«Խիարը թարս է բուսնել». ինչու ընդդիմությունը չի գնում խորհրդարան, ինչպես է օգնում Ադրբեջանին

23/05/2024 schedule21:30

Խորհրդարանական ընդդիմությունը՝ «Հայաստան» և «Պատիվ ունեմ» խմբակցությունները, շարունակում են, այսպես ասած, բոյկոտել Ազգային ժողովի նիստերը, չմասնակցել դրանց, մասնակցելու դեպքում էլ ոչ կառուցողական մթնոլորտում քննարկումներ ծավալել, առաջացնել լարվածություն՝ ամեն անգամ, ինչպես ասում են, «երգելով նույն երգը»:

Առավել հաճախ Ռոբերտ Քոչարյանի և Սերժ Սարգսյանի երեսփոխանները բոյկոտում են ԱԺ-Կառավարություն հարցուպատասխանը, որին, որպես կանոն, հիմնականում ներկա է լինում Կառավարության ղեկավարը՝ Նիկոլ Փաշինյանը:

Եվ տպավորություն է, որ սա ամենահարմար առիթներից մեկն է ամենքից ու ամեն ինչից դժգոհ ընդդիմադիրների համար կառավարող ուժի առաջին դեմքին հարցեր հղելու, պատասխաններ պահանջելու, սակայն, ինչպես կասեր դասականը, «խիարը թարս է բուսնել»:

Նկատենք, որ բացի աշխատավայրից, ամենուր ներկա ընդդիմադիրների բացակայություններին անդրադարձել է նաև ՀՀ ԱԺ նախագահ Ալեն Սիմոնյանը՝ ուշագրավ նկատառում անելով, որ վերջիններս մասնակցում են միայն օրենքների քվեարկություններին, քանի որ նիստից բացակայության դեպքում աշխատավարձից պահվում է շուրջ 24 հազար դրամ:

Սիմոնյանի այս բացահայտումը թերևս բազմաթիվ հարցերի պատասխաններ է տալիս, որոնք հուզում էին նաև հանրության մեծ մասին:

Իրավագետ Արտաշես Խալաթյանը կարծում է, որ իրականում քաղաքական բոյկոտը, որպես այդպիսին, պայքարից խուսափելու ձև է: Նա հիշեցնում է, որ անգամ ԱԺ կանոնակարգ օրենքով է սահմանված, որ մեկ նստաշրջանի ընթացքում 4 օր նիստերին ընդդիմության չմասնակցելը թույլատրելի է, սակայն, ըստ նրա, երբ նմանատիպ վարքագիծը դառնում է մշտական, ապա խնդիր կա խորհրդարանի բնականոն գործունեության հետ:

«Ընդդիմությունը խորհրդարանական հիմնաքարային ինստիտուտ է, այսինքն՝ խորհրդարանը հիմնված է մեծամասնության և փոքրամասնության փոխգործակցության վրա, և երբ երկու հիմնաքարերից մեկը՝ ընդդիմությունը, փաստացի իր քաղաքական մարտավարությունն ամբողջովին կառուցում է բոյկոտի և նիստերին ընտրողաբար մասնակցելու վրա, ապա, ըստ էության, խորհրդարանական ճգնաժամի հետ գործ ունենք»,- «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում ասում է նա:

Իրավագետի նկատառմամբ՝ խորհրդարանական պետությունում չի կարող ընդդիմությունը գիտակցաբար ձեռնպահ մնալ երկրի ընթացիկ կառավարման, քաղաքականության մշակման գործընթացին մասնակցելուց և բացառապես ուղղորդվի սեփական քաղաքական վարկանիշը պահպանելու տակտիկայով:

«Մենք այստեղ ունենք սողացող քաղաքական ճգնաժամ, առնվազն ճգնաժամային երևույթ, որովհետև ստացվում է, որ խորհրդարանի բնականոն գործունեությունը ապահովում է գերազանցապես քաղաքական մեծամասնությունը: Սա նաև խնդիր է քաղաքական մեծամասնության հաշվետվողական ապահովման առումով: Այսինքն՝ ընդդիմության այս քաղաքական վարքագծի հետևանքով ունենք երկուստեք վնասակար իրավիճակ, և ընդհանուր առմամբ սա պառլամենտարիզմի զարգացման համար լրջագույն խոչընդոտ է»,- ընդգծում է նա:

Անդրադառնալով իշխող ուժի՝ «Քաղաքացիական պայմանագրի» պատգամավորների այն պնդումներին, որ ընդդիմության անդամները խուսափում են հստակ ասել՝ իրենց համար ընդունելի՞ է, թե՞ ոչ, որ Հայաստանի տարածքային ամբողջականությունը 29 հազար 743 քառակուսի կիլոմետր է՝ Խալաթյանը նշում է, որ եթե որևէ սուբյեկտ վիճարկում է կամ հստակ չի պատասխանում, թե որն է ՀՀ տարածքը, կամա, թե ակամա նշանակում է, որ կասկածի տակ է դնում ՀՀ տարածքային ամբողջականությունը և ինքնիշխանությունը:

«Հակառակ պարագայում, երբ դու քո պետական սահմանը հստակ չես պատկերացնում, մի կողմից նշանակում է, որ հստակ չէ, թե քո ինքնիշխանությունը ո՞ր տարածքի վրա է տարածվում, Կառավարությունը՝ որպես պետության անունից քաղաքական իշխանություն իրականացնող սուբյեկտ, ո՞ր տարածության վրա է իր իրավազորություններն իրականացնում, երրորդ՝ միջազգային հարաբերություններում հստակ չէ, թե աշխարհագրական ո՞ր տարածքի վրա է տարածվում պետության՝ որպես միջազգային սուբյեկտի իրավազորությունը: Չորորդ՝ դրանով վտանգվում է տվյալ պետության անվտանգությունը, և պետությունը դառնում է հնարավոր ագրեսիայի զոհ, որի կանխարգելումը դժվարանում է այնքանով, որքանով հստակ չի լինում, թե որ տարածքն է ի վերջո միջազգայնորեն ճանաչված՝ որպես տվյալ պետության տարածք, և դժվար է ագրեսորին հստակ մեղադրանք առաջադրել կամ քաղաքական և այլ միջոցներ ձեռնարկել»,- մանրամասնում է զրուցակիցը:

Նրա խոսքով՝ այլ կլիներ, եթե ընդդիմությունը ներկայացներ սահմանների պատկերացման իր տեսլականը՝ հստակ միջազգային իրավական հիմքի վրա:

«Դա կլիներ պոզիտիվ դիսկուրս: Հարցի անորոշ պահելը միայն մեկ սուբյեկտի է ձեռնտու՝ ՀՀ-ի այն հակառակորդներին, որոնք նույնպես համակարծիք են նրա հետ, որ ՀՀ-ն հստակ ֆիքսված սահման չունի: Հետևաբար 30 տարվա պետականության պատմություն ունեցող Հայաստանի 3-րդ Հանրապետության քաղաքական դերակատարների համար պետք է գոնե հստակ լինեին իրենց տեսանկյունից ՀՀ տարածքային ամբողջականության ընդգրկումը և սահմանների պարամետրերը: Ես հանուն ճշմարտության կուզեի, որ ՀՀ-ում լիներ այնպիսի արդյունավետ ընդդիմություն, որը կուժեղացներ ՀՀ միջազգային դիրքերը, ինչու՝ չէ, կկարողանար հուշել իշխանությանը կամ պարտադրել ՀՀ շահերից ավելի շատ բխող մոտեցում, այլ ոչ թե, ըստ էության, առաջ քաշել ՀՀ տարածքային ամբողջականության անորոշ լինելու գաղափարը, որը ոչ այլ ինչ է, եթե ոչ ինքնիշխանության և տարածքային ամբողջականության փաստացի կասկածի տակ դնել»,- ասում է նա:

Դիտարկմանը՝ ըստ էության՝ ընդդիմության պնդումն այն է, որ Հայաստանի սահմանները այնտեղ են, որտեղ կանգնած է հայ զինվորը, Խալաթյանը սա վտանգավոր խոսույթ է համարում:

«Իրենց պնդումներն առ այն, որ սահմանների ճշգրտումը պետք է արվի 1993-94 թվականի հրադադարի վրա ֆիքսված շփման գծի հիման վրա, կամ, որ ՀՀ սահմանը այնտեղ է, որտեղ կանգնած է հայ զինվորը, խիստ վտանգավոր է, անգամ ՀՀ-ի գոյությունը կասկածի տակ դնող թեզ է, որովհետև միջազգային դելիմիտացիայի և դեմարկացիայի փորձը ցույց է տալիս, որ կայսրությունների կամ գաղութատեր պետությունների լուծարումից հետո տարածքում ձևավորված պետությունների ադմինիստրատիվ սահմանները վերածվում են պետական սահմանների՝ համապատասխան քարտեզագրական հիմքերի հիման վրա: Խոսել այն մասին, որ կարող է պատերազմով, թեկուզ հրադադարի հաստատման պայմանում շփման գիծը դառնալ պետական սահման, նշանակում է, օրինակ, լեգիտիմացնել Ադրբեջանի կողմից ՀՀ-ի՝ շուրջ 200 քառակուսի կիլոմետրի զավթումը Սյունիքի, Գեղարքունիքի և Տավուշի հատվածներում»,- համոզմունք է հայտնում իրավագետը:

Ըստ նրա՝ այստեղ ևս տեսնում ենք, որ ընդդիմության նման մեկնաբանության արդյունքում շահում է առավելապես Ադրբեջանը և տուժում Հայաստանը. «Ըստ էության՝ ընդդիմության այս թեզերը տիրաժավորվում են ադրբեջանական, թուրքական և նաև ռուսական տելեգրամյան ալիքներում, ինչը կարող ենք համարել ՀՀ դիրքորոշման որոշակիորեն թուլացում: Սա խոսում է այն մասին, որ ընդդիմությունը պատրաստվում է հերթական խորհրդարանական ընտրություններին, և, ըստ էության, պայքար է մղում 8-10 տոկոս ՀՀ քաղաքացիների այն ընտրազանգվածի համար, որը ունի որոշակիորեն պահպանողական մոտեցումներ, ռուսամետ հայացքներ և նաև ինչ-որ առումով փոխկապակցված է նախկին իշխանությունների հետ ազգակցական, սոցիալական, աշխատանքային և այլ հարցերում: Փաստացի ընդդիմությունն այսօր ժամանակից շուտ սկսել է նախընտրական քարոզարշավը»:

Հերմինե Կարապետյան

Տպել
1546 դիտում

Հայաստանի մասին խոսելիս չի կարելի աչք փակել, որ երկրի քաղաքական վեկտորը գնալով ավելի է թեքվում դեպի Արևմուտք․ Օվերչուկ

Ինչու են դադարել Վիգեն Քոչարյանի Բարձրագույն դատական խորհրդի անդամի լիազորությունները․ պարզաբանում

Պատիվ է լինել հայ զինվոր. Գյումրիում տրվել է ամառային զորակոչի մեկնարկը (լուսանկարներ)

Ողջունում ենք բարեխիղճ ջանքերը՝ ուղղված լարվածության թուլացմանը․ ԱՄՆ դեսպանություն

«ԶԻԼ»-ը դեռևս անհայտ հանգամանքներում կողաշրջվել և բռնկվել է

Առողջական լուրջ խնդիրներ ունեցող միայնակ ՀՀ քաղաքացին Չելյաբինսկի մարզից տեղափոխվել է Հայաստան

Հուլիսի 15-ից ԼՂ-ից տեղահանվածները կարող են օգտվել անհատական բնակելի տան կառուցման բաղադրիչից օգտվելու համար

Հայաստանում տնտեսական ակտիվության ցուցանիշն աճել է 11.2 տոկոսով

Ձկնաբուծության նպատակով Կարճաղբյուր գետից ապօրինի ջրառ է իրականացվել

Բարձր ենք գնահատում ՀՀ ինքնիշխանությանը և տարածքային ամբողջականությանն աջակցելու Սլովենիայի դիրքորոշումը. Նիկոլ Փաշինյան

Մոսկվայի մարզի «Պլատան» գիտահետազոտական ինստիտուտի հրդեհն ամբողջությամբ մարվել է. զոհերի թիվը ճշտվում է

Շատ ուրախ ենք, որ կբաշխենք այդ 1 մլն դրամները. հայտնի են 42 սկսնակ կին գործարարների անունները

Եթե ցուցարարները գնում են բախման, ոստիկանությունն ի՞նչ անի. Գալջյան

Զինծառայող է մահացել. մարմնի վրա բռնության հետքեր չեն հայտնաբերվել. ՔԿ

Աշտարակ-Ապարան ճանապարհին մեքենաներ են բախվել. տուժածի վիճակը ծանր է

Քամի, անձրև և ամպրոպ, առանձին հատվածներում նաև կարկուտ կլինի. ինչ եղանակ է սպասվում Երևանում և մարզերում

Խոշոր ավտովթար Արագածոտնում. վիրավորների թվում հղի կա

Սեպտեմբերի 1-ը դառնում է հունվարի 1․ Գալջյանը՝ տրանսպորտի թանկացման մասին

Հստակեցվում է նույն զորամասում եղբայրների ծառայության կազմակերպումը

«Երեմյան Փրոջեքթս»-ը Գինեսի համաշխարհային իր նոր ռեկորդը նվիրել է Հայաստանին

Ի՞նչ գիտեք, որ հակառակորդն ակտիվացել է. պաշտպանության փոխնախարար

Աշխարհագրությունը մեթոդային ձևով կարող է ընդլայնվել. Ֆիդանը՝ Պուտին-Էրդողան հանդիպման և Թուրքիա կատարելիք այցի մասին

Դուք ոչ թե հավասար, այլ առավել եք բոլորիցս. բիզնես դասընթացի շահառու պատերազմի մասնակիցները հավաստագրեր են ստացել

Տիգրան Ավինյանը հայտնեց՝ երբ Երևանի հանրային տրանսպորտում կներդրվի միասնական տոմսային համակարգը

1 օրով կդադարեցվի Սևան քաղաքի ջրամատակարարումը

Ես հավատում եմ երկխոսության ուժին. Մակրոնը չի բացառել Պուտինի հետ հնարավոր զրույցի հավանականությունը

Կրթաթոշակ կտրամադրվի նաև ագրարային մասնագիտություններ նախընտրած ուսանողներին. նախագիծ

Երևանի բյուջեից 50 մլն դրամ կհատկացվի ջրհեղեղից տուժած Ալավերդի համայնքին

600 մլն դրամի ներդրում «Գրիգոր Նարեկացի» բժշկական կենտրոն»-ում. Երևանի ավագանին համաձայնություն տվեց ծրագրին

Շենքի բակում հարևանների վիճաբանությունն ավարտվել է դանակահարությամբ. 62-ամյա տղամարդը մահացել է

Բագրատաշենի սահմանային անցակետում հետախուզվող է հայտնաբերվել

Ապահով երկիր՝ հարուստ պատմությամբ և ավանդույթներով. իտալական հայտնի պարբերականի անդրադարձը Հայաստանին

Երևանի բնակարաններից մեկից հրազենային վնասվածքով 46-ամյա տղամարդ է տեղափոխվել հիվանդանոց

Սև ծովից ցուրտ մթնոլորտային ճակատ կներթափանցի. օդի ջերմաստիճանը կնվազի 5-7 աստիճանով, անձրև և ամպրոպ կլինի

Զինվորական պարտականությունները կատարելուց հրաժարվելու մեղադրանքով հետախուզվող 23-ամյա երիտասարդը հայտնաբերվել է

Եվրո-2024. ինչ հանդիպումներ կկայանան հունիսի 25-ին. ժամանակացույց

ԿԽՄԿ-ն այցելել է գերեվարված ԼՂ նախկին առաջնորդներին

Դոլարն էժանացել է. ինչ փոփոխություններ է արձանագրել տարադրամի շուկան հունիսի 25-ին

Ջուլիան Ասանժն ազատ է արձակվել Բելմարշի խիստ ռեժիմի բանտից

Զբոսանք թիվ 5. վարչապետն ու քաղաքացիները կրկին հեծանիվ են վարել (տեսանյութ)