Հոգի չկար, կրկնօրինակ էր. արհեստական ինտելեկտի ստեղծած երաժշտությունը տարբեր կարծիքներ է առաջացրել

«Այսօր WCIT համաշխարհային նախագահությունն ասաց, որ WCIT նվագախմբի համերգը WCIT-2019 տեղեկատվական տեխնոլոգիաների համաշխարհային համաժողովի ամենամասշտաբային մեկնարկն էր: Իսկապես 21-րդ դարի համերգ էր, իր լուծումներով ու ամեն ինչով: Հրաշք, անիրական մթնոլորտ էր տիրում». խոսելով արհեստական բանականության կողմից մշակված երաժշտության եւ հոկտեմբերի 6-ին Հանրապետության Հրապարակում կայացած համերգի մասին՝ ՀԺ-ի հետ զրույցում ասաց Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավար եւ գլխավոր դիրիժոր, WCIT համաշխարհային նվագախմբի ղեկավար Սերգեյ Սմբատյանը:

WCIT նվագախումբը, առանց նախապես ծանոթ լինելու ստեղծագործությանը, համերգի ընթացքում առաջին անգամ կատարեց արհեստական բանականության ստեղծած երաժշտությունը: Արհեստական բանականությանը «սովորեցրել են» ստեղծագործել շարականի հիման վրա: 3-4 րոպեի ընթացքում մեքենան, որն անվանում են արհեստական տաղանդ, ստեղծեց հայկական երաժշտություն:

WCIT նվագախմբի կատարմամբ արհեստական բանականության մշակված երաժշտության մասին առավոտից տարաբնույթ կարծիքներ են հնչում: Ոմանց այն իսկապես զարմացրել ու դուր է եկել, շատերի մոտ էլ անիմաստ ինչ-որ կրկնությունների հավաքածուի տպավորություն է ստեղծվել: Արհեստական բանականության ստեղծագործությանն էր անդրադարձել նաեւ Կրթության գիտության մշակույթի եւ սպորտի նախարար Արայիկ Հարությունյանը: «Մեր շատ սիրելի արհեստական բանականության ստեղծագործության մեջ հոգի չկար: Համենայնդեպս, առայժմ...»,- գրել է նախարարը:

Նման կարծիքներ հայտնողներ էլի եղան, որոնց ի պատասխան Սմբատյանը մեր զրույցում նշեց. «Շատերն ասացին, որ հոգի չկար, դա ճիշտ է, բայց արհեստական բանականության վրա նման խնդիր չի դրվել: Հարությունյանի գրառումը դիտարկում եմ որպես փաստ, բայց շատ երկար ու բանավիճային թեմա է, թե ինչ է նշանակում էմոցիա, երաժշտության հոգի եւ այլն»:

WCIT համաշխարհային նվագախմբի ղեկավարն անկեղծացավ ու հայտնեց, ինքը հավանել է արհեստական բանականության մշակած երաժշտությունը. «Ես ավելի քան հավանեցի: Արհեստական բանականության, արհեստական տաղանդի երաժշտությունը, խոսքը, երաժշտության մոդելինգի մասին է: Երաժշտության մոդելը մեզ մոտ աշխարհում աննախադեպ արդյունքի է: Համակարգիչը ստեղծում է հայկական երաժշտություն: Ծրագիրը մտածում է հայերեն եւ ստեղծում է հայերեն երաժշտություն: Շատ ռիսկային էր, բայց մեզ մոտ ստացվեց: Դա ավելի քան մեծ ձեռքբերում է: Հայաստանը արվեստի ոլորտում այսօրվա ՏՏ աշխարհում եւ արհեստական բանականության ամենաքննարկվող թեմայում ունի այն առաջարկը, որը ոչ ոք չէր արել»:

Կոմպոզիտորների միության նախագահ Արամ Սաթյանի դիտարկմամբ՝ արհեստական բանականության ստեղծածը երաժշտության մեջ նոր չէ: «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում կոմպոզիտորը պատմեց, որ մոտավորապես 40 տարի առաջ գիտահետազոտական ինստիտուտներից մեկը բերել էր երաժշտություն, որը ստեղծել էր էլեկտրոնային մեքենան. «Կոմպոզիտորներիս համար դա նորություն չէ, եթե դիրիժորն առաջին անգամ է լսում, դա չի նշանակում, որ չի եղել: Այն ժամանակ էլ լսեցինք, բոլորս ասացինք, վա՜յ ինչ լավն է՝ այս ստեղծագործության նշույլները կան, մյուսի դրվագները կան, բայց դա ընդամենը մեխանիկական աշխատանք էր: Այսօր մենք կատարողին տվել ենք հնարավորություն, որ ինքը դառնա թելադրող, բայց բոլոր դեպքերում թելադրողը եղել է կոմպոզիտորը ու այդպես էլ կմնա»:

Կոմպոզիտորը եւս այն կարծիքին է, որ մեքենան չի կարող ստեղծել հուզական առումով այն երաժշտությունը, որը կարող է ստեղծել մարդը. «Ռացիոնալ դարում ամեն ինչ հաշվարկված է, եթե այդպես վերցնենք երաժշտությունն էլ հաշվարկված է դեռ Բեթհովենի ժամանակից, բայց պետք է մի բանով ուղեկցվի, որը կազդի մարդկանց վրա»:

Արամ Սաթյանի համոզմամբ՝ այսօր շատ քչերն են, որ կոմպոզիտորական մտածողություն ունեն եւ կատարող են. «Շատերն են ստեղծագործում, բայց մի քանի անհատներ են մնում պատմության մեջ, որովհետեւ նրանք կարողանում են ներկայացնել իրենց ներքին աշխարն այնպես, որ մարդկության մեջ մնան»:

Միության նախագահից հետաքրքվեցինք, թե իր կարծիքով այսօրվա ստեղծածը մնայու՞ն է, վերջինս բացառեց, ասելով. «Սա ընդամենը մի բանի կոպիա էր, կոպիան երբեք չի կարող լինել այն, ինչ օրիգինալը: Ես այսպես դատում եմ այսօրվա օրով: Հազարավոր տարիներ հետո գուցե այլ կերպ ընդունվի՝ չեմ կարող ասել»:

Հիշեցնենք նորաստեղծ WCIT նվագախումբըը ձեւավորված է 15 երկրների երաժիշտներից: Նվագախմբի երաժիշտները ներկայացնում էին այն երկրները, որոնք նախկինում հյուրընկալել են Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների համաշխարհային համաժողովները:

Հ.Գ. Հոկտեմբերի 6-ին կայացած համերգին էր անդրադարձել նաեւ երգահան Վահան Արծրունին, սակայն ոչ թե գնահատականի տեսքով, այլ հայտնել, որ WCIT 2019-ի բացման համերգի ժամանակ՝ արհեստական ինտելեկտի ստեղծած երաժշտության կատարումից առաջ՝ տեքստային նախաբանի ներքո հնչած երաժշտությունն իր մշակած մաշտոցյան շարականի ձայնագրությունն է եղել:

Երգահանի պնդմամբ՝ դա հեղինակային իրավունքի ոտնահարում է: Ծրագրում այդ շարականի օգտագործումը համաձայնեցված չի եղել իր հետ: Ավելի ուշ համերգի կազմակերպիչ «Մեցցո Պրոդաքշն» ընկերությունը պաշտոնապես ներողություն է խնդրել մշակույթի գործիչ, կոմպոզիտոր, երգիչ Վահան Արծրունուց՝ Մեսրոպ Մաշտոցի շարականի նրա մշակումից 29 վայրկյան տեւողությամբ մի հատված առանց կոմպոզիտորին տեղյակ պահելու ներկայացնելու համար:

Սերգեյ Սմբատյանը եւս փաստեց, որ սխալմունք է տեղի ունեցել եւ կազմակերպիչներն այդ երաժշտությունն օգտագործելուց առաջ միանշանակ պիտի հեղինակից թույլտվություն խնդրեին. «Ավելի քան վստահ եմ, որ իմ շատ լավ, ավագ ընկեր Վահան Արծրունին մեծ սիրով կհամաձաներ, որովհետեւ շատ պատրաստակամ եւ մեծ գաղափարների տեր մարդ է, բայց ցավոք սրտի այդպես է տեղի ունեցել: Հույս ունեմ, որ այդ վրիպակը նեգատիվ ֆոն չի առաջացնի այս հրաշք համերգի հետ կապված»:

Անկախ ամեն ինչից դիրիժորը վստահեցրերց, այն ինչ տեղի ունեցավ հոկտեմբերի 6-ին Հանրապետության հրապարակի բեմում՝ աննախադեպ մեծ ձեռքբերում էր:

Տպել
1704 դիտում

Կարծում եմ՝ լինելու են արտահերթ ընտրություններ․ քաղաքագետը՝ Փաշինյանի ակնարկների, սպասվող զարգացումների մասին

Մահացել է բանաստեղծ Եղիշե Չարենցի թոռնուհին՝ բանաստեղծուհի Հասմիկ Չարենցը

Ում հասանելի կլինեն եւ որքան կարժենան կորոնավիրուսի դեմ պատվաստանյութի տարբեր տեսակները

Լոռու մարզի 18 դպրոցում կտեղադրվեն արևային վահանակներ, կկառուցվեն ջերմոցներ, ինտենսիվ այգիներ

Այս տարի Վայոց ձորում աննախադեպ է եղել խաղողի բերքը․ տեղեկություններ մթերումների մասին

Ադրբեջանում գտնվող գերիների վերաբերյալ ողջ տեղեկատվությունը տրամադրվել է ՄԻԵԴ-ին, նաեւ ԱԳՆ, ՊՆ եւ Կարմիր խաչին

Հավատում ենք խաղաղությանն ու պայծառ ապագային. ԱՄՆ ՄԶԳ/Հայաստանի աշխատակիցներն այցելել են Արցախից տեղահանված երեխաներին

Հիմնանորոգվում է Գառնի-Լանջազատ ճանապարհը

Շուտով կավարտվի Արմավիր քաղաքի Երևանյան փողոցի ճանապարհահատվածի հիմնանորոգումը

Տեղի է ունեցել Գերիների, պատանդների և անհայտ կորած անձանց հարցերով զբաղվող միջգերատեսչական հանձնաժողովի նիստ

81-ամյա կինը մահացել է որդու հարվածների հետևանքով.43-ամյա տղամարդը կալանավորված է

Երազանք էր նրա դեմ խաղալը. Ռազմիկ Գրիգորյանն ու Խորեն Հովհաննիսյանը վերհիշում են Մարադոնայի հետ հանդիպումները

Գիշերային շրջիկ ծառայության ժամանակ ոստիկաններն ապօրինի թմրաշրջանառության դեպք են բացահայտե լ(տեսանյութ)

ԿԽՄԿ ներկայացուցիչը վարչապետին տեղեկատվություն է տրամադրել հայ գերիների հետ հանդիպումների մասին

Սարալանջ գյուղի մոտակայքում մոտ 3 հա բուսածածկույթ է այրվել

«Արմավիր» ՔԿՀ-ում կանխվել է նույն անձին թմրամիջոց փոխանցելու 3-րդ դեպքը

Մայիսյանում թեթև և ծանր տեխնիկայի կայանման սպասարկման կենտրոն է կառուցվում. ստեղծվում է 5 հիմնական աշխատատեղ

Էդուարդ Հարությունյանը կգործուղվի Մոսկվա՝ նախապատրաստելու վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի այցը

ՀՀ պաշտպանության նախարարն ընդունել է ՌԴ խաղաղապահ զորախմբի հրամանատարին

Ֆրանսիայից Հայաստան է ժամանել արցախահայությանը տրամադրված հումանիտար օժանդակության երկրորդ ինքնաթիռը (տեսանյութ)