Մեկ տարբերակ կա, որով հնարավոր է Ադրբեջանին բերել կառուցողական դաշտ. Արմինե Մարգարյանը մանրամասնել է

13/04/2024 schedule16:37

Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների կարգավորման վերաբերյալ «Հայկական ժամանակ»-ը զրուցել է «Կանայք և գլոբալ անվտանգային ճարտարապետությունը» մտակենտրոնի ղեկավար, ռազմաքաղաքական հարցերով փորձագետ Արմինե Մարգարյանի հետ:

- Տիկին Մարգարյան, այս տարվա սկզբից Ադրբեջանն արդեն մի քանի անգամ զորավարժություններ է արել, կարծես թե առաջիկայում ևս պատրասվում է: Սա ի՞նչ նպատակ կարող է ունենալ ու ի՞նչ սպառնալիքներ պարունակել:  

- Ամեն անգամ, երբ բանակցային գործընթացը մտնում է փակուղի, կամ Հայաստանի շուրջ տեղի են ունենում կարևոր զարգացումներ, Ադրբեջանն անմիջապես զորավարժություններ է անցկացնում՝ մի կողմից ցուցադրելու համար իր ուժը և մյուս կողմից ազդակ հղելու առ այն, որ պատրաստ է խնդիրները լուծել ուժային ճանապարհով: Ինչպիսի՞ ռիսկեր է սա պարունակում. բոլոր ռիսկերը բխում են Ադրբեջանի՝ Հայաստանը կլանելուն միտված ռազմավարությունից: Հետևաբար, Ադրբեջանը երբեք առիթը բաց չի թողնի ուժի կամ ուժի սպառնալիքի գործադրմամբ իր համար առավելագույնը ստանալու համար:

- Մենք կարո՞ղ ենք ենթադրել, որ պատրաստվում է պատերազմի:

- Ադրբեջանը միշտ է պատրաստվում պատերազմի: Մարտավարությունը նույնն է՝ փորձում է ուժ գործադրելու համար ձևավորել թվացյալ լեգիտիմություն և, եթե հաջողում է, ապա դիմում է ռազմական միջոցների: Ինչ վերաբերում է ներկա իրավիճակին, ես գրեթե զրոյական եմ համարում հավանականությունը, որ Ադրբեջանը կդիմի լայնածավալ ռազմական գործողությունների: Ինչո՞ւ, որովհետև նախ Բաքվում այս տարի անցկացվելու է ՄԱԿ-ի Կլիմայի փոփոխության մասին շրջանակային կոնվենցիայի Մասնակիցների կոնֆերանսի 29-րդ նստաշրջանը («COP29»), իսկ ուժի կիրառումը կարող է հանգեցնել COP29-ի չեղարկելուն:

Երկրորդը՝ ԵՄ քաղաքացիական առաքելության տեղակայումը Հայաստանում անչափ կարևոր կանխարգելիչ գործոն է: 

Երրորդը՝ այն իրադարձությունները, որոնք տեղի են ունենում Հայաստանի շուրջ, մասնավորապես՝ ՀՀ-ԵՄ և ՀՀ-ԱՄՆ հարաբերությունների խորացումը, ՀՀ-ԵՄ գործընկերության նոր օրակարգի ձևավորումը, ապրիլի 5-ի եռակողմ ձևաչափով գագաթնաժողովի արդյունքները ցույց են տալիս, որ Արևմուտքը այլևս որդեգրել է ՀՀ-ի հետ հարաբերությունների խորացումը ՀՀ-Ադրբեջան խաղաղ բանակցային գործընթացի հեռանկարներից տարանջատելու քաղաքականությունը: Այլ բառերով՝ անկախ նրանից ինչպիսի ընթացք կունենա խաղաղության գործընթացը Հայստան-Արևմուտք հարաբերությունները համակարգային զարգացման ճանապարհով են գնալու: Այս պարագայում լայնածավալ ռազմական գործողությունները մարսելու համար Ադրբեջանին դժվար է լինելու լեգիտիմություն ձևավորել:

Միևնույն ժամանակ, ընդգծեմ, որ մեր արևմտյան գործընկերները շատ մեծ անելիք ունեն: Անհրաժեշտ է ապրիլի 5-ի հանդիպումից հետո հանդես գալ Հայաստան-Ադրնեջան բարձր և բարձրագույն մակարդակի բանակցություններ կազմակերպելու առաջարկներով: Չէ՞ որ Բլինքեն-Ալիև հեռախոսազրույցի ժամանակ, վերջինս ընդգծել է, որ հավատարիմ է Ալմաթիի հռչակագրին:

-  Ըստ Ձեզ՝ ո՞րը պետք է լինի Արևմուտքի այն գործուն միջամտությունը, որի պարագայում Ադրբեջանը կգնա խաղաղության:

- Իմ խորին համոզմամբ՝ ընդամենը մեկ տարբերակ կա, որով հնարավոր է Ադրբեջանին բերել կառուցողական դաշտ. դա Հայաստանի դիմադրողունակության ամրապնդումն է, տնտեսության, անվտանգային համակարգի և արտաքին քաղաքականության դիվերսիֆիկացիային աջակցելը: Եթե ամրապնդվեն Հայաստանի անվտանգային տարբեր կոմպոնենտները, եթե խորանան տարատեսակ ուժային կենտրոնների հետ միջպետական հարաբերությունները՝ Հայաստանն այլևս հարմարավետ չի լինի Ադրբեջանի համար ուժ կիրառելու առումով: Հետևաբար, Ադրբեջանը ստիպված կլինի վերադառնալ բանակցային գործընթաց և դրսևորել քիչ թե շատ կառուցողականություն:

- Կան պնդումներ, որ Արևմուտքի գործուն քայլերը տեսնելու համար Հայաստանը որոշակի «տնային աշխատանք» պետք է կատարի: Ո՞րն է այդ աշխատանքը:

- Տնային աշխատանքը պետք է լինի շարունակական: Միևնույն ժամանակ, վիզայի ազատականացման շուրջ բանակցությունների մեկնարկը կարող է զուգորդվել վիզայի ազատականցման համար անհրաժեշտ ներքին ռեֆորմների իրականացման հետ: Հայաստանն էլ իր հերթին պետք է հետևողականորեն ապացուցի, որ հաստատուն քայլերով գնում է դեպի ԵՄ անդամության թեկնածուի կարգավիճակ ստանալու ճանապարհով:

- Տավուշի հատվածում գտնվող, սակայն Հայաստանի վերահսկողության տակ գտնվող ադրբեջանական 4 գյուղերի մասով ակտիվացած խոսույթը կարո՞ղ է դառնալ լեգիտիմ պատճառ՝ ՀՀ-ի վրա հարձակվելու համար:

- Իհարկե, կարող է: Իրականում այս 4 գյուղերի խոսույթը կարող է կառուցողական հանգուցալուծում ունենալ այն դեպքում, եթե Ադրբեջանը գա բանակցային դաշտ, և հայելային կերպով կողմերը դելիմիտացիայի գործընթաց սկսեն՝ Ալամաթիի հռչակագիրն ընդունելով որպես քաղաքական հիմք: Բայց քանի որ Ադրբեջանի ռազմավարությունը առավելապաշտական է, մոտ ապագայում քիչ հավանական եմ համարում, դեպքերի նման զարգացման հնարավորությունը:

Հերմինե Կարապետյան

Տպել
3012 դիտում

Որոնողափրկարարական աշխատանքների նոր կադրեր՝ Իրանի նախագահի ուղղաթիռի վթարի տարածքից (տեսանյութ)

Իրանի նախագահի կամ որևէ մեկի հետ կապ հաստատել հնարավոր չէ․ առաջին կադրերը ուղղաթիռի կոշտ վայրէջքի վայրից (տեսանյութ)

Հանդիսատեսն ու դերասանները՝ բեմում․ մեկնարկել է Գյումրու միջազգային թատերական փառատոնը

Արարատ Միրզոյանն աշխատանքային այցով կմեկնի Վիեննա

Իրանի նախագահ Էբրահիմ Ռաիսիին տեղափոխող ուղղաթիռը կոշտ վայրէջք է կատարել Իրան-Ադրբեջան սահմանի մոտ

«Մերսեդես»-ը վրաերթի է ենթարկել հետիոտնին. տուժածը տեղափոխվել է հիվանդանոց

Օպերատիվ իրավիճակից ելնելով, բացի Կիրանցի բնակիչներից այլ անձանց մուտքն արգելվում է․ Տավուշի ոստիկանապետ

Սահմանազատման գործընթացը հուսադրում է, որ Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև կարող է խաղաղության պայմանագիր կնքվել․ Ալիև

Ալյասկայի լճերից մեկում ինքնաթիռ է հայտնաբերվել, որում դիեր են եղել

Լարված իրավիճակ Թալինի հիվանդանոցի ծննդատանը․ 29-ամյա կին է մահացել

Գազայի կենտրոնական հատվածում իսրայելական հարվածների հետևանքով 20 մարդ է զոհվել

Սպասում եմ նրան Վրաստանի անկախության օրը․ Զուրաբիշվիլին Մակրոնին կոչ է արել այցելել Թբիլիսի

ԱԱԾ-ն Կիրանցի հետ կապված հայտարարություն է տարածել

«Հայաստան» խմբակցության պատգամավորները Կիրանցում սադրում են ոստիկաններին

Սլովակիայի վարչապետ Ռոբերտ Ֆիցոյի կյանքին այլևս վտանգ չի սպառնում

Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա․ շրջանների զգալի մասում անձրևային եղանակը կպահպանվի

Ինչ մեղադրանք է ներկայացվել Վահագն Չախալյանին․ մանրամասներ

Սալոմե Զուրաբիշվիլիի կիրառած վետոն հետագա մտորումների տեղիք է տալիս․ Շառլ Միշել

Ռաիսին ու Ալիևը շահագործման են հանձնել Արաքսի վրա կառուցված Խուդաֆերինի հիդրոէլեկտրակայանը

Աշխաբադում բացվել է Սայաթ-Նովայի արձանը

Հայտնի է Վահագն Չախալյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը

ՀՀ զինված ուժերում մեկնարկած ռազմավարական հրամանատարաշտաբային զորավարժությունները շարունակվում են (լուսանկարներ)

Գազամատակարարման անջատումներ են սպասվում Վանաձորում․ հասցեներ

Պարզվում է՝ 40 քաղաքական ուժեր հանդիպել են նորաթուխ մեսիայի հետ, նրանք աղմկում են ընդամենը մեկ պատճառով․ Արսեն Թորոսյան

Աշակերտները չեն միացել ակցիային, ցուցարարներն էլ նրանց վիրավորել են․ դպրոցի մոտ ծեծկռտուք է եղել, հնչել են հայհոյանքներ

Իրան-Ադրբեջան պետական սահմանին մեկնարկել է Ռաիսի-Ալիև հանդիպումը

Զինված անհայտ անձինք ներխուժել են Ձորաղբյուրի տներից մեկը, կրակելով վնասել «Լեքսուս»-ը և փորձել գողություն կատարել

Գիշերը Գյումրիում թանգարանային է եղել (լուսանկարներ)

Տևական ժամանակ լույս չի լինի Երևանի և 5 մարզի բազմաթիվ հասցեներում

Հնդկաստանում ՀՀ դեսպանը ներկայացրել է Հայաստանում բիզնես գործունեություն ծավալելու հնարավորությունները

Այսօր մի քանի ժամով Երևանի փոքր կենտրոնի որոշ հատվածներ փակ կլինեն

Ինչ փոփոխություններ է արձանագրել տարադրամի շուկան մայիսի 19-ին

Գետափնյա գյուղի մոտակա կամրջով երթևեկությունը շարունակում է փակ մնալ

Սիսիան-Գորայք ճանապարհին մեքենան գլորվել է ձորը․ կան տուժածներ

Կրակոցներ՝ եկեղեցու հարևանությամբ գտնվող տարածքում․ կան զոհեր և վիրավոր, մահացածներից մեկը քրեական հեղինակություն է

Վրաստանի նախագահը վետո է դրել աղմկահարույց օրինագծի վրա

Սպանություն՝ Ոստան գյուղի գերեզմանատան մոտ. ձերբակալվածներ կան

Նախկին ղեկավարները հանուն ռուսական լծի մի կողմ են թողել անհամաձայնությունները, 30 տարին դուրս է եկել հրապարակ. Խզմալյան

Վազգեն Գալստանյանի հավաքը՝ Սուրբ Աննա եկեղեցու բակում

«Շենգավիթ» բժշկական կենտրոնում 47-ամյա հղի կին է մահացել