Քոչարյանի աջակիցների շոուն եւ իրական «գործ անողները», խմբագրական

Հայաստանի իշխանությունները բավականին հետաքրքիր իրավիճակում են հայտնվել։ Ընդդիմությունը նրանց մեղադրում է իրենց նկատմամբ ապօրինի ճնշումներ գործադրելու մեջ, իսկ սեփական թիմակիցներից ու համակիրներից շատերը, հակառակը, իշխանություններին կշտամբում են չափից դուրս մեղմ, «թավշյա» գործողությունների եւ բացառապես օրենքների շրջանակներում գործելու համար։ Իբր՝ «ի՞նչ օրենք, ի՞նչ բան, ի՞նչ եք ձեւականությունների ետեւից ընկել, ժողովրդի վստահության մանդատն ունեք՝ վերջ, գազ տվեք, դուխով»։ Եվ երկու կողմերից իշխանությունների նկատմամբ իրականացվող այս ճնշումները երբեմն նրանց ստիպում են սխալվել, ինչից էլ վարպետորեն օգտվում են ներքաղաքական ու մերձքաղաքական ինտրիգներում «քոքված» նրանց հակառակորդները։

Ընդհանրապես՝ սեփական սխալներն ընդունելն ու դրանցից հետեւություններ անելը ցանկացած իշխանության ամրության կարեւորագույն գրավականներից մեկն է։ Հետեւաբար՝ կարեւոր է հասկանալ, թե կոնկրետ ի՞նչն էր սխալ վերջին օրերի այս «մերձդատական» գործընթացներում, եւ ինչո՞ւ եղավ այն, ինչ եղավ։

Իշխանությունների առաջին սխալը թերեւս այն էր, որ նրանք կարծեցին, թե բավական է, որ գործադիր իշխանությունը չմիջամտի դատարանների գործունեությանը, եւ վերջ, դատարանների անկախությունն ու անկողմնակալությունը երաշխավորված են։ Պարզվեց՝ այդպես չէ․ պետք էր ոչ միայն չմիջամտել դատարանների գործունեությանը, այլեւ թույլ չտալ, որ ուրիշնե՛րը միջամտեն։ Այսինքն՝ պետք էր պաշտպանել դատարանները ցանկացա՛ծ միջամտությունից։ Դա չարվեց, եւ աղմկահարույց գործերով մեղադրյալներն օգտվեցին հնարավորությունից ու դատարանների վրա տարատեսակ ճնշումներ կիրառեցին։

Դրան հաջորդեց երկրորդ սխալը։ Երբ Քոչարյանի դատավարության ժամանակ նրա մի քանի տասնյակ աջակիցները դատարանի շենքի դիմաց ցույցեր էին անում, իշխանությունների աջակիցները դա գնահատեցին որպես դատարանի վրա ճնշում գործադրելու փորձ եւ որոշեցին նույն տեղում շատ ավելի հզոր ցույց անել՝ դրանով իսկ ավելի մեծ ճնշում գործադրելով դատարանի վրա։ Պետք էր ճնշում գործադրել ոչ թե դատարանի վրա, այլ նրանց վրա, ովքեր դատարանի վրա ճնշում են գործադրում։

Ընդ որում՝ դատարանի առջեւ Քոչարյանի կողմնակիցների ցույցն ընդամենը շոու էր, դա այն ճնշումը չէր, որի առջեւ որեւէ դատավոր տեղի կտա։ Բուն ճնշումն ամենայն հավանականությամբ իրականացվում էր այլ տեղերից՝ այլ ձեւերով ու լծակներով։ Քոչարյանին աջակցող ցուցարարները, հնարավոր է, չգիտեին էլ այդ մասին ու անկեղծորեն հավատում էին, որ եթե Քոչարյանն ազատ արձակվի՝ իրենց շնորհիվ է ազատ արձակվելու, բայց ցույցն ինքը ընդամենը ծխածածկույթ էր։ «Գործ անողներն» ուրիշներն էին։ Այնպես, ինչպես անցած դարի 30-ականներին էին ջրանցքներն ու երկաթուղիները կառուցվում իբր էնտուզիաստ-կոմերիտականների ուժերով (բոլոր թերթերի առաջին էջերում նրանց լուսանկարներն էին), մինչդեռ իրականում աշխատանքի 90 տոկոսը կալանավորներն էին անում, կամ ինչպես 2017թ. խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ էր, երբ քարոզչական շոուն ապահովում էր Կարեն Կարապետյանը (հեռուստաէկրաններին միայն նա էր), իսկ ձայներ բերելու բուն գործն անում էին չերևեւացողները՝ այլ ձեւերով ու լծակներով։ Իշխանություններն ահա այդ ձեւերն ու լծակները պիտի կանխեին, եւ ոչ թե արհեստականորեն կազմակերպված շոուին պատասխանեին նույնպիսի շոուով։

Ի դեպ՝ դեռ ուշ չէ։ Իշխանություններն ունեն բոլոր հնարավորությունները՝ բացահայտելու համար դատավորի նկատմամբ կիրառված ապօրինի լծակները (եթե այդպիսիք եղել են) եւ այդ հիմքով էլ չեղարկել դատարանի որոշումը։ Իսկ եթե դա հնարավոր չէ՝ գոնե կանխարգելիչ միջոցառումներ ձեռնարկել, որպեսզի հետագայում նման ապօրինի միջամտությունները բացառվեն։ Ձեւեր կան։ Կարելի է «վեթթինգ» կիրառել, կարելի է հասնել նրան, որ նախկին կոռումպացված համակարգի հետ տասնյակ թելերով կապված դատավորները հրաժարական տան, կարելի է կտրել այդ թելերը եւ թույլ չտալ, որ «տիկնիկավարները» դրանց միջոցով ղեկավարեն դատարանների գործունեությունը, եւ այլն։

Բայց որ խնդիրը հրատապ լուծում է պահանջում՝ դա միանշանակ է։