Ավելի քան երկու հազար տարվա պատմություն ունեցող Թուրքիա. պատմության դասեր Էրդողանից

Դեկտեմբերի 12-ին ԱՄՆ-ի Սենատի կողմից Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող եւ դատապարտող բանաձեւի ընդունմանը հետեւեցին պաշտոնական Անկարայի արձագանքները: Նախ հայտարարություն տարածեց Թուրքիայի արտգործնախարարությունը, ապա անձամբ  արտգործնախարար Մեւլութ Չավուշօղլուն քննադատեց Սենատի որոշումը: Որոշ ժամանակ անց արտահայտվեցին նաեւ Թուրքիայի նախագահի մամուլի խոսնակ Իբրահիմ Քալընը, փոխնախագահ Ֆուաթ Օքթայը, պաշտպանության նախարար Հուլուսի Աքարը, արդարադատության նախարար Աբդուլհամիթ Գյուլը, խորհրդարանի նախագահ Մուստաֆա Շենթոփը: Նրանք բնականաբար դատապարտել են Սենատի որոշումը՝ «Թուրքիայի եւ թուրք ժողովրդի համար առ ոչինչ» համարելով այն: Հատկանշական է, որ որ բոլոր պաշտոնյաներն էլ իրենց խոսքում նշել են «արխիվները բացելու» պատրաստակամության մասին՝ իբրեւ թուրքական դիրքորոշման արդարացիության ապացույց:

Սպասելի էր, որ պետական մակարդակի այս արշավին մասնակցելու է նաեւ Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը: Վերջինս կիրակի օրը հարցազրույց է տվել թուրքական ATV եւ A Haber լրատվամիջոցների համատեղ հեռարձակման ուղիղ եթերում: Հարցազրույցի զգալի հատվածը նվիրված է եղել ԱՄՆ-ի հետ փոխհարաբերություններին, որոնց Էրդողանն անդրադարձել է ոչ միայն Սենատի ընդունած բանաձեւի, այլեւ Սիրիայի քրդերի դեմ պայքարի շրջանակներում:

Խոսելով թուրք-ամերիկյան հարաբերությունների մասին Էրդողանի մի քանի ուշագրավ հայտարարություն է արել: Նախ, ակնարկելով ԱՄՆ ներքաղաքական իրավիճակը, ինչպես նաեւ Թուրքիայի հետ հարաբերություններում որոշակի սառեցումը՝ նա նշել է, որ պարզ է, թե ինչու են «հարյուր տարի առաջ անցած-դարձածի մասին այսօր հանկարծ որոշումներ կայացվում ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատում եւ Սենատում»։

Բացի դրանից նա կրկին խոսել է «արխիվները բացելու» անհրաժեշտության մասին: Ընդ որում՝ բացի սեփական «ռազմական արխիվում առկա ավելի քան մեկ միլիոն փաստաթղթերից», որոնք իր իսկ խոսքով Թուրքիան պատրաստվում է բացել՝ Էրդողանը կոչ է անում բացել նաեւ ԱՄՆ-ի եւ Ֆրանսիայի արխիվները:

«Թող բոլորն էլ բացեն իրենց արխիվները, եւ դրանք ուսումնասիրվեն պատմաբանների հանձնաժողովների կողմից: Իրավաբաններն ու հնագետներն էլ թող ուսումնասիրեն: Հետո միայն հարկ եղած դեպքում մենք՝ քաղաքական գործիչներս, կմիջամտենք», - ասել է Էրդողանը։

Ինչ վերաբերվում է Ցեղասպաությունը ճանաչած եւ դատապարտած երկրներին, ապա նրանց հասցեին Էրդողանի ուղղակի սպառնալիքներ է հնչեցրել նրանց հասցեին: Նախ նա Սենատի բանաձեւի ընդունումը որակել է «քաղաքական որոշում», «անարժեք», «հակաիրավական» եւ «անընդունելի»։ Ապա ակնարկել է, որ Թուրքիան կարող է բարձրացնել բնիկ ամերիկացիների՝ հնդկացիների հարցը։ Նա չի բացառել, որ Թուրքիայի խորհրդարանում էլ դրա վերաբերյալ բանաձեւ կարող է ընդունվել:

«Հնդկացիների սպանությունները Միացյալ Նահանգների պատմության վրա իրական սեւ բիծ են»,- հավելել է Էրդողանը:

Ֆրանսիացիներին նա ընդհանրապես մեղադրել է Աֆրիկայում իրականացրած կոտորածների եւ ստրկատիրության համար։ Էրդողանը «սպառնացել» է բացահայտել Արեւմուտքի անցյալը՝ «ռասիզմի եւ գաղութատիրության պատմությունը»:

«Այդ մասին մենք դեռ տեղյակ կպահենք համաշխարհային հանրությանը։ Մեր ձեռքում կան դրա մասին վկայող փաստաթղթեր։ Եվ դրանք ոչ թե մեր պաշտպանությունն են, այլ կլինեն մեր հարձակումը», - նշել է Էրդողանը։

Առաջին հայացքից կարելի է ենթադրել, որ Էրդողանը ընդունում է մեղքը., բայց, մատնանշելով նաեւ այլ երկրների պատմության արյունալի դրվագները՝ փորձում է ասել, որ ոչ ոք անսխալական չէ: Մեղադրանքները հնարավոր կլիներ նման կերպ մեկնաբանել, եթե դրանցից հետո Էրդողանն ուղղակիորեն չհայտարեր, որ իրենց պատմությունը «մաքուր եւ անբիծ է», եւ իրենք ամոթալի էջեր չունեն: Այսքանով, սակայն, Թուրքիայի պատմության վերաբերյալ Էրդողանի բացահայտումները չեն ավարտվում. խոսելով թուրք-ամերիկյան հարաբերությունների մասին՝ Էրդողանը նշել է, որ «780 հազար քկմ տարածք եւ ավելի քան երկու հազար տարվա պատմություն» ունեցող երկրի հետ այդպես վարվելը անպատասխան չի մնում: Զարմանալի է, թերեւս, որ այդ «ավելի քան երկու հազար տարվա» ընթացքում մենք չենք նկատել մեր ներկայիս հարեւաններին եւ միամտաբար կարծել ենք, թե գործ ունենք հռոմեացիների կամ բյուզանդացիների հետ:

Եթե լուրջ, ապա Էրդողանը փորձում է նոր շունչ հաղորդել Թուրքիայի ժխտողական քաղաքականությանը: Նույն տրամաբանության մեջ է տեղավորվում նաեւ Թուրքիայի նախագահի աշխատակազմի ջանքերով վերջերս բացված կայքը, որի նպատակը Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ թուրքական ապատեղեկատվության տարածումն է: Այս պայմաններում «արխիվները բացելու» թեզը հնարավոր է նորի շրջանառել եւ որոշ ժամանակ շահել: Էրդողանի հաշվարկը, թերեւս, հիմնված է պարզ տրամաբանության վրա. նա վստահ է, որ հայկական կողմը չի պատրաստվում գնալ «արխիվներ բացելու» եւ «պատմակաբանների հանձնաժողովներ» ստեղծելու ճանապարհով, քանի որ դա կնշանակեր կասկածի տակ դնել պատմական իրողությունը (ինչն էլ փորձում է իրագործել Թուրքիան): Սակայն մյուս կողմից այն, որ Հայաստանը հրաժարվում է իրողությունը «պատմաբանների դատին հանձնելուց» (այն պարզ պատճառով, որ դա իրողություն է)՝ Թուրքիայի համար հնարավորություն է ստեղծում «խուսավարել» այլ ուղղությամբ՝ իբր Հայաստանը դեմ է փաստաթղթերով պատմական արդարությունը պարզելուն:

Տպել
2186 դիտում

ԱՄՆ իշխանություններն Աֆղանստանից զորքերի դուրս բերման դեպքում վատագույն սցենար ևս կանխատեսում են

Գյումրու «Շիրակ» օդանավակայանը կհարմարեցվի նաև ռազմական ինքնաթիռների թռիչքի ու վայրէջքի համար

Մեկնարկել է դպրոցներում էկոակումբների հիմնման փորձնական ծրագիր․ լավագույններին կտրվեն փոքր դրամաշնորհներ

Արման Անդրեասյանն ու Արման Ավագյանը՝ ըմբշամարտի Եվրոպայի Մ-23 առաջնության բրոնզե մեդալակիրներ

Ձորն ընկած 15 տարեկան երեխան սանավիացիայով Լոռուց տեղափոխվել է Երևան

14-ամյա երեխան հեծանիվով վրաերթի է ենթարկվել «Սասունցի Դավիթ» կայարանի մոտ

Առանց նախապայմանների ելման դիրքեր չվերադառնալու դեպքում ՀՀ-ն իրավունք է վերապահում խնդիրը լուծել ուժային տարբերակով․ ՊՆ

Կարմիրգրքյան բեզոարյան այծերը «շարվել» են լուսանկարվելու

ՃՈ ուժեղացված ծառայություն մարզերում․ հայտնաբերվել է 1000-ից ավելի խախտում (տեսանյութ)

Զորամիավորումում անցկացվել են շտաբային մարզումներ

ՀՀ պատվիրակությունը Մոսկվայում կմասնակցի ԵԱՏՄ երկրների ու Եգիպտոսի միջև բանակցություններին

Բաբաջանյանն ու Շիրինյանը ստորագրեցին արտահերթ ընտրություններին միասին հանդես գալու մասին հուշագիրը

Ավստրիան պատասխանել է Էրդողանի անեծքին

Հայաստանի Հանրապետությունում Իտալիայի նոր դեսպան է նշանակվել Ալֆոնսո Դի Ռիզոն

Հայ ըմբիշներ Պապիկյանն ու Ալիխանյանը դուրս եկան Եվրոպայի Մ23 առաջնության եզրափակիչ (Տեսանյութ)

Շատերը ուշադիր չէին, բայց ՌԴ-ն հրաժարվեց գործընկերային բեռից. ըստ քաղաքագետի՝ ՀԱՊԿ-ին այլընտրանք փնտրելու ժամանակն է

Հայտնի են Հայաստանի հեծանվային մարզաձևի առաջնության հաղթողները

Հնդկաստանի դեսպանն այցելել է ՊՆ պաշտպանական ազգային հետազոտական համալսարան

Ալիևն «էդ անտեր» միջանցքը չի ստանալու, որովհետև ճանապարհը որի վրայով ինքը կուզենար միջանցք ստանալ, տեր ունի. Եղոյան

Անցկացվել է ՀՀ պաշտպանության նախարարին կից հասարակական խորհրդի հերթական նիստը

Լոռու մարզպետն ու Ռուսաստանի դեսպանը Տավուշում քննարկել են համագործակցության ընդլայնման հեռանկարները

Ռուսաստանյան ավիաընկերությունները դադարեցնում են դեպի Թուրքիա բոլոր թռիչքները

ՀԱՊԿ Հավաքական ԱԽ նախագահը հանձնարարականներ է տվել. Արմեն Գրիգորյանի հեռախոսազրույցը Նասրուլլո Մախմուդզոդայի հետ

Հաստատվել է այս տարվա քննական կենտրոնների ցանկը

Հայաստանում Հնդկաստանի դեսպանն այցելել է ՊՆ պաշտպանական ազգային հետազոտական համալսարան

Վանաձորում քաղաքացին ընկել է դպրոցի հետնամասում գտնվող փոսը. փրկարարները դին դուրս են բերել

Վահան Քերոբյանն ընդունել է Ճապոնիայի դեսպանին․ Ճապոնիան մտադիր է ընդլայնել Հայաստանի հետ համագործակցության շրջանակը

Թուխ Մանուկ վանքի խաչքարի վրայի խաչը համայնքի բնակիչներն են տեղադրել 5 տարի առաջ. պատկան մարմիններն ասում են՝ անզոր ենք

ՍԱՏՄ-ն կաթնամթերքի արտադրամասի գործունեություն է կասեցրել

Մհեր Գրիգորյանը մասնակցել է ԵԱՏՀ խորհրդի նիստին

Ռուբեն Հախվերդյանը խորհրդարանական ընտրություններին կմասնակցի Տիգրան Խզմալյանի հետ

ՀԱԿ-ը մասնակցելու է ընտրություններին. Տեր- Պետրոսյանը կգլխավորի ընտրական ցուցակը. հայտնի է՝ ով կղեկավարի ընտրական շտաբը

Հայաստանը միջպետական գանգատ է ներկայացրել ՄԻԵԴ ընդդեմ Թուրքիայի

Պատվաստվել են Առողջապահական և աշխատանքի տեսչական մարմնի աշխատակիցները

Պաշտպանության բանակը կա, մնալու է և կդառնա ավելի մարտունակ․ Արցախի նախագահը խորհրդակցություն է անցկացրել

Երեւանի Պուշկին-Սարյան փողոցների խաչմերուկում՝ 3 հարկանի շենքի տանիքում, հրդեհ է բռնկվել (լուսանկարներ)

Երեկ ադրբեջանցի եւ հայ զինվորականների միջեւ վիճաբանություն է եղել, որն արագ հարթվել է. ՊՆ

Թանգարանների միջազգային օրվա շրջանակում Վահրամ Դումանյանն այցելել է Ալ․ Սպենդիարյանի տուն-թանգարան

ԱՍՀ նախարարությունը միանվագ 250 հազար դրամ աջակցություն է տրամադրում թրաֆիքինգի և շահագործման ենթարկված անձանց

ՎՏԲ-Հայաստան Բանկն ապահովել է ռեկորդային շահույթ՝ 2 մլրդ ՀՀ դրամի չափով