Թրամփը նոր շունչ կհաղորդի՞ հայ-թուրքական հաշտեցման գործընթացին. Օբաման հուսահատվել էր

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը համալրեց Միացյալ Նահանգների այն բոլոր նախագահների շարքը, ովքեր Հայոց ցեղասպանությունը անվանում են Մեծ Եղեռն, զարհուրելի իրադարձություններ, զանգվածային վայրագություններ, տեղահանություն, կոտորած, բաց ոչ երբեք` ցեղասպանություն:

Երեկ հրապարակվեց Դոնալդ Թրամփի ապրիլքսանչորսյան կոմպակտ ուղերձը, որտեղ ասվում էր. «Այսօր մենք հիշում եւ ոգեկոչում ենք 20-րդ դարի վատթարագույն զանգվածային վայրագություններից մեկի՝ Մեծ Եղեռնի տառապանքների բովով անցածներին: 1915 թվականից սկսած՝ Օսմանյան կայսրության վերջին տարիների ընթացքում, մեկուկես միլիոն հայեր զոհ են գնացել տեղահանություններին, կոտորածներին ու մահվան երթերին: Ես միանում եմ Ամերիկայի հայկական համայնքին եւ աշխարհասփյուռ հայությանը՝ սգալու կորսված մարդկային անմեղ կյանքերի ու կրած բազում տառապանքների վիշտը:

Մտորելով մարդկային պատմության այս մռայլ դրվագի շուրջ՝ մենք նաեւ արժանին ենք մատուցում հայ ժողովրդի աննկուն ոգուն: Շատերը նոր կյանք կերտեցին Միացյալ Նահանգներում եւ իրենց անջնջելի ներդրումն ունեցան մեր երկրում՝ իրենց սրտում վառ պահելով հիշողությունները պատմական հայրենիքի մասին, որտեղ նրանց նախնիները կերտել էին հնագույն հզոր քաղաքակրթություններից մեկը: Մենք պետք է հիշենք վայրագությունները, որպեսզի թույլ չտանք դրանց կրկնությունը: Մենք ողջունում ենք ցավալի անցյալի փաստերն ընդունելու ու դրանց հետ հաշվի նստելու ջանքերը, որ ձեռնարկվում են հայերի ու թուրքերի կողմից՝ որպես առավել արդարացի ու հանդուրժողական ապագայի համար հիմքեր նախապատրաստելու հույժ կարեւոր քայլ»:

Ի տարբերություն ԱՄՆ նախորդ նախագահ Բարաք Օբամայի՝ նույն օրվա առիթով արված ուղերձների, Թրամփը բավական լակոնիկ է գտնվել: Նրա ուղերձը սեղմ է, ըստ էության, ընդգրկում է միայն այն հիմնական կետերը, որ ավանդույթի համաձայն՝ տեղ են գտնում ԱՄՆ նախագահների ապրիլքսանչորսյան ուղերձներում:

Որոշ կոնգրեսականներ եւ սենատորներ, ինչպես նաեւ ԱՄՆ հայ համայնքի ներկայացուցիչներ ակնկալում էին, թե ԱՄՆ նոր նախագահը իրերն իրենց անունով կկոչի եւ ուղերձում կօգտագործի ցեղասպանություն եզրույթը: Սենատոր Էդ Մարքին, մասնավորապես, կարծում էր, որ Թրամփը պետք է հետեւի ԱՄՆ Հանրապետական կուսակցության այն առաջնորդներին, որոնք անցյալում ճանաչել են Հայոց ցեղասպանությունը, ինչպես Ռոնալդ Ռեյգանն ու Բոբ Դոլը:

Դոնլդ Թրամփը, սակայն, ավելի շուտ հետեւեց դեմոկրատ նախագահ Բարաք Օբամային: Սպիտակ տունը չի էլ թաքցնում, որ այս հարցում օգտվել են Բարաք Օբամայի տեքստից: Ինչպես հաղորդել է «Արմենպրեսը», երեկ Սպիտակ տանը տեղի ունեցած ասուլիսի ժամանակ ԱՄՆ Նախագահի մամուլի խոսնակ Շոն Սփայսերը, պատասխանելով հարցին, թե ինչու Թրամփի հայտարարության մեջ չի օգտագործվել ցեղասպանություն եզրույթը, ասել է. «Արված հայտարարությունը հետեւողական է: Նախկին մի քանի վարչակազմեր օգտագործել են այդ լեզուն: Եթե հետ նայեք եւ դիտարկենք այն լեզուն, որ օգտագործում էին նախագահներ Օբաման ու Բուշը եւ դրանից առաջ էլ, ապա նախագահի օգտագործած լեզուն հետեւողական է»:

Բուշի եւ նախորդների ուղերձները չենք ուսումնասիրել, սակայն Բարաք Օբամայի եւ Դոնալդ Թրամփի ուղերձները նույնական են: Պարզապես Թրամփի ուղերձը Օբամայի ուղերձի կոնսպեկտած տարբերակն է:

«Այսօր մենք հանդիսավորությամբ հիշում ենք Մեծ Եղեռնը` 20-րդ դարի առաջին զանգվածային վայրագությունները, երբ Օսմանյան կայսրության վերջին օրերին մեկեւկես միլիոն հայեր տեղահան արվեցին, կոտորվեցին կամ իրենց մահը գտան գաղթի ճանապարհին»,- ասում էր Օբաման:

«Այսօր մենք հիշում եւ ոգեկոչում ենք 20-րդ դարի վատթարագույն զանգվածային վայրագություններից մեկի՝ Մեծ Եղեռնի տառապանքների բովով անցածներին»,-ասում է Թրամփը:

Եվ այնուամենայնիվ, Բարաք Օբամայի վերջին մի քանի տարիների եւ Դոնալդ Թրամփի առաջին ապրիլքսանչորսյան ուղերձներում մի շատ էական տարբերություն կա: Թրամփը անդրադարձել է հայ-թուրքական հաշտեցման խնդրին, իր ուղերձն ավարտելով  նման հնարավորության մշուշոտ  հույսով: Մի բան, որից Օբաման վերջին տարիներին հույսը կտրել էր: Մինչդեռ Սերժ Սարգսյանի նախաձեռնած ֆուտբոլային դիվանագիտության տարիներին Օբամային ուղերձներում մեծ ոգեւորությամբ հիշատակվում էր այդ մասին:

Թրամփի ուղերձում, թեեւ հստակ ոչինչ ասված չէ, սակայն այն հեռավոր ենթատեքստը, որ նկատվում է, հիմք է տալիս ենթադրելու, որ ԱՄՆ նոր վարչակազմը առաջիկայում կփորձի այս հարցում նոր նախաձեռնություններով հանդես գալ:

Հ.Գ. Այսօր Թուրքիայի Արտաքին գործերի նախարարությունն արձագանքել է ԱՄՆ նախագահի ուղերձին, այն անվանելով սուբյեկտիվ, ապատեղեկատվության արդյունք, որը խորացնում է հայ եւ թուրք ժողովուրդների միջեւ ատելությունը: Սա հերթապահ արձագանք է, որը որեւէ ազդեցություն չի ունենա հետագա պրոցեսների վրա:

Տպել
57693 դիտում

Վրաստանը և Ռուսաստանը Հայաստանի բեռների համար կապահովեն «կանաչ գոտի». հանդիպում ընկերությունների ղեկավարների հետ

Հնարավոր կլինի օնլայն տեղեկություն ստանալ հաստատված կորոնավիրուսով հիվանդ անձանց շփման շրջանակի վերաբերյալ. Ավինյան

Արցախում կորոնավիրուսի կասկածով մեկուսացված քաղաքացիներ չկան. տեղեկատվական շտաբ

4 ավիաընկերություններ Բելառուսից ու Ռուսաստանից այսօր ուղեւորափոխադրումներ կիրականացնեն Հայաստան

Տավուշում կորոնավիրուսով հիվանդ մարդ չկա. ո՞վ է գոհ այս վիճակից

Բանակը ապաղաքականացված կառույց է, յուրաքանչյուր զինծառայող՝ ազատ իր ընտրության մեջ. հայտարարություն

Արցախի զորամասերից մեկում սննդի ապահովման նոր համակարգով ճաշարան է բացվել (լուսանկարներ)

Կառավարությունում քննարկվել են սոցիալական առանձին խմբերին միանվագ աջակցության միջոցառումները

Հայաստանի 3 մարզերում ձյուն է տեղում. ճանապարհներն հիմնականում անցանելի են

Կորոնավիրուսը կապ չունի մարդկային գործոնի հետ, «չի փախել» ոչ մի լաբորատորիայից. ռուս պրոֆեսորի դիտարկումները

Վանաձորի, Սիսիանի, Արմավիրի, Գորիսի, Երեւանի մի շարք սուպերմարկետներ փակվել են 6 ժամով. ներկայացվում են պատճառները

Հրդեհ Զաքարիա Քանաքեռցու փողոցում. այրվել է մեքենայի շարժիչի հատվածը

Արցախում ժամանակավորապես դադարեցվել է մի շարք երթուղիների սպասարկումը

Պատրիկ Դևեջյանի մահն անամոքելի վիշտ է հայ-ֆրանսիական բարեկամության համար․ Ն. Փաշինյանը ցավակցական հեռագիր է հղել

Այսօր 158 անձի նկատմամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն. ոստիկանություն

Այս մեկ շաբաթը փորձություն կլինի բոլորիս համար

Երևանի քաղաքապետարանը ԱԻՆ-ի հետ համատեղ ամենօրյա ռեժիմով կատարում է ախտահանիչ միջոցառումներ

ՀՀ որոշ տարածքներում ձյուն է տեղում. Լարսը բաց է միայն բեռնատարների համար

ՀՀ ոստիկանապետ Արման Սարգսյանը հանձնարարել է ստուգել քաղաքացուն խոշտանգելու ահազանգի մանրամասները. ՄԻՊ

Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնի 14 աշխատակցի մոտ եւս կորոնավիրուս է հայտնաբերվել