Բա ափսոս չէի՞ն «ազատ խոսքը ճնշելու» նախկին մեթոդները

29/12/2019 schedule18:55

Վերջին օրերին ընդդիմության ամենասիրելի թեման դարձել է լրատվամիջոցների նկատմամբ իրականացվող ճնշումների հարցը: Իբր՝ իշխանությունները տոտալ գրոհ են սկսել ազատ խոսքի եւ լրատվամիջոցների դեմ, ու վերջին մեկուկես տարիների ընթացքում ավելի շատ լրագրողներ են հարձակման ենթարկվել ու ավելի շատ գործեր են հարուցվել լրատվամիջոցների նկատմամբ, քան նախորդ տասը տարիներին: Նույնիսկ կոնկրետ թվեր են ներկայացվում (թե լրատվամիջոցների դեմ քանի դատական հայց կա), օրինակներ են բերվում (ասենք՝ «Հայելի» ակումբի վրա «իշխանական համակիրների» կողմից ձվեր նետելը, «Ժողովուրդ» օրաթերթի խմբագրատուն ներխուժելը, TV 5 հեռուստաընկերության սեփականատիրոջ ձերբակալությունը) եւ այլն:

Փորձենք հասկանալ: Նախ՝ դատական հայցերի մասին: Լրատվամիջոցները տարբեր պաշտոնյաների մասին ինչ ուզում՝ գրում են, ու շատ հաճախ այդ պաշտոնյաները (ո՞ւմ մտքով կանցներ) դիմում են դատարան, այսինքն՝ վարվում են այնպես, ինչպես նախատեսված է օրենքով: Նախկինում էլ նման բաներ երբեմն պատահում էին, բայց ավելի հաճախ իշխանություններն անցանկալի լրագրողներին ու լրատվամիջոցներին կամ ահաբեկում էին, կամ կաշառում, այսինքն՝ հարցը լուծում էին «հայավարի»: Ու եթե հիմա այդ խնդիրները լուծվում են օրենքով, դա միայն մի բան է նշանակում՝ լրատվամիջոցները պաշտպանված են օրենքով: Որոշ լրատվամիջոցների սա գուցեեւ դուր չի գալիս, որովհետեւ օրենքով պաշտպանված լինելը նաեւ պարտավորեցնում է գործել օրենքի շրջանակներում, բայց համաձայնվեք՝ այդ պարտավորությունը «լրատվամիջոցների նկատմամբ ճնշում» անվանելը չափազանցություն է:

Հիմա՝ «իշխանական համակիրների» գործողությունների մասին: Ըստ համապետական վերջին ընտրությունների արդյունքների՝ ՀՀ չափահաս բնակչության ավելի քան 70 տոկոսն իշխանությունների համակիր է: Հիմա ի՞նչ, եթե, ասենք, որեւէ գյուղում իշխանության որեւէ համակիր հարեւանի հավը գողանա, պիտի ասենք, որ իշխանություննե՞րն են գողացել այդ հավը, կամ եթե այդ մարդուն ոչ թե կալանավորեն, այլ ընդամենը տուգանեն, պիտի ասենք, որ իշխանությունները հովանավորո՞ւմ են հավագողությունը:

TV 5 հեռուստաընկերության սեփականատիրոջ հետ կապված պատմությունն ընդհանրապես այլ դեպք է: Պատկերացրեք՝ ինչ-որ մեկը կասկածվում է աղմկահարույց քրեական գործով անցնող վկային ցուցմունքները փոխելու դիմաց կաշառելու մեջ, եւ այդ մարդը ոչ թե հեռուստաընկերության, այլ, ասենք, ձկնաբուծարանի կամ կոշկակարի արհեստանոցի սեփականատեր է: Եվ ի՞նչ, վկային կաշառելու համար կասկածվողին ձերբակալելը պիտի գնահատվեր որպես ձկնաբուծության դեմ բռնաճնշո՞ւմ, թե՞ ընդդիմությունը պիտի հայտարարեր՝ տեսեք, ապազգային իշխանություններն արմատախիլ են անում մեր ազգային կոշկակարությունը: Հասկանալի է, չէ՞, որ նման բան չէր լինի: Այսինքն՝ ստացվում է, որ այլ բնույթի սեփականություն ունեցողին կոնկրետ կասկածանքով ձերբակալել կարելի էր, իսկ լրատվամիջոցի սեփականատիրոջը՝ չի կարելի: Էլ չենք խոսում այն մասին, որ «ազատ խոսքը լռեցնելու» նպատակով որեւէ լրատվամիջոցի սեփականատիրոջ նկատմամբ քրեական գործ հարուցելն ընդհանրապես զուրկ է որեւէ տրամաբանությունից՝ այն պարզ պատճառով, որ դրա արդյունքում տվյալ լրատվամիջոցն ակնհայտորեն ոչ թե ավելի լոյալ կդառնա իշխանությունների նկատմամբ, այլ հակառակը՝ ավելի կկոշտացնի հռետորաբանությունը:

Ի դեպ՝ նկատենք նաեւ, որ «իշխանությունների կողմից ճնշումների ենթարկվողները» ոչ այնքան լրատվամիջոցներ են, որքան քարոզչամիջոցներ: Քարոզչամիջոցների գործունեությունն, իհարկե, օրենքով չի արգելվում, ավելին՝ դրանք նույնպես պաշտպանված են օրենքով: Պարզապես պետք է արձանագրել, որ դրանց գործունեությունը խոսքի ազատության հետ առանձնապես կապ չունի: Բայց սա արդեն այլ թեմա է:

Տպել
3291 դիտում

Ամենախոշոր փոստային բաժանմունքների դիմաց իրականացվել են գծանշումներ, թոշակն ու նպաստը բացառապես կհանձնվի տներում

Այսօրվանից հանրային բոլոր վայրերում դիմակի կրումը պարտադիր է. արգելվում է սրճարաններում կենդանի երաժշտություն, պարեր

Այվազովսկու նկարը Լոնդոնում վաճառվել է օնլայն աճուրդի համար ռեկորդային գնով՝ 2,3 մլն ֆունտով

Միշիկն ու Ադրբեջանն ընդդեմ ԱԹՍ խոցող «ջարդոնի». Դավիթ Գալստյանը զենքի վաճառքով զբաղվում է, իսկ Կառավարությունը կապ չունի

Պարետի որոշմամբ արգելվել է համար 24 եւ 122 մանկապերտեզների գործունությունը

Սա «սեւ թուղթ» է Հայաստանի ամբողջ ավիացիայի համար, բայց կարելի է շատ արագ դրությունը փրկել. փորձագետ Նավիկ Խաչատրյան

Լուկաշենկոն Բելառուսի կառավարությունը ցրելու մասին որոշում է կայացրել

Չփորձեք հակադրվել համոզման մեթոդին. հակաօրինական գործողություններին կտրվի կոշտ հակազդեցություն. ՀՀ ոստիկանապետ

Արցախում ճանապարհատրանսպորտային պատահարի հետեւանքով մահացած զինծառայողի եւ 6 վիրավորների դեպքով քրեական գործ է հարուցվել

Չինաստանին ուղղված նոր հարցերի, Շվեդիայի սխալների և իրական սոցիալական հեռավորության մասին. COVID-19

Փրկարար ծառայությունում տեսակապով անցկացվել է հերթական օպերատիվ խորհրդակցությունը

Աշոտ Մելոյանը դատի է տվել Երեւանի ավագանու «Լույս» խմբակցության ղեկավար Դավիթ Խաժակյանին

Մեզ հաջողվեց մինի հեղափոխություն իրականացնել. սկսում ենք հանրային վերահսկողության թիմի ձևավորումը. վարչապետ

Չորրորդ զորամիավորումում անցկացվել են կրակային վարժանքներ

Կորոնավիրուսի դեմ պայքարում հաջողության բանաձեւ՝ «Իմ քայլը» խմբակցությունից, եւ ամեն դեպքում, Նոբելյան մրցանակ ԲՀԿ-ին

Արարատյան մաքսատան բանկերի սպասարկման տարածքները նույնպես կանցնեն ՊԵԿ-ի հսկողություն տակ (լուսանկարներ)

ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհներն անցանելի են. Վրաստան մուտքն արգելող որոշումը շարունակում է ուժի մեջ մնալ

Եկեք ընդունենք, որ բոլորս սխալվել ենք. այս զրոյական կետը ֆիքսենք և միասին իրավիճակը վերցնենք հսկողության տակ. վարչապետ

Արարատ Միրզոյանը ցավակցել է ՀՀ ԱԺ նախկին նախագահ Արմեն Խաչատրյանի մահվան կապակցությամբ

Վարչապետի և նրա ընտանիքի անդամների ինքնազգացողությունը լավ է. Մանե Գեւորգյան