Մարտի 1-ի մեղավորները երկուսն են. ՀՀԿ անդամ Պարգեւ Օհանյանը՝ Սեյրան Օհանյանի դաշինքում

Կենտրոն եւ Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի նախկին դատավոր Պարգեւ Օհանյանը, որ ՀԱԿ-ի համակիր լինելուց հետո 2014-ին անդամագրվեց ՀՀԿ-ին՝ առաջիկա ընտրություններին մասնակցելու է Օհանյան-Րաֆֆի-Օսկանյան դաշինքի միջոցով: Մեր զրույցում նա պարզաբանել է, թե ինչով է պայմանավորված այդպիսի կտրուկ փոփոխությունը:

- Պարոն Օհանյան, դուք անդամագրվե՞լ եք Օհանյան-Րաֆֆի-Օսկանյան դաշինքին:

- Այո:

- Կասե՞ք ինչով է պայմանավորված այսպիսի կտրուկ փոփոխությունը ձեր դիրքորոշման:

- Վերջերս դաշինքի կողմից առաջարկ ստացա եւ համաձայնեցի: Ինչո՞ւ ոչ: Եթե կարող եմ ինչ-որ բան անել երկրի համար, ինչո՞ւ ոչ: Ձեռքերս ծալած նստե՞մ:

- Կարծում եք, որ այս դաշինքի միջոցով հնարավոր է ինչ-որ բա՞ն անել երկրի համար:

- Դե, իհարկե, կարծում եմ: Մյուս դաշինք կազմողներն այդպես չե՞ն կարծում: Ես ուզում եմ հավատալ, որ բոլորն անկեղծ են եւ ցանկություն ունեն ամեն ինչ անել, որ ինչ-որ մի օգուտ տան երկրին, դրա համար մտնում են պայքարի մեջ:

- Այլ ուժերից առաջարկ չունեի՞ք:

- Չէ, չեմ ունեցել:

- Դուք 2014-ին ՀՀԿ էիք մտել. այդ կուսակցությունից փաստորեն դուրս եք եկել:

- Ինձ ՀՀԿ-ում ընդունեցին՝ ի զարմանս ինձ, որովհետեւ ինձ ՀՀԿ-ն անարժան համարելով փաստորեն հեռացրել էր պաշտոնից: Զարմանալի էր, ինչ-որ տեղ նաեւ հաճելի, թե այդ դեպքում ինչպես որոշեցին ինձ ընդունել կուսակցություն: Հետագայում ես դե ֆակտո երբեք Հանրապետական չդարձա, ինչպես չդարձա կոմունիստական կուսակցության անդամության թեկնածու, ընդամենը դե յուրե դարձա ՀՀԿ անդամ, ինչպես դե յուրե կոմունիստական կուսակցության անդամության թեկնածու էի: Այդ ամենը ձեւական էր, ես որեւէ մասնակցություն կուսակցության աշխատանքներին չունեցա, թեեւ չեմ թաքցնում, որ եթե լիներ որոշում դարձյալ օգտակար լինելու պայմանով՝ ես անպայման ակտիվ կլինեի: Եվ վերջապես, հիշեցնում եմ, որ ես այդ քայլն արեցի ի հեճուկս ընդդիմությունների (իրականում ընդդիմությունը մեկը պետք է լինի, մեզ մոտ ընդդիմություններ են, որոնք ինչ-որ բանի դեմ պայքար են մղում): Կանխատեսելով ձեր հարցն ասեմ, որ ես իրական ընդդիմադիր համարում եմ շատ քչերին, այդ թվում ԵԼՔ դաշինքին, բայց ես նրանցից հրավեր չեմ ստացել:

- Արդեն դուրս եկե՞լ եք ՀՀԿ-ից:

- ՀՀԿ-ում իմ լինել-չլինելն ընդամենը տեխնիկայի հարց է:

- Այսինքն՝ դե յուրե այս պահին ՀՀԿ անդամ եք, բայց հնարավոր է դուրս գաք:

- Հնարավոր է, չի բացառվում:

- Օհանյան-Րաֆֆի-Օսկանյան դաշինքի անդամ կուսակցություններից որեւէ մեկին անդամագրվելո՞ւ եք:

- Ոչ-ոչ, օրենքը չի էլ պարտադրում: Երբ որ դաշինքը կուսակցություն կդառնա՝ այն ժամանակ արդիական կդառնա այդ հարցը: Այս պարագայում էական չի:

- Դաշինքի ցուցակում լինելո՞ւ եք:

- Չգիտեմ: Ենթադրում եմ, որ այո, բայց ինձ թույլ չեմ տվել նման սակարկությունների մասնակցել կամ ստեղծել նման վիճակ:

- Այսինքն՝ այնպես չի լինի, որ երբ որ պարզեք ցուցակում անցողիկ տեղերում չեք լինելու՝ դուրս գաք դաշինքից:

- Չէ: Ես նախ պարզում եմ, հետո եմ մտնում, չեմ մտնում, հետո պարզում:

- Բայց դեռ չեք պարզել:

- Չեմ պարզել, բայց առանձնապես չի էլ հետաքրքրում: Ինձ դա այնքանով է պետք գալու, որքանով ես կարողանամ օգտագործել այդ ամբիոնը եւ գործ անել: Իմ կարծիքով, Ազգային ժողովը նախեւառաջ օրենսդիր մարմին է: Օրենսդիր մարմնում պետք է լինեն փորձառու իրավաբաններ: Ես կարծում եմ դա շատերն են հասկացել: Ես տարբեր դաշինքներում արդեն տեսնում եմ փորձառու իրավաբանների, ես էլ այս դաշինքում կփորձեմ օգտակար լինել երկրին, եթե ունենամ այդ ամբիոնը՝ օրենքներ նախաձեռնելու տեսանկյունից:

- Պարոն Օհանյան, կարո՞ղ ենք ասել, որ այս դաշինքի կազմում լինելու առաջարկն օգտագործում եք զուտ Ազգային ժողով հասնելու եւ այնտեղ գործունեություն ծավալելու համար: Այնինքն՝ եթե լիներ այլ դաշինքից առաջարկ, միգուցե ուրիշ դաշինքի առաջարկն ընդունեիք:

- Ինձ համար առաջնայինը մարդիկ չեն. առաջնայինը երկրի շահն է եւ եթե ակնարկում եք, թե իշխանության ենք ձգտում, մեր դաշինքում բոլորն ունեցել են իշխանություն եւ ես օրինակ գիտակցված հրաժարվել եմ պաշտոնից՝ փորձելով արդարադատություն պահել: Հիմա այնքան էլ կարեւոր չի, թե ես որ քաղաքական ուժի, որ դաշինքի կազմում գործ կանեմ: Իմ նպատակը գործ անելն է: Օրենքները շատ տխուր, անգրագետ, անմխիթար վիճակում են, պետք է լրացնել, փոխել, ավելացնել: Իմ խնդիրը դա է: Իմ խնդիրը նրանում է, որ օրենքները կատարվեն: Դրա համար դրանք պետք է գրագետ լինեն, որովհետեւ եթե օրենքը գրագետ չի, ապա դա հեշտ է շրջանցել:

- 2008-ի Մարտի 1-ին դուք ցուցարարների շարքերում էիք: Սեյրան Օհանյանն այդ ժամանակ ԶՈՒ գլխավոր շտաբի պետն էր, բանակը դուրս էր բերվել ժողովրդի դեմ: Սեյրան Օհանյանն այսօր ասել է, որ իշխանության գալու պարագայում կբացահայտի Մարտի 1-ը: Դա հնարավոր համարո՞ւմ եք:

- Այո, համարում եմ: Սեյրան Օհանյանը զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետն էր, զինվորական եւ, բնականաբար, ենթակա գերագույն գլխավոր հրամանատարին: Երկրորդ՝ Հայաստանում զինված ուժերը երբեք ժողովրդի դեմ դուրս չեն եկել: Այնտեղ եկել են անկարգությունները սանձելու, կանխելու համար, բայց ոչ երբեք ժողովրդի դեմ: Բոլորին շատ լավ հայտնի է, թե սադրանքները որտեղից են եղել, ովքեր են մասնակցել: Ավելին ասեմ, ցավով պետք է արձանագրել, որ Մարտի 1-ը չէր լինի, եթե ժողովրդի առաջնորդը, հովիվն այնտեղ լիներ: Իսկ հովիվն ասաց՝ գայլերն իմ անվտանգության երաշխիք չեն տալիս, ես իմ վրանից դուրս չեմ գալիս:

Ես լավ եմ հիշում՝ այնտեղ Նիկոլ Փաշինյանն ու Դավիթ Շահնազարյանն էին մեծ ճիգեր գործադրում, որ ժողովրդին հանդարտեցնեն, բայց դա տեղի չունեցավ, սադրանքը եղավ: Մեղավոր համարում եմ բոլորիս, որ ակտիվ չենք եղել, բայց երբ որ սադրանքը լինում է, շատ դժվար է: Պրովոկացիան այնպիսի բան է, որ չես կարող գազազած, ափերից դուրս եկած մարդկանց հանդարտեցնել: Մենք պետք է մի քիչ իրատես լինենք ու հասկանանք, որ ո՛չ Սեյրան Օհանյանը, ո՛չ Վարդան Օսկանյանը, ո՛չ որեւէ մեկն ազգի թշնամին չի, նրանց դեմ չի հանել զորք: Բաներ կան՝ պարզված չեն, այո: Բայց Սեյրան Օհանյանն ու Օսկանյանը Կառավարությունում ի՞նչ կարող էին անել:

Նախ Օսկանյանը, ընդհանրապես անելիք չուներ: Ինչ վերաբերում է ԶՈՒ գլխավոր շտաբի պետին, նա կատարում է հրաման. ընդ որում ի՞նչ է արել, ընթերցել է հրամանագիրն արտակարգ դրություն հայտարարելու մասին: Այդ որ մի հեռատես ղեկավարը նախապես չի բերի իր զորքերը սահմանադրությամբ իրեն վերապահված լիազորությունների կատարման համար, եթե տեսնում է դրա վտանգը: Բա պիտի հայտարարի՝ նո՞ր բերի: Մի քանի ժամվա մեջ ինչ ասես հնարավոր է լիներ: Ավելին ասեմ՝ եթե արտակարգ դրություն չհայտարարվեր՝ միգուցե շատ ավելի ծանր հետեւանքներ լինեին: Իհարկե վատ է, որ նման հետեւանքներ եղան, բայց պետք է միշտ մտածենք՝ Աստված էլ բեթարից ազատի: Դրանից վատ բաներ էլ են լինում եւ շատ ավելի քաղաքակիրթ երկրներում:

- Դուք նախկինում այսպե՞ս եք մտածել Մարտի 1-ին Սեյրան Օհանյանի եւ Վարդան Օսկանյանի դերի մասին, թե՞ հիմա է փոխվել ձեր կարծիքը:

- Ես առիթ չեմ ունեցել խոսել այդ մասին, որպես իրավաբան համոզված եմ, որ ճիշտ եմ: Կարճ ասած՝ Մարտի 1-ի համար մեղավորները երկուսն են՝ առաջին նախագահ եւ երկրորդ նախագահ: Առաջին նախագահը, որ տեր չկանգնեց իր ժողովրդին՝ ծիծաղելի արդարացումներով, որ նրա անվտանգությունը չեն երաշխավորում: Եթե իմ ժողովուրդը, իմ հոտն այնտեղ վտանգի տակ է, ես մնում եմ տանը, դա ի՞նչ բան է: Ես սա մինչեւ հիմա չեմ արդարացրել, եւ հիմա, քանի որ մեղադրանքներ են հնչում այդ մարդկանց հասցեին՝ ասում եմ: Այդ մարդը պիտի գար, ասեր՝ ժողովուրդ, այստեղ վտանգավոր է: Դեսպանատունը, քաղաքապետարանը ձեր հարցը լուծող չեն, բարիկադներ չենք կառուցում, մենք հեղափոխականներ չենք, Բաստիլը չենք գրավում: Սա կամ ձեռնտու էր որոշ ուժերին կամ անտարբերություն էր: Երկրորդ նախագահի մեղավորությունն էլ դեռ կապացուցվի:

- Այս դաշինքի կազմում իշխանափոխության նպատակ ունե՞ք:

- Իհարկե՝ կա: Աշխարհում իշխանափոխություն ասելով հասկանում են հեղափոխությունը: Գործ անելու համար հեղափոխական իշխանափոխություն պետք չի, դրանով միայն վնաս ես տալիս երկրին, երկրի իմիջին: Էվոլյուցիոն հեղափոխություն, իհարկե: Հիսուս Քրիստոսն ասաց՝ եկել եմ փոխելու, ոչ թե վերացնելու: Եթե պետք է՝ կփոխենք, եթե չենք կարող՝ կշտկենք, կլավացնենք: Լավատես լինենք, հոռետես չլինենք: Ում ուզում եք՝ ընտրեք, միայն ընտրեք: Բոյկոտի գաղափարը շատ սնանկ է:

Հիշեցնենք, 2007 թվականին Արդարադատության խորհուրդը որոշում էր կայացրել դիմել Ռոբերտ Քոչարյանին` առաջարկելով դադարեցնել դատավոր Օհանյանի լիազորությունները: Քոչարյանը համապատասխան հրամանագիր էր ստորագրել եւ Օհանյանին պաշտոնանկ արել: Սույն պատմությունն իրականում կապված էր «Ռոյալ Արմենիա» ընկերության սեփականատեր Գագիկ Հակոբյանի դեմ հարուցված աղմկոտ քրեական գործի հետ: Հակոբյանին մեղադրում էին հարկերից խուսափելու մեջ, նրան մի քանի մեղադրանք էր առաջադրված: Մինչ այդ, նա հրապարակային հայտարարել էր, որ Մաքսային կոմիտեի այն ժամանակվա ղեկավար Արմեն Ավետիսյանն իրենից կաշառք է պահանջել: Աղմկոտ սույն քրգործով դատավոր Պարգեւ Օհանյանն այն ժամանակ դեմ չգնաց իր խղճին եւ սենսացիոն որոշում կայացրեց` «Ռոյալ»-ի գործով արդարացնող դատավճիռ հրապարակեց: Պաշտոնանկությունից հետո Պարգեւ Օհանյանը մասնակցում էր ընդդիմության ցույցերին եւ աչքի ընկնում իր ընդդիմադիր հայտարարություններով: 2014-ին նա անդամագրվեց ՀՀԿ-ին: