Պարապ են մնացել՝ թող փողոցների սովետական անունները փոխեն. մտավորականները կողմ չեն «Զվարթնոցը» Ազնավուրի անունով կոչելուն

Մի քանի օր է՝ սոցիալական ցանցերում ակտիվ քննարկվում է Երեւանի «Զվարթնոց» օդանավակայանը աշխարհահռչակ շանսոնյե Շառլ Ազնավուրի անունով կոչելու առաջարկը: Այս գաղափարը հակասական կարծիքներ է առաջ բերել, եւ դատելով արձագանքներից՝ կարելի է ասել, որ այնքան էլ չի ողջունվել:

Երեւանի Հովհաննես Թումանյանի անվան պետական տիկինիկային թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար Ռուբեն Բաբայանը Շառլ Ազնավուրի անունը հավերժացնելու համար առաջարկում է Ամիրյան փողոցն անվանակոչել շանսոնյեի անունով: Ամիրյան փողոցին տալ ազնավուրյան շունչ (փողոցը կրում է հայ հեղափոխական, լրագրող, հրապարակախոս, Բաքվի 26 կոմիսարներից մեկի՝ Արսեն Ամիրյանի անունը)։

«Ազնավուրը Հանրապետության հրապարակում բազմաթիվ համերգներ է տվել, հիշում եմ՝ ժողովուրդը կանգնած էր Ամիրյան փողոցում ու լսում էր նրան: Իսկ ո՞վ է Ամիրյանը, ի՞նչ է արել Հայաստանի համար, ինչո՞վ է կապված հայ ժողովրդի ու պետության հետ, ընդհանրապես պարզ չէ: Նա եղել է Բաքվի հայ, լրագրող: Հարցրեք յուրաքաչյուր երեւանցու, թե ով է Ամիրյանը, նա չի իմանա, իսկ ով էլ գիտի, կամաչի»,- ասաց Բաբայանը:

Նկատեց, որ երբ 2018 թվականին շրջանառվում էր օդանավակայանին Ազնավուրի անունը տալու առաջարկը, այդ ժամանակ էլ է արտահայտել իր կարծիքը. բացարձակ կողմնակից չէ «Զվարթնոց»-ի անունը փոխելուն: Բաբայանի կարծիքով՝ անիմաստ է նորից այս թեման առաջ քաշել ու սեւեռել այն էլ համավարակի այս օրերին, երբ բազմաթիվ հրատապ հարցեր կան: «Հայերեն մի լավ բառ կա՝ պարապ մնալ: Այս պարտադիր կանգառը բերեց նրան, որ մարդիկ պարապ են մնացել, իսկ պարապ մնալու ժամանակ միշտ ինչ-որ նախաձեռնություններով են լցվում: Աշխատող պետությունում նման նախաձեռնություններ շատ քիչ են լինում, դրանք հիմնականում գալիս են, երբ դու թախտին պառկած ես, անելու գործ չունես ու ասում ես՝ լավ կլիներ, որ այս ինչ բանն էսպես լիներ»,- նկատեց նա: Վերջինս նաեւ նշեց, որ Հայաստանում ԽՍՀՄ տարիներից մնացած բազմաթիվ անվանումներ կան, որոնք անգամ արժանի չեն, որ կոչվել են, էլ ուր մնաց, որ շարունակում են չփոխվել: Բաբայանն օրինակ բերեց խորհրդային ժամանակների քաղաքական գործիչ Միխայիլ Կալինին: «Ինչո՞ւ պիտի այդ մանկապղծի անունով կոչվի մեր փողոցներից մեկը»,- ասաց նա:

Թարգմանիչ, կինոգետ Զավեն Բոյաջյանը ՀԺ-ի հետ զրույցում հայտնեց՝ փոփոխության մեջ իմաստ չի տեսնում, որովհետեւ օդանավակայանն անուն ունի: Վերջինիս կարծիքով՝ Հայաստանում անվանափոխելու շատ բան կա, բայց՝ ոչ օդանավակայանը: Ըստ Բոյաջյանի՝ պետք է փողոցների անուններ փոխվեն: Հատկանշական է, որ մեր երկու զրուցակիցներն էլ օրինակ բերեցին նույն անունը՝ Միխայիլ Կալինին: «Օրինակ՝ ամառները գնում եմ Դիլիջան, այնտեղ բոլոր փողոցները սովետական թվի անուններով են: Այնտեղ տուն ունենք, որ «Կալինին» փողոցի վրա է, այդ անունը պետք է փոխվի»,- ասաց նա:

Երգիչ, երգահան, Երեւանի գլխավոր ճարտարապետ Արթուր Մեսչյանը եւս չի ողջունում «Զվարթնոց»-ի անունը փոխելու գաղափարը:

Իսկ «Անտարես» հրատարակչության տնօրեն Արմեն Մարտիրոսյանը մի այսպիսի գրառոմ է կատարել. «Օդանավակայանը եթե կոչվի, ապա պիտի կոչվի նախ՝ Նարեկացու, Թումանյանի, Չարենցի, Սարյանի, Քոչարի անունով, նոր՝ որեւէ այլ մարդու։ Օրինակ՝ Արամ Խաչատրյան հայ սիմֆոնիկ երաժշտության ռահվիրայի անունով չպիտի կոչվի, քանի որ նա Հայաստանը չընտրեց իր ապրելավայր։ Վիլյամ Սարոյան մեծության անունով չպիտի կոչվի»,- գրել է Մարտիրոսյանը։ Նաեւ կարծիք է հայտնել, որ մենք պետք է տարբերություն դնենք այն մեծերի միջեւ, որոնք իրենց օրինակով արժեւորել են Հայաստանը ավելի, քան որեւէ այլ պետություն։
«Իսկ եթե մեծությունը ճանաչում ենք պոպուլիստորեն, թե որքան շատ մարդ է ճանաչում կամ ընդունում, կամ այդ անվանակոչությունից որքան մեծ դիվիդենտ կստանանք, ապա պիտի կոչենք Քիմ Քարդաշյանի անունով։

Հ.Գ. Զվարթնոցից այնկողմ արհեստական (մարդու ստեղծած) գագաթ չկա»,- հավելել է նա։

Նշենք, որ երբ օրեր առաջ այս քննարկումները ծավալվեցին, Հանրային խորհրդի նախագահ Ստյոա Սաֆարյանը հայտնել էր, որ օդանավակայանը Շառլ Ազնավուրի անունով կոչելու առաջարկությամբ ՀՀ Կառավարությանն է դիմել «Ազնավուր» հիմնադրամը եւ հայազգի մեծանուն գործչի որդին՝ Նիկոլա Ազնավուրը։ Ավելի ուշ Նիկոլա Ազնավուրը արձագանքել էր Հանրային խորհրդի հրապարակմանը՝ նշելով, որ այս տարվա հունվարին «Ազնավուր» հիմնադրամի համահիմնադիր եւ հոգաբարձուների խորհրդի նախագահ Նիկոլա Ազնավուրը նամակով դիմել է Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին՝ «Զվարթնոց» օդանավակայանը Շառլ Ազնավուրի անունով կոչելու հարցով։

Ըստ Նիկոլա Ազնավուրի՝ տարեսկզբին նամակով դիմել էր վարչապետին ոչ թե օդանավակայանի անվանափոխության առաջարկով, այլ արձագանքել էր արդեն իսկ մեկնարկած նախաձեռնությանը։

Հիշեցնենք՝ կառավարությունը նման առաջարկով էր հադես եկել դեռեւս 2018 թվականին, երբ շանսոնյեն հեռացավ կյանքից: Այն ժամանակ ՀՀ մշակույթի նախարարությունը հայտարարություն էր տարածել, որով քաղաքացիներին հրավիրում էր՝ մասնակցելու «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանը Շառլ Ազնավուրի անունով վերանվանելու թեմայով հանրային քննարկմանը: Քննարկմանը մասնակցել ցանկացողները պետք է լրացնեին նախարարության առաջարկած հայտաձեւը, որպեսզի մասնակցեին: Նախարարությունը, վերոնշյալ հայտարարությունից հետո արժանանալով քննադատական վերաբերմունքի, դադարեցրել էր քննարկման մասին հայտարարությունները, ու թեման փակվել էր: