Հակասություններ. ինչու հրաժարական տվեց ՄԻՊ-ը

ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպան Կարեն Անդրեասյանի դեմ իշխող հանրապետականի սկսած սկանդալային արշավը տվեց իր պտուղները:

Երբ անցյալ տարվա հոկտեմբերի վերջին Ազգային ժողովի ամբիոնից ԱԺ ՀՀԿ խմբակցության պատգամավոր Սամվել Ֆարմանյանը խիստ հեգնական տոնով անխնա ու դաժանորեն ոչնչացրեց Կարեն Անդրեասյանին, արդեն ենթադրվում էր, որ ՀՀԿ վերնախավում որոշված է՝ Անդրեասյանի օրերը հաշված են: Հիշեցնենք, Մարդու իրավունքների պաշտպանի 2014 թվականի տարեկան զեկույցի քննարկումը խորհրդարանում այնպիսի անակնկալ, սկանդալային ընթացք էր ստացել, որ անգամ որոշ ՀՀԿ-ականներ էին ապշահար եղել: «Փնթի, անատամ, անհաջող կադր, դուք չկաք». այսպիսի բառեր էին մերթ ընդ մերթ հնչում Ֆարմանյանի ելույթի ընթացքում:

Նույն օրը Անդրեասյանը լրագրողների հետ զրույցում հայտարարեց, որ Ֆարմանյանն իր քաղաքական շեֆից պատվեր ունի, որ մի քիչ տգեղ, մի քիչ կեղտոտ ձեւով, բայց իրականացրեց: Օմբուդսմենը, սակայն, պատվիրատուի անուն այդպես էլ չտվեց: Իսկ Ֆարմանյանը հայտարարեց. «Դժբախտաբար, մեր ՄԻՊ-ը այն տրամաչափի գործոն չէ, որ որեւէ մեկի համար ներկայացնի այնպիսի հետաքրքրություն, որ հիմնավորված լինի ժամանակ ու միտք ծախսել՝ ինչ-որ բան անելու համար»: Այդ օրը ՀՀԿ-ական պատգամավորների մեջ Ֆարմանյանը միակը չէր, որ իր պարտքը համարեց քննադատել Անդրեասյանին: Դա արեցին բազմաթիվ այլ ՀՀԿ-ականներ եւս:

Որոշ ժամանակ ՀՀԿ-ականները հանդարտվել էին: Բայց դեկտեմբերի սկզբին սկանդալը բռնկվեց նոր թափով: Այս անգամ արդեն հիմնական գրոհողը ՀՀ կրթության եւ գիտության նախարար Արմեն Աշոտյանն էր: Երեւանի թիվ 16 հատուկ դպրոցի վերաբերյալ Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմի տարածած հաղորդագրությունը առիթ դարձավ, որ ԿԳ նախարարը մի քանի օր շարունակ ամենավերջին վիրավորական արտահայտությունները անի Անդրեասյանի հասցեին: «Իր պաշտոնին ամբողջական անհամապատասխանությունը հերթական անգամ մերկացրած, ինքնահավան եւ չկայացած անձնավորություն: Անկայուն նկարագրով, հասարակության մեջ եւ քաղաքական շրջանակներում այդպես էլ որեւէ սեփական հեղինակություն չվայելած մարդու գործունեության մասին կարելի է միայն ափսոսալ: Ցավում եմ, բայց կյանքը ցույց տվեց, որ ՄԻՊ առաջին ղեկավար Լարիսա Ալավերդյանն իրականում ավելի տղամարդկային եւ սկզբունքային կերպար էր՝ առանց դոնդողանման տվայտանքների: Ցավոք, արդարացան բոլոր ամենավատ կանխատեսումները ՄԻՊ պաշտոնը զբաղեցնող անձի վերաբերյալ»,- հայտարարեց Աշոտյանը:

Այս «բռնկումն» էլ անցավ, ու գրեթե մեկ ամիս էր, թվում էր, թե ամեն ինչ հանդարտվել է եւ ՀՀԿ-ականները մոռացել են Կարեն Անդրեասյանի անձի մասին, թեեւ քաղաքական շրջանակներում համառորեն շարունակվում էին խոսակցությունները, որ եթե օմբուդսմենը ինքնակամ հրաժարական չտա, միեւնույն է, սահմանադրական փոփոխություններից հետո նրան ստիպելու են դա անել: Ժամկետ էր նշվում 2016 թվականի գարունը: Բայց, փաստորեն, ամեն ինչ շատ ավելի արագ եղավ ու «ինքնակամ». երեկ հայտարարվեց օմբուդսմենի հրաժարականի մասին:

Նույն՝ քաղաքական շրջանակներում խոսվում է, որ ամբողջ այս սկանդալի հետեւում կանգնած է Սերժ Սարգսյանի փեսան՝ Վատիկանում ՀՀ արտակարգ եւ լիազոր դեսպան Միքայել Մինասյանը: Վերջինիս եղբայրը՝ AM իրավաբանական ընկերության ղեկավար Գրիգոր Մինասյանը, Կարեն Անդրեասյանի մտերիմ ընկերն է: Իսկ Մինասյան եղբայրները, ըստ նույն աղբյուրների, բավական լարված հարաբերություններ ունեն: Ըստ որոշ տեղեկությունների, Կարեն Անդրեասյանի դեմ ՀՀԿ-ականների սկսած ամբողջ այդ կոշտ արշավը ուղղորդվել է Միքայել Մինասյանի կողմից: Նկատենք, սակայն, որ Կարեն Անդրեասյանին խորհրդարանական իշխող մեծամասնությունը ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպանի պաշտոնում ընտրել էր հենց Միքայել Մինասյանի գործադրած գործուն ջանքերի ու աջակցության շնորհիվ:  

Հասկանալի է, որ աղմկոտ այս հրաժարականի մասին պաշտոնապես փակագծեր չեն բացվի, որեւէ կողմ հայտարարությամբ երբեւէ հանդես չի գա, ու շրջանառվող խոսակցությունները այդպես էլ կմնան ենթադրությունների մակարդակում:

Հիշեցնենք, Կարեն Անդրեասյանը ՀՀ օմբուդսմենի պաշտոնում ընտրվել էր 83 «կողմ» եւ 13 «դեմ» ձայների համամասնությամբ:

Ըստ «Մարդու իրավունքների պաշտպանի մասին» ՀՀ օրենքի 6-րդ հոդվածի, Պաշտպանի լիազորությունները վաղաժամկետ դադարում են, եթե նա Ազգային ժողովին հրաժարական ներկայացնելուց ոչ ուշ, քան տասն օր հետո կրկնում է իր հրաժարականը: Այսինքն, պաշտպանը պետք է երկու անգամ խորհրդարանին հրաժարականի դիմում ներկայացնի: Նույն օրենքի 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի համաձայն, հրաժարականը կրկնելու դեպքում ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահն առաջիկա նիստում տեղեկացնում է պատգամավորներին Պաշտպանի լիազորությունների վաղաժամկետ դադարման մասին: Պաշտպանի լիազորությունների վաղաժամկետ դադարման դեպքում Պաշտպանի ընտրություններն անցկացվում են պաշտոնը թափուր մնալուց հետո՝ մեկ ամսվա ընթացքում: Խորհրդարանի առաջիկա նիստը նախատեսված է փետրվարի 1-ին: Հենց այդ օրն էլ ԱԺ նախագահ Գալուստ Սահակյանը թերեւս պաշտոնապես կհայտարարի Կարեն Անդրեասյանի հրաժարականի մասին:

Այն, որ իշխանական շրջանակներում լուրջ վերադասավորումներ են սպասվում, «ՀԺ»-ն երեկ տեղեկացրել էր: Ամեն ինչ, սակայն, թվում էր, թե մի փոքր այլ տեղերից պետք է սկսվի:

Կարեն Անդրեասյանի հրաժարականը երեկ մեծ աղմուկ էր առաջացրել նաեւ սոցիալական ցանցերում եւ դարձել էր բուռն քննարկումների առարկա: Օգտատերերի շրջանում գերիշխող կարծիքն այն է, որ ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպանը վաղուց արդեն ինքը պաշտպանի կարիք ուներ: