայունացնել: Բայց հատկապես վերջին տարվա ընթացքում՝ կորոնավիրուսի պայմաններում շինարարության տեմպերը նվազել են, սպառման ծավալը կրճատվել է եւ մեր ներքին արտադրողը դարձել է ոչ մրցունակ: Այս տեսանկյունից երեւի թե հիմնավորված է այսպիսի ժամանակավոր՝ կոշտ սահմանափակումների կիրառությունը:

- Որքանո՞վ է անհրաժեշտ նման մեթոդի դիմելով՝ պաշտպանել արտադրողին, ներմուծողի համար խնդիր ստեղծելով:

- Ընդհանրապես խնդրին պետք է նայել բոլոր խաղացողների շահերի տեսանկյունից՝ ե՛ւ ներկրողների, ե՛ւ արտադրողների, ե՛ւ ներքին սպառողների, շինարարության կոմպլեքսի: Սպառողին հետաքրքրում է ցածր գինը եւ բարձր որակը ու այս տեսանկյունից նրա համար միեւնույն է՝ այն ներմուծված է, թե տեղական: Ազգային արտադրող ունենալը ունի ռազմավարական մեծ նշանակություն՝ հատկապես մեր իրողություններով, երբ կա ճանապարհաշինական, ենթակառուցվածքների հարցեր, որի հիմնական կոմպոնենտներից մեկը նաեւ երկաթբետոնն է՝ հետեւաբար նաեւ ցեմենտը: Մենք տեսանք, թե մեր ներկրման երկրները՝ հատկապես Իրանը ինչպես պահեց իրեն պատերազմի ընթացքում՝ զգուշավոր, չեզոք, այնպես որ այս իրավիճակում ռազմավարական տեսակետից արդարացված է այսպիսի որոշումը:

Անդրադառնամ ներմուծողների հարցին. ընդհանրապես ներմուծման բիզնեսը միշտ եղել է դոմինանտ, իրականությունը այդպիսին է եղել տասնամյակներ... Եթե դու կարողանում ես էժան աղբյուրից ցեմենտ ներմուծել, ոչ թե տոկոսներով, այլ անգամներով ես շահում, եթե մրցակցում ես մի շուկայում, որտեղ քո մրցակիցը՝ արտադրողը, ոչ շահեկան վիճակում է: Նույնիսկ այդ ցեմենտը կարող ես վերարտահանել Վրաստան: Այս բոլոր գործոնները համադրելով է կարծում եմ այս որոշումը կայացվել՝ հաշվի առնելով ընթացիկ իրավիճակը, ռազմաքաղաքական իրավիճակը: Նաեւ չմոռանանք, որ մենք, ցավոք, այս պատերազմի ընթացքում 500-600 կմ նոր սահմաններ ենք ստացել, եւ պաշտպանական ամրություններ կառուցելու հիմնական ռեսուրսներից մեկը ցեմենտն է:

- Ներմուծողներն ասում են, որ տեղական արտադրանքը ե՛ւ որակական, ե՛ւ գնային առումով զիջում է իրանական ցեմենտին, այս որոշումով սպառողին այլընտրանք չե՞նք թողնում:

- Ներմուծողին ես հասկանում եմ, բայց պատերազմական կամ հետպատերազմական իրավիճակում այդպիսի փաստարկներին գումարվում է հնարավոր սահմանները փակվելու եւ տեղափոխությունների դժվարության գործոնը: Բացի այդ, Հյուսիս-հարավ ճանապարհը պետք է սրընթաց տեմպերով կառուցել: Չեմ բացառում, որ իրավիճակը նորից սրվի եւ խնդիրներ առաջանան նաեւ մատակարարումների հետ կապված: Մեծ հաշվով, երբ երկիրը այսպիսի իրավիճակում է, նման ռեսուրսի նկատմամբ այդպիսի որոշումը հիմնավորված է:

Տպել
2746 դիտում

Սև լիճ տեղանքում ադրբեջանական գործողություններն անհանդուրժելի են, դա ոտնձգություն է ՀՀ տարածքի նկատմամբ. Նիկոլ Փաշինյան

Շնորհակալություն, որ անաչառ եք. Շիրակի մարզպետն ամփոփեց աշխատանքային 100 օրը

Արբեջանական զինվորականների ներկայությունը Սև լճի տարածքում կոպտորեն խախտում է ՀՀ սահմանային բնակիչների իրավունքները․ ՄԻՊ

ВАЗ 2107 մակնիշի ավտոմեքենան մխրճվել է ՊՆ-ին պատկանող բեռնատարի մեջ․ կան վիրավորներ․ Shamshyan

Գազայում ավերվել է 16-հարկանի երկնաքերը. պաղեստինա-իսրայելական հրթիռակոծությունները չեն դադարում (տեսանյութ, լուսանկար)

Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ տեղի է ունենում Անվտանգության խորհրդի նիստ

Տավուշում հանգիստ է․ Ստյոպա Սաֆարյանը գտնվել է «թուրքի պոստից» 300-500 մետր հեռավորության վրա

Ոսկեպար-Բաղանիս-Ոսկեվան սահմանային հատվածում կրակահերթեր տեղի չեն ունեցել. Info chechk

Դուք վստա՞հ եք, որ վառելիք չկար. եթե «Երեւանի ավտոբուս» ՓԲԸ-ն պարտքը չտա, «ՍԻՓԻԷՍ ՕԻԼ» ՍՊԸ-ն կդիմի դատարան

Սյունիքի մարզպետարանը հորդորում է մարզպետին չվերագրել խոսքեր, որոնք իրականում նա չի ասել

Հայտնի են Չեմպիոնների լիգայի և Եվրոպայի լիգայի եզրափակիչների մրցավարական կազմերը

Նիկոլ Փաշինյանը դատապարտելի է համարել Ադրբեջանի կողմից եռակողմ հայտարարությունների խախտման փորձերը

Սերգեյ Շոյգուն բանակցություններ է վարել Հայաստանի պաշտպանության նախարարի հետ

Երկրորդ զորամիավորումում մեկնարկել են հրամանատարաշտաբային զորավարժություններ

Աչքերս փակ, թե բաց, միշտ բարի լույս եմ ասելու իմ քաղաքին. Գյումրին հրաժեշտ տվեց Հասմիկ Կիրակոսյանին (լուսանկարներ)

Ադրբեջանցիների կողմից մեր ջուրը թունավորելու մասին լուրերը կեղծ են. Սիսիանի ԲԿ տնօրենը՝ վարակի հարյուրավոր դեպքերի մասին

ՄԻԵԴ Մեծ պալատը կքննի Հայաստանի և Ադրբեջանի փոխադարձ բողոքները

Ծանրամարտի երիտասարդների աշխարհի առաջնությունում Հայաստանի 7 ներկայացուցիչ հանդես կգա

Արարատ Միրզոյանի գլխավորած պատվիրակությունը հանդիպել է Լիտվայի վարչապետ Ինգրիդա Շիմոնիտեին

Կառավարությունը ԱԱԾ-ին Կապանում եւ Գորիսում հողամասեր կհատկացնի պաշտպանության ամրապնդման համար

Քիչ առաջ եմ իջել Սեւ լճից. ադրբեջանցիները մտածված եկել, սահմանը խախտել են, հիմա պիտի գնան իրենց տեղերը. Սյունիքի մարզպետ

«Ձեր ներկայությունը մեզ ուժ է տալիս». քաղաքապետը Աղվան Չատինյանին հանձնել է Երևանի պատվավոր քաղաքացու կոչումը

Հայաստանի և Վրաստանի ԱԳ նախարարներն անդրադարձել են տարածաշրջանային անվտանգության և փոխկապակցվածության հարցերի

«Դոն Պիպոյի» թիկնապահի սպանության գործով խուզարկություն Այգեշատի գյուղապետի տանը, հայտնաբերվել է թմրանյութ.shamshyan.com

Ժողովուրդը պետք է հստակ ասի «ոչ» բոլոր ժամանակներում երկիրը ապականած և ապագան վիժեցրած ուժերին․ Նորայր Նորիկյան

5-րդ զորամիավորումում հայտարարվել է ուսումնական տագնապ․ ՊՆ

Քաղաքական հայտ ներկայացրած բանդան պետության ներսում կազմակերպված մեդիաօպերացիա է իրականացնում ժողովրդի դեմ. Հովհաննիսյան

Առաջարկվում է աշխատողին արձակուրդ տրամադրել նաեւ մինչեւ վեց ամիս լրանալը, արձակուրդ չտրամադրելու դեպքում տուժանք վճարել

Տիգրան Ուրիխանյանը և Արա Աբրահամյանն այսօր հուշագիր կստորագրեն․ Աբրահամյանը «Ալյանս» կուսակցության ցուցակո՞ւմ կլինի

Վրաստանի վարչապետ Իրակլի Ղարիբաշվիլին Տիգրան Ավինյանի հետ այցելել է Ծիծեռնակաբերդ

ԶՈՒ ԳՇ պատվիրակությունը Մոսկվայում մասնակցել է զորավարժության նախապատրաստման բանակցություններին

Կենտրոն վարչական շրջանը ղեկավար չունի. թաղապետին փոխարինողը ձերբակալված է, իսկ թաղապետն արձակուրդից չի վերադառնում

Մեղրաձոր համայնքի նախկին ղեկավարը չարաշահել է պաշտոնեական դիրքը․ քրեական գործն ուղարկվել դատարան

Առկա ամբողջ արտադրանքը կարտահանվի ԱՄՆ. Վահան Քերոբյանն այցելել է չրագործական ընկերություն և պիստակի այգի

Հայաստանի հետ սահմանին ադրբեջանցի է պայթել ականի վրա

Հայ-վրացական գործընկերությունը մեր տարածաշրջանում կայունության ապահովման կարևորագույն երաշխիքներից է. Նիկոլ Փաշինյան

«Իրազեկ քաղաքացիների միավորումը» ներկայացնում է նոր նախագիծ՝ Reforms.am կայքը

Արա Այվազյանն իր ռուս գործընկերոջը տեղեկացրել է Հայաստանի պետական սահմանին տեղի ունեցած վերջին միջադեպի մասին

Պետք է աջակցենք իրար մեր պետությունների զարգացումն ապահովելու գործում. Փաշինյանի և Ղարիբաշվիլիի առանձնազրույցը

«Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության Շիրակի մարզային շտաբը կղեկավարի Շիրակի մարզպետը. ի՞նչ պահանջներ են առաջադրված