Հերթական աբսուրդը հայկական սպորտում՝ «Տարվա լավագույն հայ մարզիկ» մրցույթ

Տեղեկացրել ենք, որ ՀՀ սպորտի եւ երիտասարդության հարցերի նախարարությունը որոշել է մրցանակաբաշխություն անցկացնել, որը կոչվելու է «Տարվա լավագույն հայ մարզիկ», եւ այս նախաձեռնությունը կյանքի կոչելու համար նախարարի հրամանով ստեղծվել է հանձնաժողով: 2017 թվականի հունվարի 17-ին թվագրված այդ հրամանի համաձայն՝ հանձնաժողովը եռամսյա ժամկետում պետք է ներկայացնի «Տարվա լավագույն հայ մարզիկ» մրցանակաբաշխության կանոնակարգը: Սպորտի նախարարության կողմից տարածված պարզաբանման մեջ նշված է, որ սա արձագանք է անցյալ տարեվերջին տեղի ունեցած լավագույն մարզիկների ընտրության շուրջ  հասարակական բուռն քննարկումների:

«Հասկանալով համայն հայության մարզական ներուժի գնահատման եւ այդ գործընթացներում ողջ հայությանը մասնակից դարձնելու հնարավորության ստեղծման հրամայականը՝ նախարարությունը կարծում է, որ այլեւս անհրաժեշտություն է Հայաստան, Արցախ, սփյուռք եռամիասնության նախընտրությամբ որոշելու «Տարվա լավագույն հայ մարզիկ» անվանակարգի հաղթողին»,- մասնավորապես նշված է նախարարության հայտարարության մեջ:

Առաջին հայացքից կարող է թվալ, թե Հայաստանում սպորտը համակարգող պետական գլխավոր կառույցը՝ ՀՀ սպորտի եւ երիտասարդության նախարարությունը, վերջապես փորձում է կարգ ու կանոն հաստատել երկար տարիներ վեճի առարկա դարձած «Հայաստանի լավագույն մարզիկներ» կոչվող մրցանակաբաշխության ընթացակարգում: Սակայն մակերեսային ուսումնասիրությունն անգամ ցույց է տալիս, որ իրականում այն ավելի շատ ցուցադրական բնույթ է կրում, եւ հնարավոր է, որ  հայկական սպորտը ներքաշվի հերթական անհեթեթ, աբսուրդ քննարկումների մեջ: Ներկայացնեմ մի քանի դիտարկումներ:

Նախ, նոր անվանակարգի անվանումը՝ «Տարվա լավագույն հայ մարզիկ», արդեն իսկ անհեթեթ, անգամ աննախադեպ է համաշխարհային սպորտի պատմության մեջ:  Յուրաքանչյուր տարվա վերջում գրեթե բոլոր երկրներում անցկացվում է լավագույն մարզիկների ընտրություն՝ տարբեր վարկածներով, ընթացակարգերով: Ընդ որում դրանք մշտապես վերաբերվում են տվյալ երկրին՝ Ռուսաստանի, Հայաստանի, Վրաստանի եւ այլն, լավագույն մարզիկներին: Երբեւէ սպորտի պատմության մեջ պետական կառույցը չի անցկացրել ընտրություն՝ հաշվի առնելով զուտ ազգային  պատկանելությունը: Սա ուղղակի նացիոնալիզմ է:

«Հայ մարզիկ»՝ նշանակում է, որ այս անվանակարգում չեն կարող լինել այլ ազգությամբ հայաստանցիներ, օրինակ՝ ազգությամբ եզդի, ըմբիշ Ռոման Ամոյանը: Միեւնույն ժամանակ անհասկանալի է, թե ինչպես է նախարարությունը որոշելու այլ երկրների դրոշի տակ հանդես եկող հայազգի մարզիկների հարցը: Օրինակ, հայաստանցի Արման Բաբասյանի դուստրը՝ մոլորակի ուժեղագույն գեղասահորդուհի Եվգենյա Մեդվեդեւան կամ մեր հայտնի երգիչ ու դերասան Հենրիկ Ալավերդյանի թոռնուհին՝ Օլիմպիական կրկնակի չեմպիոն Յանա Եգորյանը, պետք է լինե՞ն «Տարվա լավագույն հայ մարզիկ» անվանակարգի թեկնածուների մեջ, թե՞ ոչ: Ո՞րն է լինելու «հայ մարզիկ» տերմինի սահմանումը: 

Հաջորդը քաղաքական ենթատեքստ ունի: «Հայաստան, Արցախ, սփյուռք եռամիասնության»՝ նշված է նախարարության հայտարարության մեջ: Զուտ քաղաքական համարվող, ամբողջապես պաթետիկ այս եզրույթը սպորտում օգտագործելը առնվազն անհեթեթ է: Արցախցի մարզիկները մշտապես հանդես են գալիս Հայաստանի դրոշի տակ եւ շատ հաճախ հայտնվում լավագույն մարզիկների շարքում: Նախարարության հայտարարության մեջ օգտագործված «համայն հայության ներուժ» բառակապակցությունն էլ պետք է դառնա մեր մարզական ղեկավարության աշխատանքի բնագավառներից մեկը՝ արտերկրում բնակվող հայազգի ուժեղ մարզիկներին, մասնագետներին Հայաստան բերելը, բայց ոչ ինչ-որ մրցանակաբաշխության մեջ նրանց ներքաշելը:

Մեծ հաշվով շատ հնարավոր է, որ սպորտի նախարարության այս նոր նախաձեռնությունն էլ ի վերջո անկատար մնա, մոռացվի: Հանձնաժողովը միայն 3 ամիս անց պետք է ներկայացնի մրցույթի կանոնակարգը, իսկ 3 ամիս անց Հայաստանում նոր կառավարություն է լինելու (անկախ ապրիլին կայանալիք ընտրությունների արդյունքներից): Տարիներ շարունակ նույն նախարարությունը տարբեր նախաձեռնություններով է հանդես եկել (որոշել, թե ովքեր են մարզական լրագրողները, քննարկել հայկական ֆուտբոլի հետ կապված հարցերը եւ այլն), որոնք երբեւէ իրականություն չեն դարձել մի պարզ պատճառով՝ ի սկզբանե աբսուրդ են եղել: