Երկաթուղային օղակ մեր շուրջ. Հայաստանը տարածաշրջանային «խաղացող» չէ

Նոյեմբերի 1-ին Իրանի մայրաքաղաք Թեհրանում տեղի ունեցավ Իրանի, Ադրբեջանի եւ Ռուսաստանի նախագահների հանդիպումը: Սա նման ֆորմատով արդեն երկրորդ հանդիպումն է՝ առաջինը եղել է 2016 թվականի օգոստոսին:

Հանդիպումներում քննարկվող հիմնական թեման, իհարկե, նավթն ու գազն են, որոնք գտնվում են Կասպից ծովի տակ, եւ պետք է որոշեն, թե ոնց են բաժանելու իրար մեջ: Բայց կա նաեւ մի թեմա, որը շատ ավելի հետաքրքիր է Հայաստանի համար: Եթե ավելի ճիշտ ձեւակերպենք՝ մտահոգիչ: Ընդ որում՝ մեղմ ասած:

Խոսքը, իհարկե, այսպես կոչված՝ «Հյուսիս-հարավ տրանսպորտային միջանցքի» մասին է, որը Իրանը կապում է Ռուսաստանի հետ Ադրբեջանի տարածքով: Այդ միջանցքի հիմնական բաղկացուցիչը երկաթուղին է: Ներկայումս Իրանի եւ Ադրբեջանի երկաթուղիները միացած չեն: Պակասում է մի հատված, որը ընկած է իրանական Աստարա եւ Ռեշտ քաղաքների միջեւ: Այդ հատվածը ներկայումս կառուցվում է եւ տեղական ԶԼՄ-ների պնդմամբ արդեն 90 տոկոսով պատրաստ է:

Ինչո՞վ է դա առնչվում Հայաստանի հետ: Առնչությունն ուղղակի է: Սա Հայաստանը շրջանցող հերթական տրանսպորտային ուղին է: Այդ հանդիպումից ընդամենը մեկ օր առաջ էլ պաշտոնապես գործարկվեց Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղին: Իրան-Ադրբեջան երկաթուղու գործարկմամբ տարածաշրջանի բոլոր երկրները կունենան միմյանց հետ երկաթուղային հաղորդակցություն այն դեպքում, երբ ընդամենը մի քանի տարի առաջ այդպիսի հաղորդակցություն հնարավոր էր միայն ու բացառապես Հայաստանի տարածքով:

Այսպիսով, Հայաստանի հարեւան երկրները Հայաստանի շուրջ կառուցեցին երկաթուղային օղակ, որով կարող են հաղորդակցվել ոչ միայն իրար հետ, այլեւ լինել շատ ավելի մասշտաբային փոխադրումների բաղկացուցիչ մաս:

«Կարեւոր հարցերից մեկը երեք երկրների միջեւ փոխադրումներն են եւ փոխադրումներն են Ասիայի եւ Եվրոպայի միջեւ: «Հյուսիս-հարավ» միջանցքը կմիացնի այս երկու աշխարհամասերը»,- հանդիպման ժամանակ ասել է Իրանի նախագահ Ռոհանին:

«Անցած հանդիպումից հետո ընկած ժամանակահատվածում Ադրբեջանը արդիականացրել է իր երկաթուղային ենթակառուցվածքները, կառուցվել է երկաթուղի մինչեւ Իրանի սահման: Եվ այս տարվա մարտին առաջին գնացքը անցել է ադրբեջանա-իրանական սահմանը»,- նույն հանդիպման ժամանակ ասել է Ադրբեջանի նախագահ Ալիեւը: «Ներկայումս «Հյուսիս-հարավ» միջանցքի ադրբեջանական հատվածը ամբողջությամբ պատրաստ է շահագործման: Թող այդ մասին իմանա նաեւ մամուլը...»,- ավելացրել է Ալիեւը:

«Իմ գործընկերները այդ մասին արդեն ասացին, ես չէի ուզենա կրկնել: Միայն ավելացնեմ, որ այն կարեւոր, շատ կարեւոր «Հյուսիս-հարավ» միջանցքը, որի մասին այստեղ խոսվեց, թեստային ռեժիմով արդեն աշխատել է: Անցած տարի Հնդկաստանից մատակարարումներ են կատարվել Իրանի տարածքով դեպի Ռուսաստան...: Այս երթուղին ցույց տվեց իր տնտեսական նպատակահարմարությունը եւ արդյունավետությունը»: Սա էլ ՌԴ նախագահ Պուտինի ելույթից մի հատված է, որ նա ունեցել է Թեհրանում Ադրբեջանի ու Իրանի նախագահների՝ վերը նշված հանդիպման ժամանակ:

Ինչով է մտահոգիչ մեզ համար այս երկաթուղին: Սա ամենեին էլ «աշխարհաքաղաքական» խանդի դրսեւորում չէ: «Հյուսիս-հարավ» ադրբեջանա-իրանա-ռուսական այս նախագծի իրագործումը գործնականում անիմաստ է դարձնում նույն անունը կրող հայկական պրոյեկտը, որը ներկայումս նյութականանում է Իրան- Հայաստան սահմանը Վրաստան-Հայաստան սահմանին կապող «Հյուսիս-հարավ» ավտոմայրուղին: Այն, իհարկե, կկապի մեր երկրի հյուսիսն ու հարավը, դրանով կտեղափոխվեն ուղեւորներ ու բեռներ բայց որպես տարանցիկ ճանապարհ, որը պետք է կապեր Իրանը Վրաստանի հետ, այնքան էլ ծանրաբեռնված չի լինելու: Հոսքերի հիմնական մասը, բնականաբար, կանցնի ադրբեջանի տարածքով, քանի որ դա կապում է ոչ միայն Իրանը Վրաստանի հետ, այլ ամբողջ Ասիան ամբողջ Եվրոպայի հետ:

Այստեղ մի ուշագրավ նրբություն էլ կա: ԵՏՄ-ն ու Իրանը մտադիր են կնքել ազատ առեւտրի համաձայնագիր: Եվ ԵՏՄ-ից Հայաստանի ստանալիք օգուտներից մեկն էլ լինելու էր այն, որ ԵՏՄ-ի եւ Իրանի միջեւ ապրանքաշրջանառության մի զգալի մասը անցնելու էր Հայաստանի տարածքով: Բայց հիմա կռահեք երեք փորձից, թե նման համաձայնագիր ստորագրելուց հետո ԵՏՄ-Իրան ապրանքաշրջանառության հիմնական մասը որ երկրի տարածքով է անցնելու:

Ի դեպ, Ռուսաստանի, Հայաստանի ու Իրանի նախագահների հանդիպումների որեւէ ֆորմատ գոյություն չունի: Գոյություն չունի, որովհետեւ դրա իմաստը չկա: Հայաստանը տարածաշրջանում որպես ինքնուրույն «խաղացող» ըստ էության չկա:

Տպել
8729 դիտում

Վկան կաշկանդվել է Ալրաղացի Լյովիկի հետ առերեսումից. նրա դեմ ցուցմունք տված անձինք նախկինում դատապարտվածներն են

3 տարեկան Մարիամը հաղթահարել է COVID ասոցացված կավասակիանման հիվանդությունը

Ազգային ժողովի ինքնալուծարման ճանապարհ ստեղծելու հարցում «Իմ քայլին» եւս 5 ձայն է պետք. Բաբաջանյանը կաջակցի, եթե ...

Ազգային ժողովը սկսում է թվային խորհրդարանի ստեղծման աշխատանքները

Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ բուժկենտրոնի վերակենդանացման նոր բաժանմունքն արդեն գործում է

Կայացել է «Բնակչության պաշտպանության ուժեղացումը Հայաստանում» ԵՄ Թվինինգ ծրագրի համատեղ կոորդինացիոն հանդիպումը

Հանդիպել են Սերգեյ Կոպիրկինն ու ԲՀԿ առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանը

Զարիֆը վաղը կհանդիպի ՀՀ ղեկավարության հետ. ինչ է քննարկվել ավելի վաղ Բաքվում ու այսօր Մոսկվայում

Ակնկալում ենք, որ ԱԹՍ-ների տեղական արտադրություն կստեղծվի եւ տարեկան 1700-ից ավելի մասնագետ կունենանք․ Քասսարջյան

Այս տարի սիրո բարեխոս Սուրբ Սարգսի տոնը կնշվի հունվարի 30-ին

Կառավարությունն առաջարկում է Ազգային ժողովի արտահերթ նիստ հրավիրել

Արմեն Ղուլարյանը կնշանակվի քաղաքաշինության կոմիտեի նախագահ

ՀՀ տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ

Հրազդանի բնակիչը զենք-զինամթերքը է կամավոր հանձնել. նշանակվել են փորձաքննություններ (տեսանյութ)

Մեկնարկել են 2021 թվականի գյուղատնտեսական տարվա համար ապահովագրական պայմանագրերի կնքման աշխատանքները

ԱԱՏՄ աշխատակիցների հանդիպել են Կենտրոն և Դավթաշեն վարչական շրջանների մանկապարտեզների ու դպրոցների պատասխանատուների հետ

ԱՄՆ իրավապահների պատվիրակությունն այցելել է ՀՀ ոստիկանություն

Շուշիի պետական թատրոնի տնօրենն ու պրոդյուսերը աշխատանքի են անցել Գյումրու տիկնիկային թատրոնում

Ռազմիկ Գրիգորյանը նշանակվել է Հայաստանի Մ19 հավաքականի գլխավոր մարզիչ

Հայաստանի հավաքականի նախկին ֆուտբոլիստը կարող է դատի տալ ռուսաստանցի ֆուտբոլային գործչին

Վարդենյաց լեռնանցքը կցորդիչով տրանսպորտային միջոցների համար դժվարանցանելի է

Մհեր Գրիգորյանը Բելառուսի դեսպանի հետ քննարկել է երկկողմ հարաբերությունների խորացմանն առնչվող հարցեր

Շիրակի ոստիկաններն առանձնապես խոշոր չափի մարիխուանա են հայտնաբերել(տեսանյութ)

Ծովինար Սողոմոնյանը նշանակվել է վարչապետի աշխատակազմի ղեկավարի առաջին տեղակալ

Սեղմ ժամկետում պետք է փաստաթղթերը ներկայացնել Զինծառայողների ապահովագրության հիմնադրամ. ԱՀ ՊՆ

Հավաք-պարապմունք է անցկացվել 5-րդ զորամիավորումում

Օկուպացիայի տակ հայտնված տարածքներում հայկական մշակութային ժառանգության ամբողջական ոչնչացման իրական սպառնալիք կա. ԱՀ ԱԳՆ

Կառավարություն ներխուժած անձինք հափշտակել են նաև վարչապետի դիվանագիտական անձնագիրը. այն չեղարկվել է. «Արմենպրես»

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է «իԳործ» ծրագրի մասնակիցներին (լուսանկարներ)

Մանե Գեւորգյանը պատրաստվում է բողոքարկել Գագիկ Խաչատրյանի եւ նրա որդիների գործով դատարանի վճիռը

Իրանի հետ քննարկվում է Հյուսիս-հարավ միջազգային տրանսպորտային միջանցքի ձևավորման գործընթացը. ԱԳՆ

Բանակում գտնվող ուսանող զինծառայողները, եթե մասնակցել են մարտական գործողություններին, աջակցության ծրագրի շահառու են

Անպտղության բուժման արդյունքում լույս աշխարհ է եկել 49 երեխա․ ԱՆ

Վաղարշակ Հարությունյանը կարևորել է հայ-ռուսական ռազմական համագործակցության խորացման անհրաժեշտությունը (լուսանկարներ)

Արմեն Սարգսյանը շնորհավորել է Մարսելո Ռեբելո Դե Սոուսային՝ Պորտուգալիայի նախագահի պաշտոնում վերընտրվելու առթիվ

Երևանի շենքերից մեկի վրա նոր շինություն է խոյացել․ թաղապետարանը ապամոնտաժելու մասին հայտնեց, բայց լուսամուտ էլ հայտնվեց

Քանի դեռ քրեական գործը չի հանգուցալուծվել, մենք չենք կարող որեւէ դիտարկում անել․ նախարարը՝ Ամուլսարի խնդրի մասին

Արցախին հումանիտար օգնության որոշակի հատված կտրամադրվի Ռուս-հայկական մարդասիրական արձագանքման կենտրոնի միջոցով

Հրետանավորներն գործնական պարապմունք են անցկացրել

Խոսրովի արգելոցում մի քանի երթուղիներով արշավային տուրիզմի ծրագրեր են մշակվել․ նախարար