Պուտինն Ուկրաինային ուղիղ բանակցություններ է առաջարկել Ստամբուլում. ի՞նչ է նա ասել գիշերային իր ուղերձում

Ռուսաստանն առաջարկել է Ուկրաինային ուղիղ բանակցություններ վարել առանց նախապայմանների մայիսի 15-ին Ստամբուլում։

Վլադիմիր Պուտինը հայտարարել է, որ Մոսկվան պատրաստ է երկխոսության և սպասում է Կիևի և նրա արևմտյան գործընկերների արձագանքին։

Նախագահի ելույթը հնչել է Հաղթանակի 80-ամյակի կապակցությամբ Մոսկվայում անցկացվող տոնակատարությունների ֆոնին, որին մասնակցել են ավելի քան 30 երկրների պատվիրակություններ։ Պուտինը, մասնավորապես, նշել է Չինաստանի, Վիետնամի և Վենեսուելայի առաջնորդների այցերը, ինչպես նաև ԿԺԴՀ-ի ռազմական մասնակցությունը սահմանային գործողություններին։

Այն, ինչի մասին խոսել է նախագահը գիշերային իր ոչ սովորական ելույթում, կարդացեք ստորև.

Ուղիղ բանակցություններ Ստամբուլում

Մայիսի 11-ի գիշերային ուղերձում Վլադիմիր Պուտինն առաջարկել է վերսկսել Ուկրաինայի հետ ուղիղ բանակցությունները, որոնք ընդհատվել էին 2022 թվականի գարնանը Ստամբուլի փուլից հետո։ Այնուհետև ըստ ՌԴ նախագահի՝ Կիևի պատվիրակությունը դադարեցրել է մասնակցել խորհրդակցություններին, և նախապես համաձայնեցված համաձայնագրի նախագիծը մերժվել է, ինչպես պնդում է Մոսկվան, արևմտյան գործընկերների ճնշման ներքո։

«Մենք հավատարիմ ենք Ուկրաինայի հետ լուրջ բանակցություններին, որոնց նպատակն է վերացնել հակամարտության արմատական պատճառները և հաստատել երկարաժամկետ, տևական խաղաղություն պատմական հեռանկարում»,- ասել է նախագահը (մեջբերումը Կրեմլի կայքից):

Նրա խոսքով՝ բանակցությունները պետք է հիմք դառնան կայուն խաղաղության համար, այլ ոչ թե պարզապես ժամանակավոր զինադադար՝ նախքան հակամարտության նոր փուլը։

Զինադադարի խախտումներ

Պուտինն ասել է, որ Ռուսաստանը բազմիցս առաջարկել է հրադադարի ռեժիմ, սակայն ուկրաինական կողմը խախտել է դրանք։ Նրա խոսքով՝ Կիևը ձախողել է հրադադարի հաստատման երեք փորձ, այդ թվում՝ վերջինը՝ եռօրյան, որը համընկնում է Հաղթանակի օրվա տոնակատարությունների հետ։

Պուտինը կրկնել է, որ Ռուսաստանը երբեք չի հրաժարվել ուկրաինական կողմի հետ երկխոսությունից և հիշեցրել՝ «մենք չէինք, որ խզեցինք բանակցությունները 2022 թվականին, այլ ուկրաինական կողմը»։

«Այս առումով չնայած ամեն ինչին՝ մենք առաջարկում ենք Կիևի իշխանություններին վերսկսել բանակցությունները, որոնք նրանք ընդհատել էին 2022 թվականին: Ավելին, շեշտում եմ, առանց որևէ նախապայմանի: Մեր առաջարկը, ինչպես ասում են, դրված է սեղանի վրա, որոշումն այժմ ուկրաինական իշխանությունների և նրանց կուրատորների վրա է»,- ընդգծել է Պուտինը։

Թուրքիայի դերը

Պուտինն ասել է, որ 2022 թվականին Ստամբուլում կողմերի միջև արդեն բանակցություններ էին ընթանում, իսկ հետո ըստ նրա՝ «պատրաստվել էր համատեղ փաստաթղթի նախագիծ, որը նախաստորագրվել է Կիևի բանակցային խմբի ղեկավարի կողմից»։

Բայց ավելի ուշ ըստ ՌԴ նախագահի՝ Արևմուտքի պնդմամբ «փաստաթուղթը պարզապես նետեցին աղբարկղը»։

Պուտինը մտադիր է մայիսի 11-ին քննարկել Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հետ նոր բանակցություններ կազմակերպելու հարցը։ Թուրքիայի նախագահը, նրա խոսքով, կարևոր դեր է խաղացել բանակցությունների նախորդ փուլերում։

«Հուսով եմ, որ նա կհաստատի Ուկրաինայում խաղաղության որոնմանը նպաստելու իր ցանկությունը»,- հույս է հայտնել Պուտինը։

ՌԴ նախագահը նաև շնորհակալություն է հայտնել այլ երկրներին խաղաղ կարգավորմանը հասնելու ջանքերի համար, այդ թվում՝ Չինաստանին, Բրազիլիային, Աֆրիկայի և Մերձավոր Արևելքի երկրներին, ինչպես նաև ԱՄՆ նոր վարչակազմին՝ նշելով, որ բոլոր այդ երկրները «անկեղծորեն ձգտում են վերջ դնել հակամարտությանը»։

Հերթակա՞ն, թե՞ վերջնական փուլ

2022 թվականին՝ հակամարտությունը սկսվելուց ի վեր, Ռուսաստանն ու Ուկրաինան բանակցությունների մի քանի փուլ են անցկացրել Բելառուսում և Թուրքիայում։ Կողմերը քննարկել են Ուկրաինայի չեզոք կարգավիճակը անվտանգության երաշխիքների դիմաց։ Սակայն 2022 թվականի մայիսին երկխոսությունը դադարեց ռուսական կողմից Բուչայի հրթիռակոծության հայտնի իրադարձություններից հետո։ Մոսկվան դրանք որակեց սադրանք և մեղադրեց Կիևին բանակցությունները խաթարելու մեջ։

Ավելի ուշ Պուտինը հայտարարեց, որ Ստամբուլում ձեռք բերված պայմանավորվածությունը նախաստորագրվել է, սակայն Կիևը հրաժարվել է դրանից այն բանից հետո, երբ ռուսական զորքերը դուրս են եկել Կիևից:

Նրա խոսքով՝ Մոսկվան այդ քայլին գնացել է եվրոպական երկրների խնդրանքով՝ Ուկրաինայի վրա ճնշումներից խուսափելու համար։ ՌԴ նախագահը հայտարարել էր, թե Ռուսաստանը «խաբված է»:

Ուկրաինայի պատվիրակության նախկին ղեկավար Դավիթ Արախամիան ասել է, որ Կիևը մերժել է Ստամբուլի բանակցությունների պայմանները Բորիս Ջոնսոնի խորհրդով։ Մեծ Բրիտանիայի նախկին վարչապետը դա անվանել է «անհեթեթություն»։

Հաղթանակի 80-ամյակը

Պուտինի գիշերային ելույթի մի մասը նվիրված էր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում տարած հաղթանակի տարեդարձին։ Պուտինը շնորհակալություն է հայտնել մայիսի 9-ին Մոսկվա այցելած օտարերկրյա առաջնորդներին՝ նշելով, որ դա արվել է՝ չնայած արտաքին ճնշումներին և սպառնալիքներին։

«Մենք հասկանում ենք զանգվածային ճնշումը, որին նրանք ենթարկվել են, և հետևաբար մենք անկեղծորեն գնահատում ենք նրանց քաղաքական քաջությունը և ամուր բարոյական դիրքորոշումը»,- ասել է ՌԴ նախագահը՝ նշելով Սերբիայի, Սլովակիայի և Բոսնիա և Հերցեգովինայի ղեկավարների այցերը:

Նա նաև հիշեցրել է հակահիտլերյան կոալիցիայի դաշնակիցների և Ասիայի, Աֆրիկայի և Լատինական Ամերիկայի ազատագրական շարժումների մասնակիցների ներդրումը և հավելել. «Մենք հարգում ենք բոլոր նրանց, ովքեր նպաստել են ընդհանուր հաղթանակին նացիզմի դեմ»։

Բարձր մակարդակի մի շարք հանդիպումներ

Մայիսի 7-10-ը Մոսկվայում կայացել են Չինաստանի, Վենեսուելայի և Վիետնամի ղեկավարների պաշտոնական այցերը։ Պուտինի խոսքով՝ շուրջ 20 երկկողմ հանդիպումներ են կայացել նաև Ասիայի, Աֆրիկայի, Մերձավոր Արևելքի, Եվրոպայի և Լատինական Ամերիկայի երկրների ղեկավարների հետ։

Տոնակատարության գլխավոր հյուրն էր Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության նախագահ Սի Ծինպինը։ Բանակցությունների արդյունքում ստորագրվել են երկու համատեղ հայտարարություններ, ինչպես նաև համաձայնագրեր էներգետիկայի, առևտրի, գիտության և մշակույթի ոլորտներում։ ՌԴ նախագահը հայտարարել է, որ աշնանը պաշտոնական այցով կլինի Չինաստանում՝ մասնակցելու Ճապոնիայի հետ պատերազմի ավարտին նվիրված հիշատակի միջոցառումներին։

Շնորհակալություններ Կորեային՝ Կուրսկի մարտերին մասնակցելու համար

Վլադիմիր Պուտինը հայտնել է, որ ԿԺԴՀ-ի հատուկ նշանակության ջոկատների մարտիկները մասնակցել են սահմանամերձ Կուրսկի շրջանի բնակավայրերի ազատագրմանը։ Նրա խոսքով՝ հյուսիսկորեացի զինվորականները «լավ պատրաստվածություն են ցուցադրել», գործել են «չափազանց պրոֆեսիոնալ» և «բարեխղճորեն կատարել են իրենց առաջադրանքները»։ Նախագահը նշել է օտարերկրյա դաշնակիցների ցուցաբերած խիզախությունն ու հերոսությունը՝ ընդգծելով, որ նման գործողությունները «Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին կերտված մարտական եղբայրության» օրինակ են։

Նա երախտագիտություն է հայտնել Կորեայի ժողովրդական բանակի ռազմական ղեկավարներին և «ամենաջերմ խոսքերը» փոխանցել Հյուսիսային Կորեայի հատուկ նշանակության ջոկատի զինվորներին ու սպաներին։