Մեղադրում են գյուղապետին. կարո՞ղ է մարզպետին էլ բռնենք

Տպագրվել է «Հայկական Ժամանակ» օրաթերթի՝ 2006 թվականի դոկտեմբերի 8-ի համարում

Երեկ, երբ մի խումբ եզդիներ հավաքվել են նախագահական նստավայրի մոտ` պահանջելով 42-ամյա իրենց ազգակից Քյարամ Ավդալյանի սպանության արդարացի քննություն, Քյարամի մայրն ինքնահրկիզման փորձ է կատարել` կրակ գցելով նաեւ երեք անչափահաս թոռների վրա: Շտապ օգնության ավտոմեքենան տուժածներին տեղափոխել է Վնասվածքաբանության, օրթոպեդիայի եւ ճառագայթաբանության հանրապետական կենտրոն: 67-ամյա Գյուլիզար Ավդալյանն ասում է, թե մտադիր չի եղել թոռներին վնասել, պարզապես նրանք մոտիկ են եղել, եւ բենզինն իր վրա լցնելիս նաեւ անչափահաս թոռներին է հասել: Այդպիսով, այրվել են կնոջ որովայնն ու ոտքերը, 16-ամյա երկվորյակ թոռների (որոնք սպանվածի որդիներն են) ձեռքերը, դեմքերն ու շնչուղիները եւ սպանվածի եղբոր 12-ամյա որդու ոտքերը: Նրանց բոլորի վիճակը հերթապահ բժիշկ Միսաք Գեւորգյանը միջին ծանրության է գնահատում:

Ասում է` բոլորի մոտ սպասվում են, ասենք, ինֆեկցիոն բարդություններ: Բայց թե ընդհանուր առմամբ հիվանդների վիճակն ի՞նչ զարգացում կունենա, բժիշկը կանխատեսել չի ցանկանում: Միայն ասում է, որ  բուժում ստանալուց հետո սպիներ, իհարկե, կմնան, որովհետեւ այրվածքները խորն են: Իսկ այս ամբողջ ողբերգության պատճառը, որքան հասկացանք, դարձել են մի քանի ոչխար: Սպանված Քյարամ Ավդալյանի հարազատները, որոնք գտնվում էին այրված կնոջ եւ երեխաների մոտ, այլայլված էին, ուստի նրանց պատմություններն էլ կցկտուր էին: Այնպես որ, չենք կարող պնդել, թե ստորեւ ներկայացվածը սպանության դեպքի մանրամասների ճշգրիտ վերարտադրությունն է:

Այսպես, Կոտայքի մարզի Զովունի գյուղի բնակիչ 42-ամյա Քյարամ Ավդալյանը իր բազմանդամ ընտանիքի հետ ժամանակավորապես ապրել է Գեղարքունիքի մարզի Վարսեր գյուղի դաշտերում խփած վրանում եւ ոչխար պահել: Ոչխարի հոտը մտել է Լճաշեն գյուղի մի նախրապանի դաշտամասը: Նա էլ, որպես վնասի փոխհատուցում, եկել է եւ քշել-տարել եզդիների ամբողջ սուրուն: Այդ ժամանակ ընտանիքի հայրը` Քյարամ Ավդալյանը, մեկնած է եղել Հրազդան: Երեխաները զանգահարել են հորը` եղելությունը պատմելու: Բայց մինչ նա կգար, ընտանիքի կանանց հաջողվում է ետ վերադարձնել իրենց ոչխարները: Դրանից հետո, երբ նախրապանը մի գառ է պահանջել, ու երեխաները բացատրել են, որ առանց հոր չեն կարող տալ, գառը տարել է առանց նրանց համաձայնության:

Դրանից հետո արդեն վերադարձած Քյարամը Նիվա մակնիշի իր ավտոմեքենայով Վարսերում ապրող ծանոթներից մեկի ու նրա թոռան հետ գնացել է` տեսնելու` ինչո՞ւ է լճաշենցին տարել իրենց ոչխարը: Բանը հասել է ծեծկռտուքի: Ծանոթի թոռը հարվածել է նախրապանին: Հետո վերջինս գանգատ է գնացել իրենց գյուղապետ Կորյուն Մարգարյանին, որն այդ ժամանակ մի քանի հոգու հետ ուտել-խմելիս է եղել: Գյուղապետն էլ իր այդ խմբով գնացել է վրեժ լուծելու: Նրանք ճանապարհին հանդիպել են միայն Քյարամին, ով իր երկու ծանոթներին արդեն իրենց տուն է հասցրած եղել: Այդպես գյուղապետն ու նրա ընկերները կանգնեցրել են Քյարամի մեքենան, իջեցրել նրան ու դաժանաբար ծեծել: Դեպքը տեղի է ունեցել Քյարամի կացարանից մոտ մեկ կիլոմետր հեռավորության վրա:

Ծեծված ու ջարդված Քյարամը կարողացել է չոքեչոք տուն հասնել եւ աղջկան պատմել` ովքեր են իրեն ծեծողները` նշելով նաեւ Լճաշենի գյուղապետի անունը: Ապա խնդրել է իրեն հիվանդանոց հասցնել: Բայց անմիջապես էլ մահացել է: Թեեւ, ամեն դեպքում, հարազատները, դա ուշաթափություն համարելով, նրան հիվանդանոց են տեղափոխել: Այդ ժամանակ, չգիտես ինչ պատճառով, դարձյալ վերադարձել է գյուղապետը եւ պահանջել, որպեսզի Քյարամը դուրս գա` համոզված լինելով, որ իրենից թաքնվում է: «Եթե դուրս չգա, կսպանեմ երեխայիդ»,- ըստ Քյարամի հարազատների` նրա հարսին սպառնացել է գյուղապետ Մարգարյանը: Ահա այս ամբողջ պատմությունից հետո է, որ Քյարամ Ավդալյանի հարազատներն ու ազգակիցները արդարադատություն են պահանջում, եթե ոչ` նրանք, ինչպես մեզ վստահեցրեց Ավդալյանների բարեկամուհիներից մեկը, խոստանում են ինքնադատաստան տեսնել:

«Ասում եմ` բռնեք, էլի: Պետություն ա, թող բռնեն, էլի, գոնե մի քիչ իմ սիրտը դինջանա, էլի»,- ասում է ցավի մեջ տապակվող տիկին Գյուլիզարը` նշելով, որ այդ դեպքում իր վիշտը համեմատաբար կթեթեւանար: Այնինչ` «Ոչ մի բան էլ ինձ չեն անում, ի՞նչ պիտի անեն, որ»,- ըստ սպանվածի մոր, ասել է գյուղապետը: Իսկ Քյարամ Ավդալյանի հարազատներն նշում են, թե որպես մեղավորի կալանավորել են 70-ամյա մի նախրապանի, որը, իրենց կարծիքով, անմեղ է, իսկ իրական մեղավորներն ազատության մեջ են: Ասում են նաեւ, որ իրենց երկու ազգական հանդիպել են ՀՀ գլխավոր դատախազ Աղվան Հովսեփյանին ու հարցրել, թե ինչո՞ւ չեն բռնում Լճաշենի գյուղապետին: Դատախազն էլ պատասխանել է, թե կարո՞ղ է մարզպետին էլ բռնեն:

Հ.Գ. Իմիջիայլոց, ոստիկանները երեկ հսկողություն էին սահմանել հիվանդանոցի մուտքի մոտ` ներս մտնել ցանկացողներից ճշտելով նրանց այցի պատճառը: Եթե մենք ոստիկաններից շուտ չլինեինք գնացած, մեզ էլ չէին թողնելու խոսել հրկիզվածների ու նրանց հարազատների հետ: Եւ դա, ինչպես փորձում էին հավատացնել ոստիկանները, միայն մարդկային մղումներից ելնելով. «Դեպքը ծանր է, թող մի քիչ լավանան»: Բայց, ի գիտություն մեր «բարի» ոստիկանների, ասենք, որ լրագրողի մասնագիտական աշխատանքին խոչընդոտելը քրեորեն պատժելի արարք է:

Աննա Զախարյան