Լրջության եվ պատասխանատվության մարտահրավերը

28/03/2020 schedule11:35

Կորոնավիրուսի համավարակի վերաբերյալ տեղեկություններն ու գնահատականները երբեմն տրամագծորեն հակադիր են։ Տեսակետներ կան, որ վարակը դեռ երկար է շարունակվելու, և աշխարհի բնակչության մոտ կեսն անխուսափելիորեն վարակվելու և բուժվելու է, բայց տեսակետ կա նաև, թե սա ընդամենը հերթական, ոչ այնքան վտանգավոր վիրուս է, որի շուրջ արհեստականորեն ահավոր աժիոտաժ է բարձրացվել՝ ինչ-ինչ աշխարհաքաղաքական նպատակներով։ Այսպես թե այնպես՝ անկախ նրանից, թե որքանով է վտանգավոր կորոնավիրուսը, և որքանով է լուրջ այս ամենը զուտ առողջապահական տեսանկյունից, ակնհայտ է, որ համաճարակի սոցիալական, տնտեսական, կրթական ու մշակութային հետևանքները չափազանց լուրջ են, հետևաբար՝ հասարակությունը ևս պիտի ամենայն լրջությամբ վերաբերվի նոր իրողություններին։ Մեր լրջության աստիճանով է պայմանավորված ոչ միայն այն, թե որքան ժամանակում կհաղթահարենք կորոնավիրուսը, այլև այն, թե ինչ կորուստներով դուրս կգանք այս իրավիճակից՝ հատկապես սոցիալ-տնտեսական ու կրթական ոլորտներում։

Սրա թիվ մեկ պատասխանատուն, իհարկե, իշխանություններն են, և նրանք կարծես թե ամենայն լրջությամբ են մոտենում իրավիճակին ու բավականին կտրուկ քայլերի են դիմում, որոնք, վստահաբար, կարճ ժամանակում կտան իրենց արդյունքը։ Բայց ակնհայտ է նաև, որ միայն կառավարության քայլերն ու արտակարգ իրավիճակով պայմանավորված կարգավորումները բավարար չեն, հանրության տարբեր շերտերը նույնպես պիտի ավելի մեծ պատասխանատվությամբ մոտենան ստեղծված իրավիճակին։ Ի վերջո հնարավոր չէ ամեն ինչ կարգավորել միայն օրենքներով, օրենքի և իրականության միջև միշտ էլ մնում է փոքրիկ մի տարածություն, որտեղ պիտի գործի մարդկանց ինքնագիտակցությունը։ Միայն մի քանի օրինակներ բերենք։

Կարող է այնպես ստացվել, որ դպրոցների և բուհերի հեռավար դասերը շարունակվեն, ասենք, ևս մի քանի ամիս։ Բայց առայժմ աշակերտների և ուսանողների մեծ մասը հեռավար դասերն ընկալում է որպես ինչ-որ զավեշտալի արկած ու մատների արանքով է նայում դրանց։ Հասկանալի է, չէ՞, որ եթե այս վիճակը երկար շարունակվի՝ հետագայում այդ կրթական բացը լրացնելը շատ բարդ է լինելու, եթե ոչ անհնարին։ Մինչդեռ շատ դեպքերում հեռավար դասերի ժամանակ աշակերտների ծնողները տանն են լինում, ու ցանկության դեպքում նրանք կարող էին ստիպել, որ աշակերտները, հակառակը, շատ ավելի լրջորեն մոտենան դասերին։ Սա խաղ չէ, սա հարց է, որը վերաբերում է հանրակրթությանը, այսինքն՝ ռազմավարական խնդիր է։

Մի ուրիշ օրինակ բերենք։ Շատ տնտեսվարողներ, օգտվելով առիթից, կտրուկ թանկացրել են որոշ ապրանքատեսակներ ու գերշահույթներ են ստանում, քաղաքացիներն էլ դժգոհում են, թե ինչո՞ւ կառավարությունը կտրուկ քայլերի չի դիմում ու չի արգելում արհեստական թանկացումները։ Կառավարությունն, իհարկե, կարող է այդպես վարվել, բայց եթե հատուկ որոշմամբ արգելվի, ասենք, ալկոգել վաճառել 500 դրամից բարձր գնով, այդ ապրանքը պարզապես կանհետանա խանութներից ու կվաճառվի «տակից»՝ շատ ավելի բարձր գնով։ Այլ կերպ ասած՝ արգելելով խնդիրը չի լուծվի։ Ուրիշ բան, որ տնտեսվարողներն իրենք պիտի չօգտվեն իրավիճակից, առավել ևս՝ որ գերշահույթներ այսպես թե այնպես ստանալու են (եթե մինչև կորոնավիրուսը օրական վաճառում էին, ասենք, հազար շիշ, հիմա նույն գնով կվաճառեն 50 հազար)։ Հասկանալի է, որ հնարավոր չէ օրենքով տնտեսվարողներին ստիպել ավելի «մարդկային» լինել (եթե նրանք անպայման որոշել են մարդկանց դժբախտության վրա հարստանալ՝ ձևերը կգտնեն), բայց նման իրավիճակների դրական կողմերից մեկն էլ հենց այն է, որ համախմբում է մարդկանց ու հնարավորություն տալիս ցուցաբերել իրենց դրական կողմերը։ Դրա համար պետք է պարզապես ավելի լրջորեն մոտենալ իրավիճակին ու հասկանալ, որ սա «օդից փող կպցնելու» առիթ չէ, այլ մարտահրավեր՝ նետված հասարակությանն ու առանձին-առանձին բոլորիս։

Եվ ամեն ինչ լավ կլինի։

Տպել
915 դիտում

Կասեցվել է հանրային սննդի 32 օբեկտների աշխատանքը. ՍԱՏՄ-ն խախտումներ է արձանագրել

Կառավարությունն ու խորհրդարանական բոլոր ուժերը հեղինակել են ընտրություններին վերաբերող օրենքի նախագիծ

Շահավետ պայմաններով ուսանողական վարկեր Հայբիզնեսբանկի կողմից

Հարավկովկասյան երկաթուղու էլեկտրագնացքների բոլոր վագոններում տեղադրվել են հատուկ սանիտայզերներ

Արցախի նախագահի մամուլի խոսնակ Դավիթ Բաբայանն ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից

Սկսվում է Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության 2-րդ հատվածը. նոր ձեւաչափի առաջին փորձարկումը կորոնավիրուսի պայմաններում

Արցախի ոստիկանապետ նշանակվեց Աշոտ Հակոբջանյանը, նրան շնորհվեց գեներալ-մայորի կոչում. Լեւոն Մնացականյանն ազատվեց պաշտոնից

Լոռու չբացահայտված, բայց հրաշալի անկյուններից մեկը՝ «Մայորի ձորը» (լուսանկարներ)

«Քոնթուրգլոբալ հիդրոկասկադ» ՓԲԸ-ն հայտարարում է մրցույթ

Վարակված աշխատակիցը 1 շաբաթում վարակել է 216 աշխատակցից 94-ին. նախարարը ներկայացնում է վարակի տարածման ձեւերից մեկը

36-ամյա տղամարդը զենքը մեքենայում դնելու ժամանակ անզգուշությամբ կրակել էր իր ոտքին

Արցախում կգործի 13 նախարարություն եւ պետական կառավարման 8 այլ մարմին. նախագահը մանրամասնել է

«Այս դատական նիստին ներկա է գտնվում 30-ից ավելի անձ». Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանը՝ վարակի ռիսկերի մասին

Ալավերդցի Վահագնի նկատմամբ գրավի կիրառումը ճանաչվել է անթույլատրելի. որոշումն ի կատար չի ածվում. Ե. Վարոսյան

«Որքան էլ զարմանալի է, համաձայն եմ ձեզ հետ». Խաժակյանը քննադատեց, Մարությանն ընդունեց քննադատությունը

Հաստատվել են բակալավրիատի, մագիստրատուրայի և ասպիրանտուրայի վճարովի և անվճար տեղերը

Հակոբջանյանը՝ ոստիկանապետ, Աղաջանյանը՝ ԱԱԾ տնօրեն, Սամվել Բաբայանը՝ ԱԽՔ. Արայիկ Հարությունյանը նշանակումներ կանի

Ադրբեջանը խախտել է կյանքի իրավունքն ու խտրականության արգելքը. ՄԻԵԴ-ը հրապարակեց Գուրգեն Մարգարյանի գործով վճիռը

«Լուսավոր Հայաստան»-ի վերադարձը որեւէ կերպ չի կապվել ձեր դիրքորոշման հետ․ Գորգիսյանը՝ Միրզոյանին

Գոգյանը փաստեր ունի. նա համամիտ է նախարարի հետ, որ իրավական պետություն է, ու հարցերն իրավական ճանապարհով պետք է լուծվեն