Հայաստանի իշխանությունն անժամկետ պարապուրդում է.նոր տարին առանց մանդարին՝ ԵԱՏՄ-ի պատճառով

Հայաստանի խորհրդարանի ընդդիմադիր «Ելք» դաշինքը խորհրդարանական լսումներ էր հրավիրել Հայաստանի անդամակցությունը ԵԱՏՄ-ի հետ դադարեցնելու թեմայով, իսկ մի քանի օր առաջ էլ տպագիր մամուլը գրեց, որ ԵԱՏՄ-ի շրջանակներում ձեռք բերված որոշումներից մեկը սահմանափակում է Վրաստանից 5 կգ-ից ավելի մանդարին եւ այլ ցիտրուսային միրգ ներկրել՝ առանց մաքսազերծման:

Այս թեմայի շուրջ «Հայկական Ժամանակը» զրուցել է «Ծառուկյան» խմբակցության պատգամավոր, տնտեսագետ Սերգեյ Բագրատյանի հետ:

- Պարոն Բագրատյան, Վրաստանին սահմանամերձ գյուղերի բնակիչներն ահազանգում են, որ Պետական եկամուտների կոմիտեն թույլ չի տալիս 5 կգ-ից ավելի մանդարին եւ ցիտրուսային այլ մրգեր բերել՝ առանց մաքսազերծման: ՊԵԿ-ից էլ պարզաբանում են, որ սա 2017 թվականի հուլիսի 1-ից ուժի մեջ մտած Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի N 157 որոշմամբ է պայմանավորված: Վերոհիշյալ ենթակարանտինային արտադրանքի միայն մինչեւ 5 կգ-ն է թույլատրվում Հայաստանի Հանրապետության (ԵԱՏՄ) տարածք ներմուծել՝ առանց համապատասխան պետական լիազոր մարմնի կողմից տրամադրված բուսասանիտարական հավաստագրի: Այսինքն, եթե մեկ ընտանիքի մեկ ամսվա մանդարինի պահանջարկը 6-7 կիլոգրամն է, պետք է 1-2 կգ-ի համար ինչ-որ փաստաթղթային քաշքշուկների մեջ ընկնե՞լ:

- Ես գտնում եմ, որ կենսական անհրաժեշտության ռեժիմն է: Մարդիկ աշխատանք չունեն եւ ինչ-որ ձեւով փորձում են փոխհատուցել իրենց նվազագույն ֆինանսական հնարավորությունները՝ էժան ապրանք բերելով, մի գուցե որոշ մասը բաժանում են իրենց հարեւան, բարեկամներին, եւ դրանով լուծում են օրվա հացի խնդիր: Չի կարելի սա արգելել, պետք է դիմել ԵԱՏՄ-ին, այդ բացառիկությունը հիմնավորել, որ թույլ տան, որ մեր քաղաքացիները նախկինի նման մինչեւ 50 կգ բերեն: Անհրաժեշտ է այս խնդիրը շատ արագ կարգավորել:

- Պարոն Բագրատյան, կարծես թե, արդեն զգում ենք այն, որ ԵԱՏՄ անդամակցության հետեւանքով 900 անուն ապրանք թանկանալու է: Մասնավորապես՝ շատ քննարկվեց, որ դեղորայքի ներմուծման համար մինչ այժմ գործող 0 % մաքսատուրք, դառնալու է 8-12 %: Մանդարինի եւ մյուս ցիտրուսային մրգերի ազատ ներկրման սահմանափակումը, կարծես թե, վկայում է ԵԱՏՄ-ի պատճառով գնաճի մասին: Ի վերջ, սա ինչի՞ է հանգեցնելու:

- Բնականաբար, մենք պետք է մեր շահերը ներկայացնենք ցանկացած միության մեջ: Եվ առաջին հերթին ԵԱՏՄ-ի մեջ, որտեղ գիտեք, որ ավելի շատ են վարչահրամայական ռեժիմները, որտեղ ավելի շատ են ոչ միշտ կոմպիտենտ ռեժիմները: Այստեղ պետք է շատ աշխատել, եւ մեր երկրի սոցիալական խնդիրները, ազգային շահը ներկայացնել, եւ պայքարել դրա համար: Այլապես, մենք միշտ խնդիրներ կունենանք: Այս միության մեջ մտնող երկրները թելադրում են խաղի իրենց կանոնները, իսկ մենք ենթարկվում ենք միայն այդ խաղի կանոններին:

- Հայաստանի ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու հարցն առաջնայի՞ն է դառնում, թե՞ դեռ ցանկություն կա ուրիշի կանոններով խաղալու համար:

- Այն ինչ ներկայացնում է «Ելք»-ը, մտածելու տեղիք է տալիս, ինչպես նաեւ մտահոգվելու տեղիք է տալիս: Ես ուզում եմ, որ հստակ ռազմավարությամբ ներկայանանք, եւ ստանանք մերժումներ, չլուծվեն մեր խնդիրները եւ նոր միայն այդ ձեւով դուրս գայինք ԵԱՏՄ-ից: Այս պահին մենք մեր առջեւ ռազմավարական խնդիրներ չենք դրել, բայց ամենօրյա ռեժիմում պրոբլեմներ ենք ունենում: Եթե այս պրոբլեմների հաղթահարման ռազմավարությունը չենք տվել եւ մեզ չեն մերժել, ուրեմն անհասկանալի կլինի մեր այս պահին ԵԱՏՄ-ից դուրս գալը: «Ելք»-ի սկսած գործընթացը ողջունելի է, որ նրանք փորձում են ելք գտնել: Մենք պետք է վերջանական հստակեցնենք, թե մենք այդտեղ անելիք ունե՞նք, թե՞ ոչ: Մեր խնդիրները ԵԱՏՄ-ն պատրա՞ստ է սպասարկել, թե՞ ոչ: Մենք պետք է բոլոր միություններում ազգային շահից բխող ռազմավարություն ունենանք:

-Այսինքն, պաշտոնական Երեւանն առաջարկություններով հանդես չի՞ գալիս:

- Ես չեմ տեսնում, որ մենք առաջարկել ենք այս խնդիրն ու ստացել ենք մերժում: Ես չեմ կարդացել ու չեմ տեսել նման փաստարկներ: Սա իշխանության բացն է, գործող քաղաքական ուժը պետք է ձեւակերպի առաջնահերթությունները, ներկայացնի եւ նաեւ մեզ ներկայացնի, թե ինչու են մերժել կամ ընդունել այս կամ այն կետը: Սա մենք պետք է ռեալ տեսնենք: Մենք հիմա դրական համաձայնագիր ունենք ԵՄ-ի հետ, բայց, եթե իշխանություններն այստեղ էլ պետք է չաշխատեն, ուրեմն մենք կրկին արդյունավետ չենք համագործակցի: Հիմա լավ է, որ մենք համեմատելու հնարավորություն ունենք, թե որ մի միությունը մեր ազգային շահը կսպասարկի: Վերջնական այնտեղ էլ կմնաք:

- Պարոն Բագրատյան, իսկ ինչո՞ւ է գործող իշխանությունն այդ առումով պարապուրդի մատնված, ինչու՞ Ձեր նշած առաջարկություններով հանդես չի գալիս:

- Հայաստանի կառավարությունը չունի այդ ռազմավարությունը: Ես չեմ տեսնում այն: Չեմ տեսնում նաեւ առնվազն մեկ փաստաթուղթ, որտեղ մեր նպատակները ձեւակերպված է տնտեսապես եւ այդ տնտեսությունը չի սպասարկվում կամ սպասարկվում է ԵԱՏՄ-ի կողմից: «Ելք»-ը բերում է թվեր, որտեղ 10 տոկոսով գնաճ կա, մյուս կողմն էլ բերում է թվեր, որտեղ դրական առաջընթաց կա: Եթե չեք մոռացել վերջերս վարչապետների հանդիպման ժամանակ Կարեն Կարապետյանը 24 տոկոս աճ հայտարարեց, իսկ ՌԴ-ի վարչապետը շտկեց՝ ոչ թե 24 տոկոս, այլ՝ 30 տոկոս աճ: Այսինքն՝ ԵԱՏՄ-ի անդամ պետությունները ներկայացնում են, որ Հայաստանը շահ ունի, մենք՝ ի դեմս «Ելք» դաշինքի ներկայացնում ենք, որ խնդիրներ ունենք ԵԱՏՄ-ում: Իշխանությունը պարտավոր է ներկայացնել, թե որտե՞ղ են մեր եւ ԵԱՏՄ-ի թերությունները: Այդ ժամանակ, եթե տեսնենք, որ մեր շահը չի սպասարկվում, միանգամից պետք է դուրս գանք: Իշխանությունը միության հետ անդամակցումը ներկայացնում է քաղաքագիտական ձեռքբերումների տեսակետից, բայց ես ուզում եմ, որ ԵԱՏՄ-ից առայժմ տնտեսական աճ տեսնել: