Ամբողջ դատական համակարգի վեթինգը վերապահված է հենց դատավորներից բաղկացած մարմիններին. Ռուստամ Բադասյան

Ինչ քայլեր պետք է արվեն դատական համակարգը վատ դատավորներից ազատելու համար, որն ընդհանրական վեթինգ անվան տակ է հասկացվում: Հարցադրումը վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ուղղեց Արդարադատության նախարար Ռուստամ Բադասյանին:

Այս առումով 3 կարևոր գործիք կա Դատական օրենսգրքում: «Առաջինը դա դատավորների հայտարարագրերի վերլուծությունն է: Դատավորները վաղուց ներկայացնում են իրենց գույքի, եկամուտների հայտարարագիր: Նախկինում ներկայացնում էին Էթիկայի հանձնաժողով, հիմա՝ Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողով: Ի՞նչն է փոխվել: Առաջին անգամ դատական օրենսգրքում հայտարարագիր ներկայացնելը և հայտարարագրի վերլուծության արդյունքում Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովին գույքի ավելացման կամ պարտավորությունների նվազեցման դեպքում պատշաճ նյութեր և բացատրություններ չներկայացնելը ֆիքսվել է որպես վարքագծի կանոն»:

Սա, ըստ Արդարադատության նախարար Ռուստամ Բադասյանի, նշանակում է, որ օրինակ, եթե դատավորի մոտ տեղի է ունեցել գույքի ավելացում հաշվետու տարում, սակայն դա անձի այդ տարում ունեցած եկամուտներով չի հիմնավորվում, որ կարող էր նման գույք ձեռք բերել: Սա վարքագծի կանոն է արդեն: Եվ դրա վերաբերյալ պատշաճ բացատրություն չներկայացնելը կամ ինչ-որ տեղեկություն հայտարարագրում թաքցնելը կարող է հանգեցնել քրեական պատասխանատվության, եթե արարքը կատարվել է 2017 թվականի հուլիսի 1-ից հետո է կատարվել, կամ կարող է հանգեցնել կարգապահական պատասխանատվության:

Երկրորդ մեխանիզմը լինելու է դատավորների գործունեության գնահատման հանձնաժողովի գործունեությունը: Հանձնաժողովը 5 անդամ է ունենալու՝ 3 դատավոր, 2 քաղհասարակության ներկայացուցիչ, որոնք կընտրվեն մրցույթով: Սա արվում է միտումնավոր, թափանցիկության ապահովման համար: Նաև կարեւոր է, որ դատական համակարգից դուրս անձինք ևս մասնակցություն ունենան գործընթացին:

Երրորդ գործիքը էթիկայի և կարգապահական հարցերի հանձնաժողովի գործունեությունն է: Եթե առաջ կամ հիմա պետք է դիմեն Արդարադատության նախարարին՝ դատավորի նկատմամբ կարգապահական վարույթ հարուցելու համար, կամ Էթիկայի և կարգապահական հանձնաժողովի իրավական խորհրդին, և եթե հանձնաժողովը չունի դիմում, ապա իրավասու չէ որևէ նման գործ քննելու, ապա Գնահատման հանձնաժողովը, եթե տեսնում է դիտավորությամբ կամ անփութությամբ դատավորի կողմից կատարված խախտումներ, իրավունք ունի այդ գործը փոխանցել էթիկայի և կարգապահական հարցերի հանձնաժողովին: ՀԱնձնաժողովն ունենալու է 8 անդամ՝ տարբեր ատյաններից ընտրված 6 դատավոր և քաղհասարակության 2 ներկայացուցիչ:

Ամբողջ դատական համակարգի վեթինգը վերապահված է հենց դատավորներից բաղկացած մարմիններին, և սա, ըստ նախարար Բադասյանի լավագույն ստանդարտն է: «Նման կարծիք ունի նաև Վենետիկի հանձնաժողովը: Ըստ այս կարծիքի, հենց դատական համակարգը երաշխավորելով իր համակարչգի անկախությունը զբաղվի նմանատիպ հարցերով, գործադիր իշխանության դերը հասցվի նվազագույնի»,-ասաց Բադասյանը:

Վարչապետն այս առումով նշեց, որ դա իրենց  քաղաքական կամքն է: Ըստ էության առաջարկվում է ինքնամաքրման մեխանիզմ, բայց ինչո՞ւ պետք է դատական համակարգն այս հարցում շահագրգռված լինի:

Արդարադատության նախարարն ասաց Կառուպցիայի կանխարգելման մարմինն առանձին մարմին է դատական համակարգից դուրս, և այն կաշխատի, երկրորդ, էթիկայի և կարգապահական հարցերի հանձնաժողովում, ինչպես նաև դատավորների գործունեության գնահատման հանձնաժողովում այլ մարմիններ կան դատավորներից բացի, և, երրորդ, դատական համակարգում կան մարդիկ, որոնք մտածում են համակարգի հեղինակության մասին: «Մարմինների ճիշտ ձևավորման և գործունեության դեպքում ես հիմք չեմ տեսնում, որ իմ նշած աստիճանական բարփոխումը չիրականացվի և դրան զուգահեռ նոր թեկնածուներ չմտնեն դատական համակարգ»,-ասաց նախարարը: