Խոսքի ազատության եւ «մի վնասիր» սկզբունքի փխրուն սահմանը

Լրատվամիջոցների ղեկավարներն ու լրագրողական կազմակերպությունները մեկը մյուսի ետեւից մտահոգություններ են հնչեցնում, թե օգտվելով արտակարգ դրությունից՝ իշխանությունները փորձում են լռեցնել ազատ խոսքն ու Հայաստանում գրաքննություն հաստատել։ Անգամ տեսակետներ են հնչում, թե արտակարգ դրություն հայտարարելու հիմնական նպատակը հենց դա էր, ու հիմա իրավապահ մարմինները լրատվամիջոցների ու սոցկայքերի օգտատերերի նկատմամբ ոչ իրավաչափ քայլեր են ձեռնարկում՝ ստիպելով հեռացնել անգամ այն հրապարակումները, որոնք անմիջական կապ չունեն կորոնավիրուսի համաճարակի հետ։

Փորձենք հասկանալ, թե որքանով են արդարացված այս մտահոգությունները, եւ ինչ է տեղի ունենում իրականում։

Այո, իսկապես էլ, արտակարգ դրությամբ պայմանավորված՝ ԶԼՄ-ներին առնչվող սահմանափակումների հարցում ավելի հստակ ձեւակերպումների անհրաժեշտություն կա, որովհետեւ անհասկանալի է, օրինակ, թե ինչ չափանիշներով պիտի որոշվի՝ տվյալ հրապարակումը խուճապ առաջացնո՞ւմ է, թե ոչ։ Եվ այս անորոշությունը, այո, տեսականորեն կարող է իշխանությունների մեջ գայթակղություն առաջացնել՝ արգելելու իրենց համար տհաճ ցանկացած հրապարակում։ Առայժմ նման բան չի եղել ու վստահաբար՝ չի էլ լինի, բայց զուտ տեսականորեն նման բան իսկապես հնարավոր է։ Այլ հարց է, որ եթե անգամ այդպիսի բան լինի, դա որեւէ արդյունք չի տա. ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների զարգացման այսօրվա մակարդակի պայմաններում հասարակությունից որեւէ բան թաքցնելը պարզապես անհնար է, եւ որեւէ «արգելված լուր» հաստատ տասնապատիկ ավելի մեծ արագությամբ կտարածվի։

Բայց նաեւ՝ այնպես չպետք է լինի, որ իշխանությունները պարտավոր են հնարավոր բոլոր միջոցներով պայքարել կորոնավիրուսի տարածման դեմ, իսկ մյուսներն իրավունք ունեն ցանկացած ձեւով խանգարել նրանց, եւ որեւէ մեկը չի կարող ոտնահարել նրանց այդ իրավունքը։ Նախ՝ այս հարցում «իշխանություններ» եւ «մյուսներ» չկան, սա բոլորիս խնդիրն է, եւ երկրորդ՝ եթե իշխանությունները մեծ պարտավորություններ ունեն, ուրեմն պիտի նաեւ մեծ լիազորություններ ունենան։ Այլ հարց է, որ կոնկրետ ԶԼՄ-ներին վերաբերող սահմանափակումների հարցում այդ լիազորությունները պիտի շատ զգուշորեն եւ պրոֆեսիոնալ բարձր մակարդակով կիրառվեն, ցանկալի է՝ նաեւ լրագրողական կազմակերպությունների անմիջական մասնակցությամբ։

Իսկ մեծ հաշվով՝ խնդիրն այն է, որ Հայաստանում դասական իմաստով լրատվական դաշտ չկա կամ գրեթե չկա։ Լրատվամիջոցների գերակշիռ մեծամասնությունն ըստ էության ոչ թե լրատվամիջոց է, այլ քաղաքական պայքարի «հատուկ ստորաբաժանում», որի նպատակը ոչ թե հանրությանն անաչառ տեղեկատվությամբ ապահովելն է, այլ «հրամանատարի» (սեփականատիրոջ կամ պատվիրատուի) հանձնարարությունները կատարելը։ Եթե դա այդպես չլիներ՝ խնդիրը շատ ավելի հեշտությամբ կկարգավորվեր։ Լրատվամիջոցների ղեկավարներն իրենք համաձայնության կգային, թե ինչ է կարելի, եւ ինչն է անթույլատրելի արտակարգ դրության պայմաններում ու կաշխատեին «մի վնասիր» սկզբունքով»։ Հիմա դա հնարավոր չէ, որովհետեւ շատերի գործունեության նպատակը, ցավոք, հենց «վնասելն» է։ Ինչը գուցեեւ նորմալ կլիներ ցանկացած այլ պարագայում՝ խոսքի ազատության տեսանկյունից, բայց արտակարգ դրության պայմաններում անընդունելի է։ Իրավիճակը կկարգավորվի՝ էլի թող «վնասեն», ինչքան ուզում են (կամ ինչքան պահանջում են պատվիրատուները), բայց հիմա դրա ժամանակը չէ։

Հ.Գ. Արտակարգ դրության պայմաններում ԶԼՄ-ների «խախտումներով» զբաղվողներին էլ խորհուրդ կտայինք ավելի մեծ պատասխանատվությամբ մոտենալ հարցին ու չփորձել արջի ծառայություն մատուցել իշխանություններին։ Իշխանությունները, վստահաբար, ոչ դրա կարիքն ունեն, ոչ էլ ցանկություն ունեն մեկ միլիմետրով անգամ նվազեցնել խոսքի ազատության սահմանները։

«Հայկական Ժամանակ»-ը Telegram-ում
Տպել
20496 դիտում

Կարելի էր պահ գտնել, երբ նախարարի մեքենայի առջևից անցնում են հրշեջ մեքենա, ավտոբուս, ավելի տպավորիչ կթվար

Երևանի մետրոն 45 տարեկան է. ինչպես կառուցվեց այն, ինչ աշխատանքեր են արվում վերջին տարիներին. տեսանյութ

90-ականներին՝ էս ու էն տոկից չանգյալ, մեռել, հարս՝ մթում, չիդեիր՝ ում ու ինչղ լույս տայիր․ Գրիշա Միքայելյան

Աշոցքի և Ամասիայի տարածաշրջաններում բուք է․ Թթուջուր-Նավուր ավտոճանապարհը շարունակում է փակ մնալ

Դուբայից ինքնաթիռով ՀՀ է վերադառնում ևս երեք տասնյակ քաղաքացի

Երևանում ավտոմեքենաներ են բախվել․ կան տուժածներ

Դատախազությունը, չնայած բոլոր սադրանքներին, միշտ լինելու է բարեկիրթ, հարգալից և պրոֆեսիոնալ. Աննա Վարդապետյան

Ստեղծագործական հանդիպումներ Գյումրիում․ կհամագործակցեն «Վարչաբենդն» ու «Չամիչով բուլկի»-ն․ տեսանյութ

Սյունիքի մարզում, Վայքի և Գավառի տարածաշրջաններում ձյուն է․ Ճամբարակ-Բերդ ավտոճանապարհը փակ է

Իրանն այլևս «Մերձավոր Արևելքի պարտվողն» է․ Թրամփը սպառնացել է ավելի հուժկու հարվածներով

Ովքեր նոր տոմսեր են ձեռք բերել ՀՀ վերադառնալու համար, Կառավարությունը փոխհատուցում կտրամադրի․ Միրզոյան

ՀՀ 10 քաղաքացի գտնվում է Բաղդադի մերձակայքում, ուսումնասիրվում են տեղափոխության ապահով ճանապարհները․ ԱԳՆ

Շնորհակալ ենք մեզ խաղաղություն բերելու համար․ վարչապետը շրջում է Գյումրիում․ տեսանյութ

Ինչ փոփոխություններ է արձանագրել տարադրամի շուկան մարտի 7-ին

Գրանցվեն բացառապես մարտի 8-ի՝ Մասկատ-Երևան թռիչքի հաստատված տոմս ունեցողները․ ԱՄԷ-ում ՀՀ դեսպանություն

Մեր գարունը ուշանում է․ Սուրենյանը նոր տեսանյութ է հրապարակել և հայտնել, թե երբ կդադարեն տեղումները

Ալավերդի համայնքին կվերադարձվի Թումանյան փողոցում գտնվող՝ 77.8 քմ մակերեսով բնակարան

Փետրվարի 28-ից մարտի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում Իրանից Հայաստանի տարածքով տեղափոխվել են 41 երկրների քաղաքացի

Օդի ջերմաստիճանը կնվազի 2-4 աստիճանով, այնուհետ նույնքան կբարձրանա․ լեռնային շրջաններում սպասվում բուք

Լիբանանում ռմբակոծությունների հետևանքով զոհվել է 16 մարդ․ կան վիրավորներ

Մենք շնորհակալություն չենք ակնկալում, մենք խնդրում ենք համբերություն․ վարչապետը՝ մարալիկցիներին․ տեսանյութ

Նախատեսվում է, որ Դուբայից թռիչքը կիրականացվի 15:00-ին․ ՀՀ հյուպատոսության հետ կապ է հաստատել ՀՀ 4 քաղաքացի

Կիպրոսում ՀՀ դեսպանությունն օպերատիվ կապի մեջ է իշխանությունների և դեսպանություն դիմած ՀՀ քաղաքացիների հետ

Ես քո ցավն էլ տանեմ, ամուր ու ուժեղ մնա․ քաղաքացին՝ վարչապետին․ տեսանյութ

Ջեյհուն Բայրամովը աշխատանքային այցով մեկնել է Ստամբուլ

Իրանի ժամանակավոր կառավարող խորհուրդը որոշել է չհարվածել կամ հրթիռներ չարձակել հարևան երկրների վրա՝ պայմանով

Ինձ ասեցիք՝ կբերեք որդուս ու բերեցիք, շնորհակալ եմ. գերությունից վերադարձած Դավիթ Դավթյանի հայրը` Փաշինյանին

Առաջին կանգառը՝ Աշտարակ․ վարչապետն ու ՔՊ կուսակիցներն ուղևորվել է Արագածոտնի և Շիրակի մարզեր․ տեսանյութ

ԱԱԾ շենքի հրկիզման դեպքի առթիվ նախաձեռնվել է քրեական վարույթ

Ինչպես է իրանական հրթիռը հարվածում Դուբայի օդանավակայանին․ տեսանյութ

Իրանական ԱԹՍ-ն ընկել է Դուբայի օդանավակայանի շրջակայքում․ Դուբայ-Երևան թռիչքը հետաձգվել է․ տեսանյութ

45 տարին կարևոր հանգրվան է, բայց նաև նոր ճանապարհի սկիզբ․ թող մետրոն շարունակի մնալ մեր քաղաքի վստահելի շարժը

ՆԳՆ ոստիկանության նկատմամբ վստահության մակարդակն աճել է․ իրավապահ կառույցների շարքում կրկին առաջինն է

Վիետնամում ՀՀ դեսպանությունում այս պահին գտնվում է ՀՀ 12 քաղաքացի․ ԱԳՆ-ն հայտնել է՝ երբ և ինչպես կվերադառնան

«Qatar Airways» ընկերության մարտի 9-ի չվացուցակի մեջ այս պահի դրությամբ ներառված է դեպի Երևան չվերթը․ ԱԳՆ

Եվս մեկ հաշտության համաձայնություն. շուրջ 324 միլիոն դրամ արժեքով գույքը հանձնվել է Հայաստանի Հանրապետությանը

Բարի առավոտ, լավ օր և սիրում ենք բոլորիդ․ վարչապետ․ տեսանյութ

Դատախազության աշխատանքից «լիովին գոհ» և «ավելի շուտ գոհ» է ՀՀ քաղաքացիների 43%-ը. ցուցանիշն աճել է 6%-ով

Ճամբարակ-Բերդ ավտոճանապարհը փակ է. երթևեկել բացառապես ձմեռային անվադողերով

Քաղաքացին փորձել է հրկիզել ԱԱԾ շենքը․ 1 անձ ձերբակալվել է․ տեսանյութ