Ժողովրդավար Թուրքիան կարող է լինել ԵՄ-ում

Նոյեմբերի 22-ին Եվրոպական դիվանագիտության ղեկավար Ֆեդերիկա Մոգերինին եւ Եվրոպական հարեւանության քաղաքականության եւ ընդլայնման բանակցությունների հարցերով հանձնակատար Յոհաննես Հանը Անկարայում էին՝ Թուրքիա-ԵՄ բարձր մակարդակի հանդիպման: Ընդ որում, եվրոպացի պաշտոնյաներին չի ընդունել Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը: Ըստ թուրքական «Ջումհուրիյեթ» պարբերականի՝ հանդիպման չկայանալու պատճառը Էրդողանն է, որը մերժել է Մոգերինիին եւ Հանին ընդունելու առաջարկը, չնայած նրան, որ գտնվել է Անկարայում եւ օրակարգում անհետաձգելի հանդիպումներ չի ունեցել: Մոգերինին եւ Հանը հանդիպել են Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարար Մեվլութ Չավուշօղլուի եւ նրա տեղակալ Ֆարուք Քայմաքիի հետ:

Բանակցությունների ընթացքում քննարկվել է Իրանի միջուկային համաձայնագրի պահպանման անհրաժեշտությունը, ինչպես նաեւ Թուրքիայի՝ ԵՄ-ին անդամակցելու հարցը: Բացի դրանից կողմերը ողջունել են սիրիական Իդլիբի վերաբերյալ Ռուսաստանի եւ Թուրքիայի հուշագրի կատարումը:

ԵՄ-ի եւ Թուրքիայի ներկայացուցիչները բանակցությունների արդյունում ընդունված համատեղ հայտարարության մեջ անհրաժեշտ են համարել, որպեսզի Իրանը շարունակի ստանալ Գործողությունների համատեղ համապարփակ ծրագրից բխող տնտեսական օգուտներ: Այլ կերպ ասած, նրանք դեմ են արտահայտվել Իրանի դեմ պատժամիջոցներին, ինչն, ըստ էության, հավելյալ լարում է ԱՄՆ-ի հետ հարաբերություններում:

Թուրքիայի՝ ԵՄ-ին անդամակցելու վերաբերյալ բանակցությունները դադարեցվել էին ս. թ. հունիսին: Եվրոպայի Խորհուրդը կասեցրել էր նաեւ Թուրքիայի եւ ԵՄ-ի միջեւ մաքսային միության ամրապնդումը: Դա տեղի էր ունեցել Էրդողանի՝ նախագահ ընտրվելուց հետո եւ կապված էր ընտրությունների ընթացքում տեղի ունեցած խախտումների եւ երկրում ժողովրդավարության զգալի նահանջի հետ:

Իսկ վերջին հանդիպումը կարելի է դիտարկել որպես բանակցությունների վերսկսում, թեեւ դրա ընթացքում էլ զգացվում էր որոշակի լարվածություն ԵՄ-ի հետ ինտեգրացիոն գործընթացի առումով: Չավուշօղլուն հայտարարել էր, որ Թուրքիայի ընթացքը դեպի ԵՄ խաթարող «քաղաքական խոչընդոտները» անթույլատրելի են:

«ԵՄ-ին Թուրքիայի անդամակցությունը բացառող հայտարարությունները որեւէ օգուտ չեն բերում»,- հայտարարել է նա՝ հավելելով, որ Թուրքիային ԵՄ չընդունելը, ոչ ավել, ոչ պակաս, «խանգարում է Եվրամիության բարգավաճմանն ու քաղաքական կայունությանը»:

Հարկ է նշել, սակայն, որ Թուրքիան դեռեւս օգոստոսին էր վերսկսել շարժումը դեպի Եվրամիություն: Շուրջ երեք տարվա ընդմիջումից հետո տեղի էր ունեցել «Բարեփոխումներին հետեւող խմբի» նիստը, որի արդյունքներով որոշվել էր արագացնել ԵՄ-ին անդամակցելու համար անհրաժեշտ բարեփոխումների իրականացումը: Հաջորդ նիստը նախատեսվում է դեկտեմբերի 11-ին, որի ընթացքում կենտրոնական կլինեն դատական համակարգի եւ մարդու իրավունքների վերաբերյալ հարցերը: Դրանք, թերեւս, ամենախնդրահարույց կետերն են Թուրքիա-ԵՄ հարաբերություններում եւ հենց դրանց վերաբերյալ Անկարայում մտահոգություններ հնչեցին Մոգերինիի եւ Հանի կողմից:

Յոհաննես Հանը Անկարայում հայտարարել էր, որ խորապես մտահոգված է թուրքական բանտերում կալանավորված բազմաթիվ լրագրողների եւ գիտնականների ճակատագրով, իսկ Ֆեդերիկա Մոգերինին հույս էր հայտնել, որ ժողովրդադեմոկրատական կուսակցության ղեկավար Սալահեդդին Դեմիրթաշը հնարավորինս շուտ ազատ կարձակվի: Վերջինս 2016 թ. նոյեմբերից բանտում է, նրան մեղադրում են Թուրքիայում արգելված «Քրդստանի աշխատավորական կուսակցության» հետ կապերի համար: Ավելի վաղ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը ապօրինի էր համարել Դեմիրթաշի կալանքի ժամկետի երկարաձգումը, ինչին ի պատասխան Էրդողանը հայտարարել էր, որ ՄԻԵԴ-ի վճիռները իր երկրի վրա չեն անդրադառնում:

ԵՄ-ի համար ոչ պակաս խնդրահարույց է Թուրքիայի դատական համակարգը: Երկրի բոլոր դատավորներին նշանակում է նախագահը, ինչը անթույլատրելի է եվրոպական ժողովրդավարության տեսանկյունից: Քրեական պատասխանատվությունը, օրինակ, նախագահին վիրավորելու համար եւս չի խոսում Թուրքիայի ժողովրդավար երկիր լինելու մասին:

Հաշվի առնելով վերոնշյալ խնդիրները եւ վերջին տարիներին Էրդողանի ավտորիտար իշխանության ամրապնդման միտումը՝ կարելի է ենթադրել, որ մոտ ապագայում կտրուկ առաջընթաց Թուրքիայի՝ ԵՄ-ին անդամակցելու հարցում չի լինելու: Այդուհանդերձ, դա չի նշանակում, որ Թուրքիան եւ ԵՄ-ն հեռանկարային հատման կետեր չունեն:

Թուրքիա-ԵՄ տնտեսական համագործացությունը բավական սերտ է, սակայն քաղաքական առումով Թուրքիան շատ հարցերում դուրս է մնում եվրոպական քաղաքականությունից: Այս տեսանկյունից անհրաժեշտություն կա տնտեսական համագործակցութունը նաեւ քաղաքական դաշտ տեղափոխելու: Եւ այդ համագործակցությունը կարող է հակաամերիկյան բնույթ ստանալ:

2019 թ. նախատեսվում է ավարտին հասցնել Ռուսաստանից Գերմանիա ձգվող «Հյուսիսային հոսք 2» գազատարը, ինչն ավելի մեծ կախվածության մեջ կդնի Եվրոպան ռուսական գազից: Դրա հանդեպ կտրուկ բացասական է տրամադրված ԱՄՆ-ն, ինչը բնական է, քանի, որ այն ձգտում է սեփական հեղուկացված գազը վաճառել Եվրոպայում:

Հաջորդ տարի նախատեսվում է նաեւ ավարտին հասցնել Ռուսաստանից Թուրքիա ձգվող «Թուրքական հոսք» գազատարի կառուցումը: Այն Բալկաններով դեպի Եվրոպայի խորք շարունակվելու հեռանկար ունի: Այդ հեռանկարի իրականություն դառնալու՝ Եվրոպայի, Թուրքիայի եւ Ռուսաստանի համատեղ էներգետիկ շահերի համընկնման պարագայում, Թուրքիան կարող է եվրոպական քաղաքականությունում ակտիվ մասնակցության հայտ ներկայացնել, եթե, իհարկե, պատրաստ լինի թեկուզ կոսմետիկ ժողովրդավարացման:

Տպել
2709 դիտում

Էրդողանն ու Մակրոնը թուրք-ֆրանսիական ճգնաժամից 5 ամիս անց կհանդիպեն առաջին անգամ

ԶՈւ և ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի ստորաբաժանումները վերահսկում են սահ­մա­նային իրավիճակը սահ­մա­նա­գո­տու ամբողջ երկայնքով

Հայացք ներսից․ հարցազրույց Անկարայի համալսարանի հայաստանցի դասախոսի հետ

Ինչ ունեցվածք ունեն ԲԴԽ նորընտիր անդամներ Դավիթ Խաչատուրյանն ու Գագիկ Ջհանգիրյանը

Վրաստանի ընդդիմություն-իշխանություն ձևաչափով հաջորդ հանդիպումը կլինի Բրյուսելում

Մեծ է ձեր պատասխանատվության աստիճանը, մեծ են նաեւ ձեզնից սպասումները. վարչապետն ուղերձ է հղել Դիվանագետի օրվա առթիվ

Նոր շինարարություն սկսողներին Երևանի քաղաքապետարանը շինհրապարակի ժամանակավոր ցանկապատի նոր ձևավորում է առաջարկում

33 քաղաքացիական անձ ադրբեջանական ԶՈՒ-ի կողմից սպանվել է իր բնակության վայրում. հարուցվել է քրեական գործ. Արցախի ՄԻՊ

Ազգային շարժման առաջնորդ Նիկա Մելիային կարող են ազատել գրավի դիմաց

Մարտունու քաղաքապետն ազատվել է սեփական դիմումի համաձայն. նա այժմ այլ պաշտոն է զբաղեցնում

Ամերիկյան կողմը ջանքեր է գործադրում նպաստելու հայ ռազմագերիների վերադարձին. Արարատ Միրզոյանը հանդիպել է Լին Թրեյսիի հետ

Հայրենիքի փրկության շարժման ներկայացուցիչները պահանջում են շտապ հանդիպում ՀՀ նախագահի հետ

ԱՄՆ-ն ստիպված է աշխատել Ռուսաստանի հետ, չնայած հակասություններին. ՄԱԿ-ում ԱՄՆ մշտական ներկայացուցիչ

Բանակին քաղաքական գործընթացներում ներքաշելը նախապես մտածված էր և դիտավորյալ է արվում. Անդրանիկ Քոչարյան

Մարտակերտի զորամասերից մեկի հարակից տարածքում զինվորները հայտնաբերել են մեկ զոհված զինծառայողի մասունք

Կայացել է Երևանի ապագա պարեկների երդման հանդիսավոր արարողությունը (տեսանյութ)

Առանց այդ գեներալների էլ բանակը կա և կլինի․ Արմեն Խաչատրյան

Սամվել Բալասանյանն ընդունել է ՀՀ-ում Մեծ Բրիտանիայի դեսպանի ժամանակավոր հավատարմատար Հելեն Ֆեյզիին

Փոխվարչապետն ու Նիդերլանդների դեսպանը քննարկել են տնտեսական ոլորտում համագործակցության համար առկա նախադրյալները

Քսանինը տարի առաջ՝ այս օրը, ՄԱԿ-ի կենտրոնակայանում ծածանվեց Հայաստանի անկախ Հանրապետության եռագույնը. Արա Այվազյան

Հայաստան կվերադառնամ կորոնավիրուսի դեմ պատվաստում ստանալուն պես․ Օրբելյան

Վարույթ է ընդունվել դպրոցի տնօրենի կողմից առերևույթ կաշառք ստանալու, կաշառք տալու դեպքերի առթիվ հարուցված քրեական գործը

Պաշտպանության նախարար Վաղարշակ Հարությունյանն այցելել է հատուկ նշանակության զորամաս

Գլխավոր դատախազի բողոքի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը նախադեպային որոշում է կայացրել

Տիգրան Բարսեղյանը բացեց գոլերի հաշիվը նոր մրցաշրջանում

Ռուստամ Բադասյանը, Արտակ Ապիտոնյանը եւ Արփինե Սարգսյանը մարտի 5-ին կմեկնեն Ճապոնիա

Դուք դուրս եք եկել ձեր լիազորություններից, դրա համար պատասխանատվության եք կանչվելու. Բաբաջանյանը՝ Վարդազարյանին

Փաշինյանը ցույց տվեց, որ միաժամանակ կարող է լինել և՛ իշխանություն, և՛ հեղափոխական. Kommersant

Թումոյի կրթական ծրագիրը շուտով կգործի նաեւ Ախալքալաք քաղաքում

UCOM-ն առաջարկում է նվերի 8 տարբերակ մարտի 8-ին

ԲԴԽ նախագահ Ռուբեն Վարդազարյանը պարզաբանեց, թե ինչու է օգտագործել «վնգստացող դատավորներ» արտահայտությունը

«Արարատ-Արմենիան» երկրորդ անընդմեջ պարտությունը կրեց

Կոտայքի մարզում կհիմնվեն «Թումո» կենտրոններ և «Թումո» տուփեր

Վրեժ Գաբրիելյանը Փրկարար ծառայության տնօրենի պաշտոնից ազատվել է իր դիմումի համաձայն. նա այլ աշխատանքի կանցնի

Վարչապետի որոշմամբ՝ Արմեն Գասպարյանը նշանակվել է փրկարար ծառայության տնօրեն

«Բեռլինալե» կինոփառատոնը կանցկացվի երկու փուլով

Օնիկ Գասպարյանն իրավունքի ուժով ազատված է պաշտոնից. փաստաբանը՝ նախագահի հայտարարության մասին

Փրկարար ծառայության տնօրեն Վրեժ Գաբրիելյանն ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից

Վարդան Վարդանյանն ու Ջենիֆեր Սվիդերին քննարկել են երկու կառույցների միջև համագործակցության հետ կապված հարցեր

Նախագահը չի ստորագրի Օնիկ Գասպարյանին պաշտոնից ազատելու միջնորդությունը. նա ՍԴ-ում կվիճարկի զինծառայության մասին օրենքը