ՀԱՊԿ-ը մեռյալ կառույց է, փաստացի գոյություն չունի, բոլոր պարտավորությունները միայն թղթի վրա են. Ստեփանյան

Ինչպես հայտնել ենք՝ հայկական կողմը չի մասնակցելու թե՛ Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության (ՀԱՊԿ) նոր՝ «Կոբալտ-2024» զորավարժություններին, որոնք ռուսական գվարդիայի ղեկավարությամբ նախատեսված են օգոստոսի 14-16-ը՝ Նովոսիբիրսկում, և թե՛ սեպտեմբերի 3-ից 15-ը Ղրղզստանում սպասվող ՀԱՊԿ «Փոխգործակցություն-2024» հրամանատարաշտաբային զորավարժություններին։

Քաղաքագետ Դավիթ Ստեփանյանը նկատում է՝ այս քաղաքականությունը շարունակվելու է այնքան, քանի դեռ կազմակերպությունը չի ճանաչում Հայաստանի սահմանները։

«Սպասվող կամ կայանալիք միջոցառումներին, զորավարժություններին մասնակցել-չմասնակցելը որևէ ազդեցություն և նշանակություն չեն ունենալու։ Այս քաղաքականությունը Հայաստանի կողմից շարունակական է լինելու ոչ միայն այն հանգամանքով պայմանավորված, որ ՀԱՊԿ-ը չի ճանաչել Հայաստանի սահմանները, այլ նաև նրանով, որ ՌԴ-ն ու կառույցը միայն թղթային տարբերակով են ՀՀ դաշնակիցները, իսկ դե ֆակտո նրանք Ադրբեջանի դաշնակիցներն են»,- «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում ասաց նա։

Վերջինս հավելեց, որ Հայաստանի կողմից նման քաղաքականության դրսևորման պատճառներից է նաև այն, որ քանի դեռ ՀԱՊԿ-ն ու Ռուսաստանը չեն կատարել իրենց բոլոր պարտավորությունները, որոնք գրված են Հայաստանի և ՌԴ-ի կողմից կազմակերպության հետ ունեցած փաստաթղթերում, ինչպես նաև 1997 թվականի հայ-ռուսական պայմանագրերում:

«ՀԱՊԿ-ը մեռյալ կառույց է, փաստացի գոյություն չունի, և իր բոլոր պարտավորությունները թղթի վրա են, այդ թվում՝ Հայաստանի նկատմամբ ունեցած։ Նմանատիպ քաղաքականության որդեգրումն էլ գալիս է կառույցում առկա մեռյալ անդամակցությունից»,- նշում է քաղաքագետը։

Միևնույն ժամանակ նա ընդգծում է, որ Հայաստանին կառույցի մեռյալ կարգավիճակը որևէ կերպ չի սպառնում։ Հայաստանին նույնիսկ Ռուսաստանից սպառնալիք չկա․ «Քանի որ, ըստ ինձ, Հայաստանը պարզապես զգուշացրել է ՌԴ-ին, որ եթե մեր նկատմամբ լինեն տնտեսական ճնշումներ կամ այլ քայլեր, մենք ուղղակի դուրս կգանք ԵԱՏՄ-ից։ Փաստացի Ռուսաստանը հիմա կարող է ՀՀ-ի նկատմամբ ճնշումներ գործադրել միայն հայտարարությունների տեսքով՝ կապված այս աշխարհաքաղաքական իրադարձություններով, երբ շարունակում է խրված մնալ Ուկրաինայի հետ ունեցած գործընթացներում»։

Ստեփանյանի խոսքով՝ Ռուսաստանը որևէ լծակ չունի Հայաստանի հանդեպ, նախկինում եղած լծակներից մեկն էլ այժմ չի գործում:

«Դա Ալիևն էր, որին նախկին տարիներին, ես միշտ այդպես եմ ասում, տալիս էին մեր գլխին։ Հիմա դա էլ չի աշխատում, որովհետև Ալիևը այս պահին չի կարող օգտագործվել ՌԴ-ի կողմից, պատրաստ չէ նրա ցուցումով կամ պահանջով հարձակվել Հայաստանի վրա։ Ուստի Ռուսաստանը ո՛չ տնտեսական, ո՛չ ՀԱՊԿ-ի, ո՛չ էլ այլ միջոցներով չի կարող ազդել մեզ վրա։ Այս պահին կա այն, ինչ տեսնում ենք։ Նույնիսկ Ալիև-Շոյգու հանդիպման թեման էլ եղել են Իրանի հետ կապված իրադարձությունները, այդ մասին շատ են գրում իրանական ԶԼՄ-ները»,-մանրամասնեց քաղաքագետը։

Ինչ վերաբերում է այն հայտարարություններին, որոնք Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության կողմից շարունակում են հնչել, այն է՝ Հայաստանը մերժում է մասնակցությունը որևէ իրադարձության ՀԱՊԿ շրջանակներում, բայց շարունակում է մնալ կազմակերպության լիիրավ անդամ, Ստեփանյանն այստեղ համեմատություն է անցկացնում.

«Խոսք կա՝ «պահել լավ դեմքի արտահայտություն վատ խաղի ժամանակ»։ Հիմա Ռուսաստանի խաղը շատ վատ է, ուստի փորձում է միայն դեմքի արտահայտությունը պահել։ Դա էլ այլ հռետորաբանություն է, որի հիմքում այս պահին որևէ հնարավորություններ կամ գործողություններ չկան, և չեն էլ լինելու, եթե իրավիճակը հետագայույմ չփոխվի։ Ինչո՞ւ է Հայաստանը շարունակում մնալ կազմակերպության անդամ, կարծում եմ՝ ՀՀ իշխանությունները դա պահեստային տարբերակ են պահում, եթե, օրինակ, Ռուսաստանը որոշում է Հայաստանում գազի գինը թանկացնել երկու անգամ, կարող ենք այդ դեպքում դուրս գալ։ Կարծում եմ՝ ներկայիս քաղաքականությունը ճիշտ է, որովհետև այս պահին մնալով կամ դուրս գալով որևէ բան չենք փոխում»։

Վերջինս հավելեց, որ Հայաստանի նման վերաբերմունքը պատասխանն է այն բոլոր գործողությունների, որոնք ՀԱՊԿ-ը ցույց է տվել։ Կազմակերպության դիրքորոշումը ՀՀ սահմանների չճանաչման վերաբերյալ ևս, ըստ նրա, չի փոխվելու, հետևաբար, փոփոխություն չի լինի նաև Հայաստանի հետ կարգավիճակում։

Մերի Խաչատրյան