Անելու եմ այնպես, որ հանդիսատեսը հարցերով դուրս գա դահլիճից. Սերժ Մելիք-Հովսեփյանը նոր ներկայացում է բեմադրել

Սեպտեմբերի 17-ին Մայր թատրոնում հերթական պրեմիերան էր։ Սերժ Մելիք-Հովսեփյանը Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի նոր փոքր բեմում հանդիսատեսին ներկայացրեց ռումինացի գրող Մաթեի Վիշնիեկի ««Ռիչարդ երրորդ»-ը տեղի չի ունենա» պիեսի բեմադրությունը:

Պիեսի թարգմանիչ եւ բեմադրիչ Սերժ Մելիք-Հովսեփյանը մինչեւ ներկայացումը «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում նկատեց, որ հայ հանդիսատեսը սովոր չէ նման ներկայացումների եւ նման մատուցման: Բեմադրիչի խոսքով՝ ինչպես իր բոլոր ներկայացումները, սա եւս որեւէ կոչ կամ պատգամ չունի, ամբողջ ներկայացումը հարցադրումներ է. «Ես միշտ անում եմ այնպես, որ հանդիսատեսը հարցերով դուրս գա դահլիճից եւ մտածի՝ ինչպե՞ս կվարվեր, եթե նման իրավիճակում լիներ:

««Ռիչարդ Երրորդ»-ը տեղի չի ունենա» ներկայացումը ցույց է տալիս իշխանություն-արվեստագետ հարաբերությունները, որն արդիական է բոլոր ժամանակների համար. «Միշտ պետք է արթուն մնալ, որ թե՛ մեր իշխանությունները, թե՛ մեր արվեստագետներն իրենց հարաբերությունները ճիշտ կառուցեն»:

Սերժ Մելիք-Հովսեփյանի կարծիքով՝ ճիշտ է այսօր իշխանությունը չի խոչընդոտում արվեստագետին, սակայն արվեստագետը շատ հարցերում ճնշված է. «Ճնշելու համար պարտադիր չէ արվեստագետին ջարդել, սպանել։ Կոմերցիոն պահանջները, թատրոնին տրված թելադրանքն արդեն ճնշում է: Իշխանությունը չպետք է խառնվի ստեղծագործական պրոցեսի մեջ: Պետության կողմից պետք է ճիշտ աջակցություն լինի, որ արվեստը միշտ մի քայլ առաջ լինի»:

Մաթեի Վիշնիեկի ««Ռիչարդ Երրորդ»-ը տեղի չի ունենա» ֆանտասմագորիայի հիմքում ընկած են մեծ ռեժիսոր, թատրոնի ռեֆորմատոր Վսեվոլոդ Մեյերխոլդի կյանքի վերջին տարիների հոգեբանական ծանր ապրումներն ու ողբերգական վախճանը։ Երբ ստեղծագործական ազատ միտքը բախվում է բռնապետական իշխանության գրաքննությանը: Այդ ժամանակի իշխանությունները կարծում էին, որ բեմում ամեն ինչ կասկածելի է. դերասանների ժամանակակից հագուկապը, լռությունը, հայացքները, ռեկվիզիտը, պիեսի հեղինակի կասկածելի կենսագրությունը։ Այդ ամենն իրենց մեջ պարունակում են հակահեղափոխական տարրեր, ուստի չեն կարող ծառայել աշխատավոր դասակարգի շահերին։

Ներկայացված է, թե ինչպես է հանձնաժողովը որոշում, որ ներկայացման որոշ թատերական լուծումներ երկիմաստ ու վտանգավոր են, ավելին՝ հակահեղափոխական եւ կարող են խոչընդոտել նոր մարդու կերպարի կերտմանն ու խարխլել նորաստեղծ պետության հիմքերը։ Պիեսում ներկայացվում է մի իրադրություն, երբ կասկածելի են բոլորը եւ ամեն ինչ. առարկա, երեւույթ, դրվագ, փոխաբերական արտահայտություններ։ Խորացող կասկածները ծնել են վախի մթնոլորտ, որտեղ սարսափից՝ ծնողը մատնում է զավակին եւ հակառակը՝ կինը՝ ամուսնուն, ընկերը՝ ընկերոջն ու բարեկամին, ամենուր եւ ամենքի մեջ փնտրում են թշնամիներ։

Պիեսը խոսում է գրաքննության եւ թատրոնի ուժի մասին, որը ժամանակին սարսափեցնում էր բռնապետական իշխանությանը։

Մեր զրույցում Սերժ Մելիք-Հովսեփյանը հույս հայտնեց, որ ներկայացումը նոր հանդիսատես կգրավի եւ մեր հասարակությունը կամաց-կամաց կվարժվի այլ տեսակի ներկայացումների: ««Ռիչարդ Երրորդ»-ը տեղի չի ունենա»-ի դերերում հանդես են գալիս Արթուր Կարապետյանը, Գրետա Մեջլումյանը, Ռազմիկ Խոսրոեւը, Մեսրոպ Աբտոյանը, Ալեքսան Թադեւոսյանը, Ռոման Բաբայանը, Անդրանիկ Զաքարյանը, Մարիամ Դավթյանն ու Մարիամ Շահինյանը: Բեմանկարիչը Միկա Վաթինյանն է, զգեստների նկարիչը՝ Մելս Գրիգորյանը:

Թատրոնի 80 հոգանոց փոքր դահլիճում դերասաններին եւ հանդիսատեսին ընդամենը կես մետր հեռավորություն էր բաժանում: Հանդիսատեսը հատկապես բուռն ու ծիծաղով էր արձագանքում քաղաքական ենթատեքստ ունեցող արտահայտություններին: Մոտ երկու ժամ տեւողությամբ ներկայացումը ոչ մի վայրկյան չհոգնեցրեց հանդիսատեսին, դերասանների խաղը, բեմադրությունը ներկաները անթերի որակեցին: Հանդիսատեսին առավել տպավորեց դերասան Արթուր Կարապետյանի խաղը, որը մարմնավորում էր գլխավոր հերոսի`Մեյերխոլդի կերպարը: Չդադարող ծափեր, շնորհավորանքներ ու էմոցիաներ: Հանդիսատես եւ դերասանուհի Գայանե Մկրտչյանի խոսքով` փոքր բեմը եւս իր դրական ազդեցությունն ունի ու կունենա՝ հանդիսատեսին նորովի մատուցելու եւ նորամուծություններ մտցնելու: «Ռեժիսորի գործին ծանոթ չէի, բայց շատ հետաքրքիր մոտեցում ուներ, իր ասելիքը մատուցելու ձեւն էլ էր յուրովի: Ես մեծ բավականություն ստացա, սա նման չէր մյուս ներկայացումներին»,-ասաց նա:

Հանդիսատեսի առաջին շարքերում դերասաններ եւ ռեժիսորներ էին նստած, որոնք ընթացքում եւս քննարկում էին որոշ դրվագներ, հարցերի ու պատասխանների միջոցով պարզաբանում՝ մտածելու տեղիք տվող բեմադրությունը: Սա, թերեւս, այն եզակի ներկայացումներից էր, որը ե՛ւ ընդմիջման ժամանակ, ե՛ւ ավարտից հետո քննարկում էին ներկաները: Կարելի է փաստել, որ ռեժիսորը կարողացավ հասնել իր ուզածին. դահլիճից դուրս եկող հանդիսատեսը դեռ երկար կհիշի բեմում ասված խոսքերն ու կատարվածը: Եվ որ ամենակարեւորն է՝ ոչ ոք միանշանակ չի ընկալի՝ ժամանակից հետ չմնացած իրադարձությունները:

Նյութը հրապարակվել է «Հայկական ժամանակի» սեպտեմբերի 18-ի համարում

Տպել
1670 դիտում

«Յուրաքանչյուր հաջորդ ժամի կարող է իրավիճակ փոխվել». ԱԺ-ում շարունակում են քննարկել ռազմական դրությունը վերացնելու հարցը

Վարչապետը գերեվարված անձանց հետվերադարձի ուղղությամբ տարվող աշխատանքների մասին տեղեկացրել է նրանց ընտանիքների անդամներին

Ռազմական դրության համար հիմք հանդիսացող պատճառները վերացել են. Գևորգ Գորգիսյան

Գուգարքի և Դիլիջանի ոստիկանները ապօրինի ծառահատման դեպքեր են բացահայտել (տեսանյութ)

Հետայսու Արցախ մուտք ու ելք կատարելը հնարավոր է միայն Բերձոր-Ստեփանակերտ ավտոճանապարհով

Լուրը, թե որոշ հայ զինծառայողներ գտնվում են Իրանի Իսլամական Հանրապետության տարածքում, չի հաստատվել․ Մխիթար Հայրապետյան

Դիլիջան քաղաքում ավտովթար է տեղի ունեցել․ տուժածները հոսպիտալացվել են Դիլիջանի բժշկական կենտրոն

ՖԻՖԱ-ն հրապարակել է լավագույնների թեկնածուների անունները

Վերջին տասնօրյակում կորոնավիրուսային հիվանդացության ցուցանիշն առավել բարձր է եղել Երևան քաղաքում և Կոտայքի մարզում

Քաղաքաշինության կոմիտեի նախկին նախագահ Վահագն Վերմիշյանը կալանավայրում հացադուլ է հայտարարել

Կրկնակի անպատասխանատու կլիներ իշխանությունը թողնել՝ հաշվի առնելով այն խնդիրների քանակը, որ ունենք․ Նազելի Բաղդասարյան

Վարազդատ Կարապետյանը նշանակվել է Չինաստանում Հայաստանի առևտրական կցորդ

ՀՀ Կառավարությունը գրեթե երկամսյա ընդմիջումից հետո հերթական նիստը կգումարի

Skilling Chess. Արոնյանը դուրս եկավ քառորդ եզրափակիչ

Չկա՞, ոչինչ․ ԱՆ մասնագետը հորդորում է չտագնապել կորոնավիրուսով վարակվածներին նշանակված վիտամինները դեղատներում չգտնելով

Սարգիսը բարձունք էր սիրում ու իր վերջին կռիվը հենց բարձունքին էր տվել (լուսանկար)

Օնիկ Գասպարյանի հրաժարականի մասին տեղեկատվությունը չի համապատասխանում իրականությանը

Կտրել են մեկի գլուխը, մյուսի՝ ականջը, ստորացրել, ծաղրել, ծեծել. դատախազությունը՝ Ադրբեջանի վայրագությունների մասին

Պրոֆեսոր Վլադիմիր Դավիդյանցը հետմահու պարգևատրվել է «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալով

Արցախում հաշվառված եւ խրոնիկ հիվանդություններ ունեցող 328 հիվանդ դեղորայք է ստացել