Եվրամիությունը քննադատության է ենթարկել Մերձավոր Արեւելքի մասին Թրամփի նախագիծը

Եվրամիության արտաքին գործերի եւ անվտանգության քաղաքականության գերագույն ներկայացուցիչ Ժոզեպ Բորելը քննադատել է պաղեստինաիսրայելական հակամարտության լուծմանն ուղղված ԱՄՆ-ի նախագահ Դոնալդ Թրամփի առաջարկած  ծրագիրը: 

Բրյուսելը հավատարիմ է «2 պետությունների այն սահմաններին, որոնք հստակեցվել են 1967 թվականին եւ կարող են փոփոխվել միայն փոխհամաձայնեցված ձեւով,  տարածքների հնարավոր համարժեք փոխանակման տարբերակով», - ասվում է Բորելի հայտարարության մեջ, որը հրապարակվել է երեքշաբթի, փետրվարի 4-ին: Պաղեստինա-իսրայելական սահմանների մասին Վաշինգտոնի նախաձեռնությունը շեղվում է միջազգայնորեն համաձայնեցված պայմանավորվածություններից, ասվում է փաստաթղթում:

ԵՄ դիվանագիտության ղեկավարը շեշտել է, որ երկու կողմերի համար ուղիղ բանակցությունները անհրաժեշտւթյուն են՝ «արդար և հարատեւ խաղաղություն» հաստատելու համար»: Նրա խոսքով, միայն այս ձեւով կարելի է լուծել սահմանների, Երուսաղեմի կարգավիճակի, անվտանգության եւ փախստականների հետ կապված հարցերը:

Եվրամիությունը կոչ է արել հակամարտության կողմերին զերծ մնալ միակողմանի կայացված որոշումներից, որոնք կարող են հակասել միջազգային իրավունքի նորմերին եւ  էլ ավելի սրել լարվածությունը:

Մասնավորապես, Բրյուսելը անհանգստացած է Հորդանանի հովտի եւ Արեւմտյան ափի մասերի հնարավոր բռնակցման վերաբերյալ Իսրայելի հայտարարություններով: Ժոզեպ Բորելը հավելել է, որ ԵՄ-ն կշարունակի «աջակցել բոլոր այն ջանքերին, որոնք ուղղված են միջազգային գործընթացը վերակենդանացնելուն»:

Հունվարի 28-ին Սպիտակ տանը տեղի ունեցած միջոցառման ժամանակ, որին ներկա էեղել նաեւ Իսրայելի վարչապետ Բենյամին Նեթանյահուն, ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հրապարակել է պաղեստինաիսրայելական հակամարտության կարգավորման իր պլանը: Թրամփը ներկայացրել է նաեւ ապագա Պաղեստին պետության քարտեզը:

Նախագծի համաձայն՝ Երուսաղեմը լինելու է Իսրայելի անբաժան մայրաքաղաքը, իսկ Իսրայելի ինքնիշխանությունը տարածվելու է Հորդանան գետի արեւելյան ափի մի մասի նկատմամբ: Թրամփը միաժամանակ Պաղեստինին առաջարկել է սեփական մայրաքաղաքն ունենալ Արեւելյան Երուսաղեմում, որտեղ ԱՄՆ-ը «հպարտորեն» դեսպանատուն կբացի: Բացի այդ, ԱՄՆ նախագահը խոստացել է, որ համաձայնության դեպքում Պաղեստինում 50 մլրդ դոլարի ներդրումներ կանի:

Իսրայելի վարչապետ Բենյամին Նեթանյահուն առաջարկն անվանել է «իրատեսական տարբերակ» ՝ տարածաշրջանում երկարաժամկետ խաղաղության հասնելու համար:  Մինչդեռ Պաղեստինի ազգային ինքնավարության ղեկավար Մահմուդ Աբբասը եւ արմատական իսլամիստական «Համմաս» շարժման քաղաքական բյուրոյի ղեկավար Իսմայիլ Հանիան վճռականորեն մերժել են Սպիտակ տան ղեկավարի պլանը:

ԱՄՆ-ի նախագահի գաղափարին ՄԱԿ-ը բավական զուսպ արձագանք է տվել:

Թուրքիայի ԱԳՆ-ն Թրամփի ծրագիրը «բռնակցման պլան» եւ  «Պաղեստինի տարածքների գրավման փորձ» է որակել:

Գերմանիայի արտաքին գործերի նախարար Հեյկո Մաասը հատուկ ընդգծել է կարեւորությունը՝ ստուգելու, թե ինչպես է Ամերիկայի նախագահի առաջարկը համատեղելի միջազգային նորմերի եւ իրավական հիմքերի հետ:

Նշենք, որ պաղեստինաիսրայելական հակամարտության «բանալի» համարվող Թրամփի այս նախագիծը եւ քարտեզը 3 տարի մշակել է Թրամփի փեսա ու խորհրդական Ջերարդ Քուշները:

Հիշեցնենք, Թրամփի նախագիծը հրապարակվել է Սպիտակ տան պաշտոնական կայքում: 180 Էջից բաղկացած փաստաթուղթը 2 մասից է՝ տնտեսական եւ քաղաքական: Տնտեսական մասերը հրապարակվել են դեռ անցյալ տարվա ամռանը, իսկ քաղաքական բաղադրիչի մանրամասնությունների վերաբերյալ հայտնի Է դարձել միայն այժմ:

Պլանի հիմքում ընկած Է 2 պետությունների փոխադարձ ճանաչումը: Պաղեստինի տարածքը, որը բաղկացած Է Գազայի հատվածից եւ Հորդանան գետի արեւմտյան ափից, առաջարկվում Է անխզելիորեն կապել արագընթաց տրանսպորտային հաղորդակցությամբ. այդ կերպ, Թրամփի խոսքով՝ արաբական պետության տարածքը պետք Է կրկնակի մեծանա:

Բացի այս, ԱՄՆ-ը  մտադիր Է օրինական ճանաչել հրեական բնակավայրերը Հորդանան գետի արեւմտյան ափի օկուպացված պաղեստինյան հողերում:

Փաստաթղթում հատուկ ուշադրություն Է դարձվում Երուսաղեմի կարգավիճակին. Վաշինգտոնն առաջարկում Է արաբական պետության մայրաքաղաք ճանաչել Արեւելյան Երուսաղեմը, եւ միաժամանակ Իսրայելի «անբաժանելի մայրաքաղաք» համարել ամբողջ Երուսաղեմը:

ԱՄՆ-ի նախագահը որպես հաշտության գործընթացի պայմաններ Է նշել այն, որ Պաղեստինի իշխանությունների կհրաժարվեն Գազայում գործող «Համմաս» արմատական շարժման աջակցությունից, ինչպես նաեւ զինված պայքարի մեթոդներից: