«5-րդ ալիք»-ի սեփականատեր Արմեն Թավադյանը չի տիրապետում հայերեն գրավոր խոսքին

Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանի Կենտրոնի նստավայրում դատավոր Կարեն Ֆարխոյանի նախագահությամբ այսօր շարունակվեց «5-րդ ալիք»-ի սեփականատեր Արմեն Թավադյանի եւ քաղաքացիական ակտիվիստ Վարդգես Գասպարիի գործով դատական նիստը։

Հիշեցնենք՝ միջադեպը, որ առիթ է հանդիսացել քրեական գործի հարուցման համար, տեղի է ունեցել 2019 թվականի մայիսի 13-ին Երեւանի ընդհանուր իրավասության դատարանի Ավան եւ Նոր Նորք նստավայրում Մարտի 1-ի գործով ամբաստանյալ Ռոբերտ Քոչարյանի խափանման միջոցի հարցի քննարկման ժամանակ: Վարդգես Գասպարին բողոքի ակցիա էր իրականացրել դատարանի դիմաց՝ «Ռոբիկ՝ սրիկա, Ռոբիկ՝ մարդասպան» պաստառով, որը Քոչարյանի աջակիցները նրա ձեռքից խլել եւ պատռել էին: Առաջացած քաշքշուկի ժամանակ՝ նաեւ ջրով լի շշով հարվածել նրա դեմքին: Դեպքի առթիվ Քննչական կոմիտեն հարուցել էր քրեական գործ ՀՀ ՔՕ-ի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով (խուլիգանություն, որը կատարվել է զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող առարկայի գործադրմամբ), եւ Վարդգես Գասպարին ճանաչվել էր տուժող: Նույն հոդվածով մեղադրանք է առաջադրվել Արմեն Թավադյանին, եւ որպես խափանման միջոց էր ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը: Նա, սակայն, մեկ այլ քրեական գործով այժմ կալանավորված է. Թավադյանը մեղադրվում է նաեւ Ռոբերտ Քոչարյանի գործով տուժողներից մեկին ցուցմունք տալու նպատակով կաշառելու մեջ: 

Այսօրվա դատական նիստն սկսվեց նախատեսվածից կես ժամ ուշ, որպեսզի ապահովվի ամբաստանյալի ներկայությունը: Այն պահին, երբ Թավադյանը բերվեց դատարան, նիստերի դահլիճում հնչեցին ծափահարություններ՝ «Թավադյան՝ հերոս», «Թավադյան, կարոտել էինք» վանկարկումներով, ինչի վերաբերյալ Վարդգես Գասպարին հայտարարություն արեց. «Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը հասարակական կարգի եւ բարոյականության դեմ ուղղված հանցագործություն է, հետեւաբար երբ դատարանի դահլիճում ներկաները ծափահարում են նրան, նշանակում է, որ նրանք եւս կոպտորեն խախտում են հասարակական կարգը եւ կատարում բարոյականության դեմ ուղղված հանցագործություն: Գոնե դատարանի դահլիճում դա չի թույլատրվում, եւ ես ակնկալում եմ, որ դատարանն ապահովի օրենքի տարրական պահանջները»: Գասպարին շեշտեց, որ դա տեղի ունեցավ մինչ դատավորի գալը, ուստի պահանջեց, որ նախ՝ ամբաստանյալը նիստերի դահլիճ բերվի դատավորի գալուց հետո, եւ ապա, որ որեւէ մեկը նման պահվածք իրեն այլեւս թույլ չտա:

Ամբաստանյալ Արմեն Թավադյանի պաշտպան Հովհաննես Խուդոյանն առարկեց նախագահող դատավորի գործողությունների դեմ՝ ասելով. «Տուժողը գործի հետ առնչություն չունեցող անձանց մեղադրում է հանցագործություն կատարելու մեջ, իսկ դատարանը որեւէ կերպ չի ընդհատում նրան»: Ինչ վերաբերում է դատավորի գալուց հետո ամբաստանյալին նիստերի դահլիճ բերելու առաջարկին, պաշտպանն ընդգծեց, որ դատավարական նման ընթացակարգ նախատեսված չէ: Հովհաննես Խուդոյանը խնդրեց հաջորդ անգամ նման հայտարարությունները ընդհատել:

Տուժողի ներկայացուցիչ Տիգրան Եգորյանն էլ, անդրադառնալով Գասպարիի հայտարարություններին, ասաց, որ դրանք նրա անձնական գնահատականներն են, որին կարող են միանալ կամ չհամաձայնել դատավարության մասնակիցները կամ հասարակության անդամները. «Սա գնահատական է, որ հիմնված է փաստական տվյալների վրա, եւ նա հարկ է համարել տեղեկացնել, որ դատարանի դահլիճում եղել են այսօրինակ դրսեւորումներ»:

Լսելով կողմերին՝ նախագահող դատավոր Կարեն Ֆարխոյանը հայտնեց, որ դատարանը որեւէ անձի թույլ չի տա խոչընդոտել իրենց աշխատանքը, եւ անհրաժեշտության դեպքում համապատասխան միջոցներ կձեռնարկի: Ինչ վերաբերում է դատավորի մուտք գործելուց հետո ամբաստանյալին բերելուն, դատավորը եւս շեշտեց, որ նման բան օրենսդրությունը չի նախատեսում:

Այնուհետեւ Արմեն Թավադյանի պաշտպան Հովհաննես Խուդոյանը հայտարարեց, որ գործով մեղադրող դատախազ Մարտին Արզումանյանն իր համակուրսեցին է. «Սույն գործով մեղադրանքը պաշտպանող դատախազը հանդիսանում է իմ համակուրսեցին, որի հետ մենք ունենք ջերմ հարաբերություններ, առիթի դեպքում հանդիպում ենք, եւ ապագայում էլ չեմ բացառում նման հանդիպումները»: Խուդոյանը հայտնեց, որ ինքը կասկածի տակ չի դնում դատախազի պրոֆեսիոնալիզմը, անձամբ բացարկի հիմք չի տեսնում, բայց կարծում է, որ պարտավոր էր այդ մասին հայտնել տուժող կողմին:

Տուժողի ներկայացուցիչ Տիգրան Եգորյանը հարց հղեց դատախազ Մարտին Արզումանյանին, թե, ըստ նրա, ներկայացվածը որեւէ կերպ կարո՞ղ է խոչընդոտել մեղադրանքը պաշտպանելուն: Ի պատասխան՝ դատախազը չհերքեց իրենց ջերմ հարաբերությունները՝ միաժամանակ հայտնելով, որ դա որեւէ կերպ չի կարող խոչընդոտել իր պարտականությունների լիարժեք կատարմանը: Տուժող կողմը այդպիսով բացարկի հիմքեր չտեսավ:

Նախագահող դատավոր Կարեն Ֆարխոյանը հայտնեց, որ հաշվի առնելով ամբաստանյալի՝ հայերենին չտիրապետելու հանգամանքը՝ պաշտպանը միջնորդել էր իրենց տրամադրել մեղադրական եզրակացության, ինչպես նաեւ մեղադրանքի հիմքում եղած ապացույցների ռուսերեն տարբերակը, ինչը դատարանը բավարարել է. «Այդ նյութերը, ընդհանուր առմամբ 117 էջ, ուղարկվել են թարգմանության եւ այսօրվա դրությամբ դեռեւս չեն ստացվել»: Դատավորը հետաքրքրվեց, թե այս պարագայում ինչ դիրքորոշում ունեն դատական նիստը շարունակելու վերաբերյալ: Պաշտպան Հովհաննես Խուդոյանը շեշտեց, որ թարգմանություններն անհրաժեշտ են Թավադյանի իրավունքների լիարժեք ապահովման համար: Ամբաստանյալն էլ իր հերթին վերահաստատեց, որ ինքը չի տիրապետում հայերեն գրավոր խոսքին, չգիտի ո՛չ գրել, ո՛չ կարդալ, իսկ բանավորին տիրապետում է խոսակցական մակարդակով: Տուժող կողմի հարցին, թե նա ի՞նչ կրթություն ունի, Թավադյանը պատասխանեց, որ սովորել է Ստեփանակերտում՝ ստանալով ռուսական կրթություն:

Գործով ներգրավված թարգմանիչը դատարանին տեղեկացրեց, որ 3 օրից թարգմանությունները պատրաստ կլինեն, եւ այդպիսով նիստը հետաձգվեց: Հաջորդ դատական նիստը նշանակվեց մարտի 4-ին՝ ժամը 15:00-ին:

Նիստի ավարտից հետո դատարանի բակում Թավադյանի աջակիցների եւ Գասպարիի միջեւ ընդհարում տեղի ունեցավ: Գասպարին բացականչեց. «Ռոբիկ՝ մարդասպան», ինչին ի պատասխան՝ Թավադյանի աջակիցները հայտարարեցին, որ նա խախտում է անմեղության կանխավարկածը՝ նրան անվանելով սադրիչ: Դրանից հետո իրավիճակը լարվեց, եւ կողմերը միմյանց հասցեին սկսեցին վիրավորական արտահայտություններ հնչեցնել: