Նոր ընդդիմությանը սպասելիս. դրա ձեւավորումը անկասելի է

Արդեն կարելի է արձանագրել, որ ներքաղաքական ճգնաժամը, որը արհեստականորեն սրվեց ՀՀԿ-ԲՀԿ-ՀՅԴ նախաձեռնած հայտնի գործողությունից հետո, հանգուցալուծվեց: Ընդ որում, հաղթահարվեց ոչ միայն այդ սրացումը, այլեւ լիցքաթափվեց վերջին ամիսներին հաստատված լարվածությունը ընդհանրապես: ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը արդեն հայտարարել է կոնկրետ ժամկետներ: Ու եթե այս ընթացքում արտառոց ոչինչ տեղի չունենա, ապա մայիսին սկսված իշխանափոխությունը մոտ երկու ամսից կհանգի իր տրամաբանական ու անխուսափելի ավարտին:

Ու այդ պահից սկսած ներքաղաքական օրակարգի կարեւորագույն հարցը կդառնա այն, թե ով է լինելու ընդդիմություն: Այս հարցը անընդմեջ քննարկվում է արդեն ամիսներ շարունակ եւ հատկապես սրվեց Երեւանի ավագանու ընտրության օրերին, երբ պարզ դարձավ, որ Փաշինյանի թիմը ունի շատ մեծ հանրային վարկանիշ եւ որեւէ այլ ուժ այս պահին չի կարող մրցակցության կամ դիմադրության հեռավոր հույսեր ունենալ: Ու քաղաքական գործիչների կամ քաղաքագետների այն կոչերը կամ հրապարակային մտահոգությունները, թե Հայաստանում ստեղծվում է միահեծան իշխանություն, առնվազն արհեստական էր հնչում: Խորհրդարանական արտահերթ ընտրություններին ընդառաջ այդ «մտահոգությունները», անշուշտ, ավելի կսաստկանան, բայց դրանք կլինեն նույնքան արհեստական: Այս փուլում ՀՀ քաղաքացիների բացարձակ մեծամասնությունը վստահում է մեկ ուժի, եւ այդ ուժը ապագա խորհրդարանում ստանալու է բացարձակ մեծամասնություն:  Այսինքն իշխանության «միահեծանությունը» այս փուլում կանխել պարզապես հնարավոր չէ:

Դա կարող է կանխվել միայն մի պարագայում, երբ ասպարեզում լինի մեկ այլ ուժ, որը հանրության համար լինի ավելի վստահելի, առաջադրի հանրության համար էլ ավելի ընդունելի սկզբունքներ, լինի էլ ավելի ազնիվ, էլ ավելի անկաշառ, էլ ավելի թափանցիկ...: Այս պահին, անկեղծ լինենք, ասպարեզում չկա այդպիսի որեւէ ազդեցիկ ուժ: Ասպարեզում գտնվող կուսակցությունների բացարձակ մեծամասնությունը կամ արդեն եղել է իշխանություն եւ, մեղմ ասած, չի փայլում իր «կենսագրությամբ», կամ իրենց հռչակել են ընդդիմություն, բայց տարիներ շարունակ եղել են մութ գործարքների մեջ իշխանության հետ, կամ ցույց են տվել իրենց բացարձակ անգործունակությունը, կամ դավանում են միջնադարին հարիր սկզբունքներ, կամ լավագույն դեպքում անհույս երազողներից են բաղկացած, կամ պարզապես արդեն հասցրել են արմատապես ձանձրացնել հանրությանը, կամ ստեղծվել են մի մեծահարուստի փողերով ու միակ նպատակը նրա շահերի սպասարկումն է, կամ... կամ... կամ...: Ու այս տեսանկյունից ակնհայտ է, որ կա նոր տիպի ընդդիմության անհրաժեշտություն: Այդ նոր տիպի ընդդիմության առաջացումը լինելու է շատ դժվար ու ժամանակատար:

Ցավոք սրտի, մինչեւ արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ այդպիսի ընդդիմություն չի կարող ձեւավորվել օբյեկտիվորեն: Եվ հաջորդ խորհրդարանում մենք կրկին ստիպված կլինենք ըմբոշխնել ընդդիմադիր կուսակցությունների, որոնք հանրությանը քաջածանոթ են: Բայց այդ ընթացքում անկասելիորեն կընթանա նոր տիպի ընդդիմության ձեւավորումը: Ամենայն հավանականությամբ, այդ ընդդիմությունը կձեւավորվի խորհրդարանից դուրս, օգտվելով թե իշխանության, եւ թե այդ պահին խորհրդարանում առկա ընդդիմության սխալներից ու թերություններից: Չի կարելի բացառել նաեւ, որ նոր ընդդիմությունը կձեւավորվի հենց Փաշինյանի թիմում, սկզբում՝ որպես ֆրակցիա, ապա նաեւ առանձին քաղաքական միավոր: Եթե սխալներն ու թերությունները շատ լինեն, շուտ կձեւավորվի նոր ընդդիմությունը, եւ հակառակը՝ որքան քիչ լինեն, այդքան ուշ կձեւավորվի: Դրա ձեւավորման «արագության» վրա կարող են ազդեցություն թողնել անգամ համաշխարհային զարգացումները եւ այն, թե դրանց ինչպես կարձագանքեն տվյալ պահի իշխանությունն ու ընդդիմությունը:    

Մի խոսքով, սա մի գործընթաց է, որը հնարավոր չէ արհեստականորեն  խթանել կամ կասեցնել: Սա լինելու է բնական գործընթաց, որը ենթարկվում է քաղաքագիտական աքսիոմատիկ կանոններին: Ցանկացած արհեստական միջամտություն կարող է տալ կարճատեւ արդյունքներ եւ վերջին հաշվով տապալվելու է:

Այս պարզ ճշմարտությունը ընկալելու պարագայում տարօրինակ են որոշ քաղաքագետների կամ քաղաքական գործիչների կողմից վերջին շրջանում հնչեցվող այն մտահոգությունները, թե շուտով Հայաստանում կհաստատվի դիկտատուրա: Ոմանք նույնիսկ Փաշինյանին համեմատում են Հիտլերի հետ, զուգահեռներ անցկացնում անցած դարի 30-ական թվականներին Գերմանիայում տեղի ունեցած իրադարձությունների հետ, խոսում այն մասին, որ Հիտլերը նույնպես իշխանության եկավ արդար ընտրությունների միջոցով եւ այլն, եւ այսպես շարունակ: Ընդ որում, նման «վերլուծություններ» անում են մարդիկ, ովքեր անձամբ են ճանաչում Փաշինյանին, նրա հետ համատեղ քաղաքական կամ լրագրողական գործունեություն են ունեցել: Դժվար է պնդել, թե այդ մարդիկ գոնե մակերեսորեն չգիտեն նախահիտլերյան Գերմանիայի պատմությունը եւ չգիտեն, որ որեւէ նման զուգահեռ անցկացնելը առնվազն ազնիվ չէ:

Իսկ սա ցույց է տալիս, որ Հայաստանին անհրաժեշտ է ոչ միայն նոր ընդդիմություն, այլ նաեւ նոր քաղաքագիտական «էլիտա»՝ բառիս ամենադրական իմաստով: Այդպիսի «էլիտան» պակաս կարեւոր չէ երկրի ապագայի համար: Հենց այդտեղ պետք է գեներացվեն փորձագիտական վերլուծությունները թե ներքին, թե արտաքին մարտահրավերների վերաբերյալ, որոնք պետք է իրենց ազդեցությունը թողնեն իշխանության եւ  ընդդիմության օրակարգի վրա: Իսկ Հայաստանում առկա գործընթացների ետեւում դիկտատուրա հաստատելու դրսեւորումներ «փնտրող» կամ Փաշինյանին Հիտլերի հետ համեմատող քաղաքագիտական «դպրոցը» որեւէ արդյունավետ միտք գեներացնել պարզապես չի կարող:

Տպել
3274 դիտում

Երեւանում տասնյակից ավելի ապօրինի շինություններ են քանդվել. ինչ հերթականությամբ ու սկզբունքով է գործընթացն իրականացվում

Վերահաշվարկի արդյունքում ավելացած ու պակասած քվեներ, նոր անվավեր քվեաթերթիկներ

Ռուսաստանը պնդում է, որ կրակ է բացել բրիտանական Defender կործանիչի ուղղությամբ. Բրիտանիան հերքում է

Արմեն Չարչյանը տեղափոխվել է հիվանդանոց. պաշտպան

Արմեն Չարչյանին կալանավորելու որոշման դեմ բողոք կներկայացվի. պաշտպան

Չտարածեք իրականությանը չհամապատասխանող տեղեկատվություն, որ այս ամենը արեցիք դուք․ ավագանու անդամը՝ քաղաքապետարանին

Պուտինն ու Ալիևը քննարկել են Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ ստեղծված իրավիճակը

Հայ խաղաղապահները մասնակցել են զորավարժության (լուսանկարներ)

ԿԸՀ-ն վերահաշվարկել է 65 տեղամասերի քվերակության արդյունքները․ ներկայացվում է կողմ ձայների փոփոխությունները

Հրդեհ է բռնկվել հեռուստաաշտարակի մոտակայքում․ Հայտարարվել է հրդեհի բարդության «1-Բիս» կանչ

Արմեն Չարչյանը կկալանավորվի. դատարանը հրապարակեց որոշումը

Խնդրում ենք ընտրողների ցուցակների շուրջ արհեստականորեն չստեղծել կեղծիքի և անճշտությունների պատրանք․ ոստիկանություն

Սուրբ Սարգիս եկեղեցու հարակից ձորից փրկարարները մեծ դժվարությամբ դուրս են բերել տղամարդու դի․ Shamshyan

Ձեր առջև բազմաթիվ խոյացած խնդիրներից երեքն ամենակարևորն են․ Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպել է Տիգրան Խզմալյանի հետ

Նախարարությունը խորհրդատվությունների իրականացման գործընթաց է սկսում բուժաշխատողների համար

Ինչո՞ւ վերընտրվեց իշխանությունը եւ ինչպե՞ս վերադարձան նախկինները. քաղաքական մեկնաբանը 2 պատճառ է առանձնացնում

Գերազանցության մեդալի հավակնորդներն այսօր հանձնել են «Մաթեմատիկա» առարկայի կենտրոնացված քննությունը

«Ֆլայ Արմենիա Էյրվեյզը» դատի է տվել Քաղաքացիական ավիացիայի կոմիտեին

Նախագահը շարունակում է շնորհավորական ուղերձներ ստանալ տարբեր երկրների և միջազգային կազմակերպությունների ղեկավարներից

Միասնական քննությունների ավարտից հետո են ուսումնասիրվելու բողոքարկման դիմումները. ԳԹԿ

Հայ երկու բռնցքամարտիկ կպայքարի Եվրոպայի երիտասարդների առաջնության ոսկե մեդալի համար

Արմեն Սարգսյանին ծննդյան օրվա առթիվ շնորհավորել է ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը

14-րդը. ձյուդոյի միջազգային ֆեդերացիան հաստատեց Ֆերդինանդ Կարապետյանի օլիմպիական ուղեգիրը

Վաղարշակ Հարությունյանը ՊՆ վարչական համալիրում ընդունել է Հայկ Չոբանյանին

Կինոյի տան շենքը ենթարկվում է անօրինական զավթումների․ Կինեմատոգրաֆիստների միությունն ահազանգում է (լուսանկարներ)

Հայտարարվել է ՎՏԲ-Հայաստան Բանկի Խորհրդի նոր կազմը

Կերժակովի հետևից. Արտյոմ Սիմոնյանը կհամալրի Ռուսաստանի Պրեմիեր լիգայի նորեկի կազմը

էլեկտրահարված տղաներից մեկը շնչում է արհեստական սարքի միջոցով. մյուսի կյանքի համար բժիշկները պայքարել են 5 օր

Չսպասելով ընտրական հանձնաժողովների կամ ներգրավված սուբյեկտների քայլերին՝ դատախազությունը նախաձեռնելու է գործընթաց

Պետք չէ ստեղծել տպավորություն, թե ընտրությունները համակարգված կերպով կեղծվել են․ Դավիթ Խաժակյան

«ՆԶՊ-ն բոլորիս համար ունի առանցքային նշանակություն». մեկնարկել է ռազմամարզական ճամբարի ծրագիրը

«Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության ներկայացուցիչը դատի է տվել ԿԸՀ-ին

Նիդերլանդների խորհրդարանի թուրքական խմբակցությունը միացել է հայ ռազմագերիներին անհապաղ ազատելու պահանջին

Հարգում ենք ժողովրդի մեծամասնության ընտրությունը․ «Ինքնիշխան Հայաստան» կուսակցությունը բաց է համագործակցության համար

Շենգավիթում կատարված սպանության փորձը բացահայտվել է. հետախուզվողը ներկայացել է ոստիկանություն (տեսանյութ)

Արմեն Սարգսյանին ծննդյան օրվա առթիվ շնորհավորական ուղերձ է հղել Ղազախստանի նախագահ Կասիմ-Ժոմարտ Տոկաևը

Մաթեմատիկայի միասնական քննությունից անբավարար է ստացել դիմորդների 22.5 տոկոսը. հայտնի են նախնական արդյունքները

Ես մեր քաղաքացիներին ասում եմ մոլորյալներ. Արթուր Վանեցյան

Հանցագործության համար պատիժը պետք չէ մեկնաբանել որպես քաղաքական հետապնդում. Տիգրան Ավինյան

Անչափահասների մասնակցությամբ մահվան ելքով ավտովթարի դեպքի առթիվ քրեական գործ է հարուցվել (տեսանյութ, լուսանկարներ)