Երբ մարդկանց գրպանում փող է մնում, հարկերն էլ են շատ հավաքվում

Այս տարվա հունվարի մեկից գործողության մեջ մտավ նոր «Հարկային օրենսգիրքը»: Երկրի սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի վրա դրա ամբողջ ազդեցությունը դեռ վաղ է գնահատել: Բայց այս պահին եղած տվյալներն արդեն հետաքրքիր միտումներ են ցույց տալիս:

ՀՀ պետեկամուտների կոմիտեից մեր հարցմանն ի պատասխան տրամադրած տեղեկանքի համաձայն՝ այս տարվա առաջին երկու ամիսներին հարկային մուտքերը կազմել են 173.4 միլիարդ դրամ, ինչը մոտ 20 միլիարդ դրամով ավելի է անցած տարվա նույն ժամանակահատվածում արձանագրված հարկային մուտքերից: Բայց սա դեռ ոչինչ չի նշանակում, քանի որ անցած տարի էլ նախորդ տարվա համեմատ հարկերն ավելացել էին, չնայած օրենսգիրքը ուժի մեջ չէր մտել: Ուշագրավը առանձին հարկատեսակների մասով եղած փոփոխությունն է:

Կտրուկ փոփոխություններ են արձանագրվել, մասնավորապես ակցիզային եւ եկամտային հարկերի ցուցանիշներում: Այսպես. այս տարվա հունվարին ակցիզային հարկի գծով հավաքագրվել է 16.8 միլիարդ դրամ, անցած տարվա 6.9 միլիարդի դիմաց: Այսինքն՝ միայն մեկ ամսվա կտրվածքով այդ հարկատեսակի գծով աճը կազմել է մոտ 2.4 անգամ: Փոխարենը էականորեն նվազել է եկամտային հարկի ծավալը: Անցած տարվա հունվարին հավաքագրվել էր 23.2 մլրդ դրամ, իսկ այս տարվա հունվարին՝ 17.7 միլիարդ դրամ: Այս երկու կտրուկ փոփոխությունները հենց հարկային օրենսգրքի ուղղակի ազդեցություն են:

Ակցիզային հարկի գծով բյուջեի մուտքերի ավելացումը, անշուշտ, սպասելի էր: Դա պայմանավորված է մի շարք ապրանքների ակցիզային դրույքաչափի փոփոխությամբ: Դրանք են բենզինը, սպիրտային խմիչքները, ծխախոտը եւ այլն: Բացի այդ, հունվարի 1-ից հետո ավտոգազի վրա արդեն կիրառվում է ակցիզային հարկ: Բայց այն, որ դա կբերի ակցիզային հարկի 2.4 անգամ ավելացմանը, ճիշտն ասած, անակնալ կարելի է համարել: Թե ինչպես է ստացվել, որ ենթաակցիզային ապրանքների վրա գործող ակցիզային հարկի փոքր-ինչ բարձրացման արդյունքում այդ հարկատեսակի գծով մեկ ամսվա ընթացքում 6.9 միլիարդ դրամի մուտքերը դառնում են 16.8 միլիարդ, լրացուցիչ ուսումնասիրության կարիք ունի: Բացառված չէ, որ նախկինում ենթաակցիզային ապրանքների մի զգալի մասը ստվերային շրջանառություն են ունեցել:

Եկամտային հարկի գծով մուտքերի նվազումը պակաս անակնկալ չէ: Անցած տարվա հունվարի համեմատ այս հարկատեսակի գծով մուտքերը նվազել են մոտ 28 տոկոսով: Ի՞նչը կարող էր լինել սրա պատճառը: Եկամտային հարկը գանձվում է աշխատավարձերից: Ըստ պաշտոնական տվյալների՝ Հայաստանում ավելացել է թե միջին աշխատավարձը, եւ թե աշխատավարձ ստացողների թիվը: Եթե կասկածի տակ չդնենք այս վիճակագրությունը, ապա եկամտահարկի գծով մուտքերի կտրուկ նվազումը կարող է պայմանավորված լինել ուժի մեջ մտած հարկային օրենսգրքով սահմանված նոր սանդղակով: Ըստ այդ նոր սանդղակի, մինչեւ 150 հազար դրամ աշխատավարձ ստացողների համար եկամտային հարկի դրույքաչափը նվազեցվել է, իսկ ավելի բարձր ստացողներինը՝ ավելացել: Նշանակում է՝ մինչեւ 150 հազար դրամ աշխատավարձ ստացողների թիվն այնքան մեծ է, որ նրանց համար եկամտային հարկի դրույքաչափի նվազեցումը այսպիսի կտրուկ փոփոխությունների է բերել:

Այսպիսով, չնայած եկամտային հարկի գծով մուտքերի կտրուկ անկմանը, որը զուգորդվել է ակցիզային հարկի գծով մուտքերի էլ ավելի բարձր աճով, տարվա առաջին ամսվա ընթացքում բյուջեի հարկային եկամուտներն աճել են 12 միլիարդ դրամով:

Եթե մեր թե հարկային, եւ թե ընդհանուր պաշտոնական վիճակագրությունը լիներ անթերի ու արտացոլեր ամբողջ իրականությունը, ապա կարելի էր մի հետաքրքիր եզրակացության հանգել: Փաստորեն եկամտային հարկի սանդղակի փոփոխությունը, որի համաձայն՝ մինչեւ 150 հազար դրամ աշխատավարձ ստացողներից ավելի քիչ է հարկ գանձվել, բերել է նրան, որ մարդկանց այդ խմբի գրպաններում մնացել է լրացուցիչ մոտ 5 միլիարդ դրամ գումար: Ըստ նույն պաշտոնական վիճակագրության՝ այս տարվա հունվար ամսվա ընթացքում մանրածախ առեւտրի ծավալը անցած տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճել է մոտ 8 տոկոսով կամ 10 միլիարդ դրամով: Այսինքն, մարդկանց գրպանում ավելի շատ փող թողնելը նպաստում է մանրածախ առեւտրի աճին: Առեւտրի աճն էլ իր հերթին նպաստում է արտադրության աճին, դա էլ նպաստում է այլ հարկատեսակներով բյուջեի մուտքերի աճին:

Դժվար է ասել, թե տվյալ դեպքում աշխատել է արդյո՞ք այս շղթան: Մեկ ամսվա կտրվածքով եղած տվյալների վրա նման հետեւություններ անելը, թերեւս այնքան էլ ճիշտ չէ: Բայց եթե դա այդպես է, ապա գուցե արժե վերանայել եկամտային հարկի սանդղակը նաեւ 150 հազար դրամից ավելի աշխատավարձ ստացողների եկամտային հարկի դրույքաչափը նվազեցնելու տեսանկյունից:

Հոդվածը տպագրվել է «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի մարտի 22-ի համարում:

Տպել
4286 դիտում

Նիկոլ Փաշինյանը չնախատեսված կանգառներ է ունեցել Վարդենիս եւ Ծովակ համայնքներում

Քոչարյանն ու դաշինքը մարդկանց հավաքել են Ազատության հրապարակում, իրենք ելույթ են ունենում «Գրանդ հոթել Երևան»-ից. Civic

Իսպանիայում ՀՀ դեսպանը Մադրիդում ներկա է գտնվել Մեծ հայրենականի տարելիցի միջոցառումներին

Հայրենական պատերազմում հաղթանակի տարեդարձի առթիվ Ա. Սարգսյանին շնորհավորական ուղերձներ են հղել Ղազախստանի նախագահները

Հաղթանակի ու խաղաղության տոնին Սուրբ պատարագ է մատուցվել Գայանե վանքում

Հրդեհ Գյումրի քաղաքում. այրվել է տան տանիք

Նիկոլ Փաշինյանը ԶՈւ ԳՇ պետ Արտակ Դավթյանի ուղեկցությամբ այցելել է Գեղարքունիքի մարզի N զորամաս

Երևանում թիվ 31 երթուղին սպասարկող ГАЗель-ում հրդեհ է բռնկվել. վարորդը էվակուացրել է ուղևորներին

Արմավիրում 28-ամյա վարորդը ոչ սթափ վիճակում Toyota Camry-ով մխրճվել է հոտի մեջ. 31 գառ տեղում սատկել է, 7-ը՝ վիրավորվել

Երևանում կանխվել է ինքնասպանության փորձը Հաղթանակի կամրջից

Արայիկ Հարությունյանն ու Գագիկ Ծառուկյանը քննարկել են Արցախում սոցիալ-տնտեսական և հումանիտար ծրագրերի իրականացումը

Կյանքից հեռացել է Հասմիկ Կիրակոսյանը

Արցախի նախագահը Մայիսյան եռատոնի առթիվ այցելել է Ստեփանակերտի հուշահամալիր

Վլադիմիր Պուտինը Հայրենական մեծ պատերազմում հաղթանակի 76-ամյակի առթիվ ուղերձ է հղել Արմեն Սարգսյանին

Համոզված եմ, որ մենք կվերակենդանանանք և, անկասկած, կկերտենք մեր հաղթական ապագան. Արթուր Թովմասյան

Արցախում Մայիսի 9-ի միջոցառումները մեկնարկել են խաչերթով

Արմեն Սարգսյանի անունից ծաղկեպսակ է դրվել Անհայտ զինվորի հուշակոթողի մոտ

Հաղթանակի և խաղաղության տոնի առթիվ Նիկոլ Փաշինյանն այցելել է «Հաղթանակ» զբոսայգի (լուսանկարներ)

Նիկոլ Փաշինյանը Մայիսի 9-ի առթիվ շնորհավորական ուղերձներ է հղել Վլադիմիր Պուտինին և Միխայիլ Միշուստինին

Նիկոլ Փաշինյանը Եռաբլուրում հարգանքի տուրք է մատուցել հանուն Հայրենիքի կյանքը զոհաբերածների հիշատակին (լուսանկարներ)

Մենք պարտք ունենք մեր նահատակների ու նոր սերնդի առջև. Ամենայն հայոց կաթողիկոս

Շորժա գյուղում բնակելի տունէ հրդեհվել

Հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 178 նոր դեպք. առողջացածների թիվը գրեթե եռակի է

Դավաճանած կլինենք նրանց հիշատակը, եթե չկառուցենք ամուր պետություն, որը կապահովի Արցախի վերածնունդը. Նիկոլ Փաշինյան

Նոր հաղթանակներ գրանցելու համար պետք է հիշել և արժևորել պատմական հաղթանակները. Արցախի ԱԳՆ

Նիկոլ Փաշինյանն այցելել է Եռաբլուր

Մենք պարտավոր ենք հաղթել. ՀՀ նախագահի ուղերձը Հաղթանակի և խաղաղության տոնի առթիվ

Շուշին այսօր էլ պիտի լինի հայկական վերածննդի կարևորագույն խորհրդանիշներից մեկը. Արարատ Միրզոյան

Ֆիորին France 3-ի եթերում չկարողացավ զսպել հուզմունքը Ազնավուրի «Քեզ համար Հայաստան» երգի կատարման ժամանակ (տեսանյութ)

Աննա Հակոբյանն այցելել է անմահացած ժամկետային զինծառայող Վահան Աղախանյանի ընտանիքին

Ցավում եմ, որ այս բարձրագույն կոչումը հանձնում եմ ոչ թե անձամբ Կոմանդոսին, այլ Ձեզ, և հանձնում ենք հետմահու. Փաշինյան

Պետական սահմանում պահպանվել է օպերատիվ մարտավարական կայուն իրավիճակ

Ֆրանսիական Ալպերում ձնահյուսի պատճառով չորս մարդ է մահացել

Օտարերկրացի ապագա բժիշկները 100+33 ծառ տնկեցին «Եռաբլուր» զինվորական պանթեոնում

Իսպանիայում ՀՀ դեսպանության ներկայացուցիչները մասնակցել են նացիզմից Եվրոպայի ազատագրման օրվա միջոցառմանը

Կամո Ցուցուլյանը նշանակվել է ՀՀ ոստիկանության պետի տեղակալ

Թաղավարդ և Մեծ Թաղեր գյուղերի գերեզմանատները ոչնչացնելու դեպքերի վերաբերյալ հրապարկումներն ուղարկվել է ԱՀ ոստիկանություն

Հետախուզվողը հայտնաբերվեց Հանրապետության հրապարակում

Երևանի քաղաքապետարանի ենթակայությամբ գործող մանկապարտեզներում կվերսկսվի երեխաների ընդունելությունը

Գյումրիում կարդիականացվի փողոցային լուսավորության համակարգը