Հայաստանում խոշոր եղջերավորների անկման եւ խորքային բարեփոխումների սկզբնավորման մասին

(մաս 1-ին)

Թավշյա հեղափոխության երկրորդ փուլը կառավարությունը հիմնականում ուղղորդեց ամենաբարդ, իր համար ամենավտանգավոր խնդրի լուծմանը` կոռուպցիայի վերացմանը, որը քառորդ դար եղել է տապալված ռեժիմի հուսալի եւ փորձված զենքը, նրա Reson d'être, իմա` գոյության իմաստը եւ հիմքերի հիմքը։

Բոլոր ժամանակների հեղափոխությունների եւ դրանց հաջորդած հակահեղափոխությունների բախման կիզակետում եղել է նյութական արժեքների վերաբաշխման կռիվը։ Ընդ որում, տապալված ռեժիմի այն շերտն է համառորեն դիմադրում, որի ձեռքում կուտակված է մարդկանց շահագործումից անարդար ճանապարհով հափշտակած կապիտալը։ (Ապացուցված է, որ գողացածից բաժանվելն ավելի ցավալի է, քան արդար վաստակը կորցնելը)։

Ժողովրդական հուժկու շարժման ալիքի վրա եկած իշխանությունը պետք է քաջ գիտակցի այս պահերը եւ հույսեր չփայփայի, որ քրեաօլիգարխիկ կլանը կհաշտվի կատարվածի հետ եւ իր հռչակած տոլերանտությունն ու վենդետայից հրաժարվելու որոշումը կընդունի որպես ինդուլգենցիա` մեղքերի թողություն, ժողովրդի հանդեպ իր գործած անհատնում հանցանքների դիմաց։

Այդուհանդերձ, Փաշինյանի եւ նրա թիմի որդեգրած հակակոռուպցիոն քաղաքականությունը միակ ճիշտ ռազմավարությունն է, քանի որ լոկ այդ կերպ հնարավոր կլինի վերջնականապես կոտրել նախկին իշխանությունների ողնաշարը եւ զրկել նրան ռեւերսի` վերականգնման, հնարավորությունից։

Պակաս կարեւոր նշանակություն չունի իշխանությունների շրջանակներում ընթացող օպերատիվ գործողություններին զուգահեռ ոչ պետական, այսպես կոչված, գողական, զինված   խմբավորումների դեմ հայտարարված պայքարը։ Որպես կանոն, դրանք ծնունդ են պատերազմի, որը պարարտ հող է ստեղծում հանցագործ տարրերի համար, եւ, որի դեմ պայքարը որոշակի դժվարություն է ներկայացնում։ Հայրենական պատերազմից հետո բանդխմբավորումները մեծ գլխացավանք դարձան պետության համար եւ դրանց ոչնչացումը տարիներ տեւեց։ Այդ տիպի կառուցվածքների առկայությունը որոշ երկրներում, այսօր էլ,  լուրջ, հաճախ անհաղթահարելի խնդիր է դառնում նրանց համար։ Դրա վառ օրինակը «Հըզբոլլահ» ռազմա-քաղաքական, կրոնական կազմակերպությունն է, որը պետություն է պետության մեջ` ստեղծված, զինված եւ ուղղորդված Իրանի կողմից։ Այն, մեծ հաշվով, թշնամական դիրքորոշում ունի լիբանանյան իշխանությունների նկատմամբ, եւ մշտական պատերազմի աղբյուր է հարեւան երկրների հետ։

Հայաստանում, ընդհակառակը, իշխանությունները եւ ոչ պետական, բանդիտական կառույցները սիամյան երկվորյակներ են եւ գործում են ձեռք-ձեռքի տված։ Վերջիններս ռեժիմի կողմից օգտագործվում են քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական ու հանրային նպատակների համար, հատկապես, ընտրությունների ժամանակ։ Հայկական բանդիտիզմը, բարեբախտաբար, արտերկրի արտադրանքը չէ, սակայն, բացառված չէ, որ ֆորս-մաժորային իրավիճակներում կարող է մանիպուլացվել դրսից` հենց նույն իշխանությունների կողմից համագործակցված։   (Հոկտեմբերի 27-ի հետ կապված այդպիսի կասկածներ կան առ այսօր)։

Այնպես որ, ներկա իշխանությունների վարած քաղաքականությունն այս երկու ուղղություններով միանգամայն արդարացված է, ճիշտ է, եւ ողջունվում է ժողովրդի կողմից։ Ի դեպ, Փաշինյանի հակակոռուպցիոն ծրագիրը նկատելիորեն ամրապնդեց նրա դիրքերը, բարձրացրեց ե՛ւ ժողովրդականությունը, ե՛ւ միջազգային հեղինակությունը։

Դրա կողքին, այսօր քննարկման առարկա է լրատվական միջոցներում շրջանառվող այն կարծիքը, թե կոռուպցիայի դեմ մղվող պայքարը պետք է դառնա համաժողովրդական։ Խոսվում է հանրային արժեհամակարգի, ընտանեկան դաստիարակության, հոգեբանական խնդիրների, ամոթի, թասիբի եւ բարոյակամային այլ հատկությունների մասին։

Անշուշտ, այդ բոլորը հնչում է հաճելի, բայց ռոմանտիզմի նվագակցությամբ։ Հետո, դրանք քաղաքական կատեգորիաներ չեն։ Նման անհաջող փորձեր եղել են նախկինում։ Հիշեք ժողովրդական դրուժինաները 60-ական թվականների Խորհրդային Միությունում։ Բացի այդ, հանցագործությունների եւ իրավախախտումների դեմ պայքարին համաժողովրդական բնույթ տալն ունի մեդալի հակառակ երեսը։ Դրանից 37 թվի հոտ կարող է փչել։

Աքսիոմատիկ տեսություն է, որ հասարակության հիմնական քաղաքական ինստիտուտը պետությունն է, որն իր ձեռքում կենտրոնացնում է ավելի մեծ իշխանություն, քան տվյալ հասարակության մյուս սոցիալական խմբերն ու կազմակերպությունները միասին վերցրած։ Պետական իշխանությունը օբյեկտիվացնում` դարձնում է օբյեկտ մի ամբողջ շարք պետական օրգաններ, այդ թվում իրավական մարմիններն ու հատուկ ծառայությունները։ Ուրեմն, թողնենք, որ պետությունն անի այն, ինչը որ անում է, եւ կարծես թե, վատ չի անում։

Կա մի գերկարեւոր հանգամանք եւս։ Պետական իշխանությունը Հայաստանում տարիներ ի վեր իր տեսակի մեջ, մեղմ ասած, եղել է «անօրինական»։  Հիմա, այն լիգիտիմ է, հաստատված ժողովրդի կողմից, ժողովրդի կամոք, ինչը նրան օժտում է իրավական, նաեւ բարոյական լայն հնարավորություններով` իր գործունեության  դաշտում։

…Երբ Սերժ Սարգսյանը հանրապետության կառավարման համակարգը իր համար նախագահականից ձեւափոխում էր պառլամենտականի, կմտածեր արդյ՞ոք, որ իր հոգեզավակ կոռուպցիոն մոնստրի ճակատագիրը դնում է մի մարդու ձեռքերի մեջ, որն, ինչպես պարզվում է, դրա երդվյալ թշնամին է, եւ որի կյանքի նպատակն այն ոչնչացնելն  է։

Մնում է մաղթել, որ Սերժ Սարգսյանի սուպերվարչապետության գաղափարն իրականանա Նիկոլ Փաշինյանի կառավարման օրոք։

Արման Նավասարդյան
Արտակարգ եւ լիազոր դեսպան,
Հայաստանի Դիվանագիտական հիմնադրամի նախագահ

Տպել
3759 դիտում

Ռուսաստանը հայտնել է Սևաստոպոլի հրթիռակոծության մասին. կան զոհեր ու հարյուրից ավել վիրավոր

Կոնդի եկեղեցում վերջին հրաժեշտն են տալիս ՀՀ վաստակավոր արտիստ Լալա Մնացականյանին

Հայաստանի բռնցքամարտի թիմը 10 մեդալ է նվաճել Վրաստանում

Կալիֆորնիայում ընտրել են «աշխարհի ամենատգեղ շուն» մրցույթի հաղթողներին (լուսանկարներ)

«Նիսսան»-ի վարորդը հարվածել է պարեկի ավտոմեքենային և դիմել փախուստի. կան վիրավորներ, հնչել են կրակոցներ

Որոնք են «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության առաքելությունը և մեր երկրի սպառնալիքները. վարչապետը մանրամասնել է

Հիմա շատ կարևոր է, որ գտնենք մի հարցի պատասխան՝ ինչու հերթական ընդդիմադիր շարժումը ՀՀ-ում ձախողվեց. վարչապետ (տեսանյութ)

Տոյվո Կլաարը դրական է գնահատել սահմանին hրադադարի խախտումների դեմ պայքարի մասին ՀՀ-ի առաջարկը

Իսրայելը զանգվածային հարվածներ է հասցրել Ռաֆահին. Al Jazeera

Բնության գրկում. Աննա Հակոբյանը տեսանյութ է հրապարակել

Եղեգնուտում այրվել է բնակելի տնակ

Գնել Սանոսյանը ծանոթացել է Կիրանցի նոր կառուցվող ճանապարհի և կամրջի շինարարության ընթացքին

Բայդենը շուտով ԱՄՆ-ին ներքաշելու է Երրորդ համաշխարհային պատերազմի մեջ. Թրամփ

Երևանում ու մարզերում երեկոյան ժամերին սպասվում է կարճատև անձրև, ամպրոպ և քամու ուժգնացում

ԿԳՄՍ նախարարի՝ Գերմանիա այցի շրջանակում քննարկվել է Լայպցիգի գրքի ցուցահանդեսին Հայաստանի հնարավոր մասնակցությունը

Ավտոտեխսպասարկման կետում մեքենան ընկել է փոսը. քաղաքացին արգելափակվել է միջնամասում

Թուրքիայում երկրաշարժ է տեղի ունեցել

Աղվերանի հյուրանոցում պայթյունից տուժած տղամարդը այրվածքներ է ստացել. ՆԳՆ-ն մանրամասներ է հայտնել դեպքից

Ալեն Սիմոնյանը շնորհավորել է Լյուքսեմբուրգի Ազգային տոնի՝ Մեծ դուքսի ծննդյան օրվա առիթով

Հայտնի է՝ երբ այս տարի կնշվի Վարդավառը

Հրապարակվել են գաղտնի նամակներ Բելառուսի ու Ադրբեջանի միջև ռազմական համագործակցությունից. Հետք

Պուտինն Ադրբեջանում Ռուսաստանի դեսպանին պարգևատրել է շքանշանով

Երևանում թալանել են «Թելսել» տերմինալը, որում եղել է 1,2 մլն դրամ

Հանրապետությունում կան փակ և միակողմանի գործող ավտոճանապարհներ

ԱԺ պատվիրակությունն այցելել է Չինաստանի տեղական օրենսդրական իրազեկման գրասենյակ

Անի Երանյանը և Մհեր Բաղդասարյանը նոր սիրառատ ֆոտոշարք են հրապարակել (լուսանկարներ)

Պայթյուն Աղվերանում հայտնի «Արարատ ռեզորթ» հյուրանոցային համալիրում. կա վիրավոր (լուսանկարներ)

Հայաստանի՝ Պաղեստինի Պետության ճանաչումը համարձակ որոշում է. ԱՊԼ գլխավոր քարտուղար

Միմյանց բախվելուց հետո մեքենաներից մեկը կողաշրջվել է. տուժածին դուրս են բերել քաղաքացիները

Բահրեյնի Թագավորությունը ողջունել է Հայաստանի կողմից Պաղեստինի Պետության պաշտոնական ճանաչումը

Տեղի է ունեցել «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության 4-րդ Քաղաքական ժողովը

ՀՀ վարչապետի աշխատակազմը հայտարարություն է տարածել. ինչ է առաջարկվում Ադրբեջանին

Իսլամական համագործակցության կազմակերպությունը ողջունել է Հայաստանի կողմից Պաղեստինի Պետության ճանաչումը

Նոր Նորք վարչական շրջանում հողազավթումներից ազատվել է 25 հազար քմ տարածք, որոնց փոխարեն կլինեն բարեկարգ բակեր. Ավինյան

ՀՀ ԶՈՒ ստորաբաժանումները կրակ չեն բացել. Ադրբեջանը շարունակում է ապատեղեկատվություն տարածել. ՊՆ

Տղամարդիկ Վայոց ձորի մի քանի գյուղում կեղծ թղթադրամներով գնումներ են արել. երկուսն էլ ձերբակալվել են

Ուրախ ենք աջակցել Հայաստանում այլ մշակույթների հանրահռչակմանը. Կասկադում նշվել է Յոգայի միջազգային օրը

Մոսկվան համարժեք պատասխան կտա ԱՄՆ-ին. Զախարովա

Լալայի կորուստը, իսկապես, մշակութային կորուստ է, մեծ դիապազոնի դերասանուհի էր. Հայաստանի կինոգործիչների միություն

Քավորի շունը կծել է սանիկին. 34-ամյա տղամարդն այրունահոսությամբ տեղափոխվել է բժշկական կենտրոն