էլեկտրոնային դեղատոմսն ունի 30 օր ժամկետ. բարդացե՞լ է դեղ գնելու գործընթացը, թե՞ արհեստական աղմուկ է ստեղծվում

04/03/2024 schedule22:00

Մարտի 1-ից ուժի մեջ մտած շուրջ 470 դեղամիջոցների համար էլեկտրոնային դեղատոմսի համակարգի ներդրման որոշումը որոշ քննադատություններ ու դժգոհություններ է առաջացրել հասարակության շրջանում, առաջ են եկել մտահոգող հարցեր, որոնք հստակեցումներ են ակնկալում:

Հասարակության մի մասը կարծում է, որ այլևս չեն կարողանա անձամբ որոշել, թե ինչ դեղ գնեն՝ բարձրաձայնելով նաև այն հարցը, որ, օրինակ, եթե բժիշկը նշանակել է 10 հատիկ որևէ դեղամիջոցից, այդ պահին անձը հնարավորություն չունի գնել ամբողջը, կանգնելու է փաստի առաջ: Քաղաքացիները մտահոգվում են նաև, որ եթե հեռախոսի կամ դեղատան էլեկտրամատակարարումն ու ինտերնետը խափանվեն, և շտապ դեղ պետք լինի, ի՞նչ են անելու։

ՀՀ առողջապահության նախարարության դեղերի վարչության պետ Մարինա Հարությունյանը «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում նկատում է՝ սա շատ պարզ համակարգ է, դրա շուրջ տարածվող տեղեկություններն են արհեստականորեն բարդացնում հեշտացված գործընթացի կիրառումը։

Նրա խոսքով՝ այն, որ անձը, իր առողջական վիճակից ելնելով, որևէ դեղամիջոց պետք է գնի միայն դեղատոմսով, Հայաստանում հաստատված է 2019 թվականից. որոշումը պարզապես թղթային տարբերակից փոխվել է էլեկտրոնայինի:

«Մարդն ունի առողջական խնդիր, գնում է պոլիկլինիկա, հետազոտվում է, բժիշկը «Արմեդ» համակարգում նշանակում է դեղերը, հաջորդ քայլով հիվանդը գնում է դեղատուն ու որոշում, թե որ ֆիրմայի դեղն է իրեն անհրաժեշտ, քանի որ էլեկտրոնայինում նշվելու է միայն դեղի քիմիական ազդող նյութը։ Դեղատների լիցենզիայի պահանջներից է, որ պայմանագիր պետք է ունենան «Արմեդ» համակարգի հետ»,- մանրամասնում է նա:

Վերջինս վստահեցնում է՝ պարտադիր չէ, որ համակարգը հասանելի լինի դեղ գնողին, սմարթֆոնի կամ էլեկտրոնային այլ միջոցների առկայությունը ևս անհրաժեշտ չէ:

«Անձը մոտենում է դեղատուն, չունի որևէ էլեկտրոնային միջոց, այդ դեպքում դեղատան աշխատակցին է տալիս իր անձնագիրը, Այդին, կամ ասում է իր անուն-ազգանունը, ծննդյան օրն ու տարեթիվը։ Հավաքելով բոլոր տվյալները՝ աշխատակցի առջև հայտնվում է դեղերի ցանկը, որը բժիշկը նշանակել է։ Եթե դեղատունն ասում է, որ ծրագրով չի կարող տրամադրել, նշանակում է պայմանագիր չունի համակարգի հետ, բայց դա անփութության նշան է։ Պետք է պայմանագիր կնքեն «Արմեդ»-ի հետ, որը շատ կարճ ժամկետներում է կատարվում է»,- ասում է նա։

Ինչ վերաբերում է դեղատներում ինտերնետի առկայության բացակայության կամ էլեկտրամատակարարման անջատումների վերաբերյալ խոսակցություններին, վերջինս նկատում է. «Այս հարցը անհասկանալի է․ դեղատունը պետք է հավելյալ սնուցման էլեկտրամատակարարման համակարգ ունենա, քանի որ կան դեղեր, որոնք պահվում են, օրինակ, սառնարանում, որոշակի դեղահաբերի պահպանման համար անհրաժեշտ է համապատասխան ջերմաստիճան։ Եթե մտավախություն ունեն օրերով, կամ որոշ ժամանակահատված լույս չունենալու, ապա ինչպե՞ս են իրականացնելու պահման անհրաժեշտ պայմանները»: 

Զրուցակցի խոսքով՝ անձը իր ցանկությամբ կարող է բժշկից պահանջել նաև դեղատոմսի թղթային տարբերակը, սակայն թղթային տարբերակով դեղերի բացթողման դեպքում դեղատունը պարտավոր է այդ տվյալները համակարգ մուտքագրել:

Անդրադառնալով նշանակված դեղը մաս-մաս գնելուն՝ Հարությունյանն ասում է՝ սա նույնպես խնդիր չէ․ էլեկտրոնային դեղատոմսն ունի 30 օր ժամկետ։ Եթե դեղի կարիք ունեցող անձը տվյալ պահին հնարավորություն չունի գնել, ենթադրենք, 8 հաբ որևէ դեղամիջոցից, ապա կարող է կեսը գնել, մյուս մասն էլ ձեռք բերել այդ ժամկետի ընթացքում։

«Այս ամենի բացակայության հետևանքով է, որ մեզ մոտ ինքնաբուժության ցուցանիշները բարձր են։ Պետք է հասկանանք, որ սա կատարվում է բոլորիս առողջության համար։ Մշակույթ պետք է ձևավորվի բժշկին այցելելու և առողջությանը հետևելու համար»,- շեշտում է նա:

Հարությունյանը նաև նկատում է՝ ոչ թե պետք է մտածել, թե ինչպես շրջանցել օրենքն ու խախտել այն, այլ բժիշկը, դեղատունն ու հիվանդը մտահոգված պետք է լինեն առողջությանը վերաբերող հարցով: Միաժամանակ մասնագետը չի բացառում, որ կարող են լինել բժիշկներ, որոնք սեփական նախաձեռնությամբ հիվանդին փորձեն հեռու պահել էլեկտրոնային դեղատոմսից, քանի որ այս դեպքում հնարավորություն չկա նշել դեղի արտադրողի անվանումը, այլ ընտրությունը թողնվելու է հիվանդին, իսկ նախկինում, ըստ նրա, բժիշկների նախաձեռնությամբ կապ կար ԲԿ-բժիշկ-արտադրող հարաբերություններում:

«Մի դեպքում բացառություն կա․ եթե հիվանդի օրգանիզմը ընդունում է միայն իքս ֆիրմայի դեղամիջոցը, ապա բժիշկը համակարգում առկա պատուհանում բացատրում է, թե ինչու է դեղամիջոցի կողքին նշել նաև ֆիրմայի անունը»,- ասում է նա:

ՀՀ առողջապահության նախարարության դեղերի վարչության պետի խոսքով՝ նոր կարգը հասանելի է լինելու Հայաստանի տարբեր մարզերում։  2025 թվականին ամբողջությամբ էլեկտրոնային համակարգի անցնելուց, ըստ նրա, նույնպես վախենալ պետք չէ․ Հայաստանում 800-ից ավելի դեղեր կան, որոնք բաց են թողնվում առանց դեղատոմսերի։ 

Մերի Խաչատրյան

Տպել
5433 դիտում

Ասեք՝ մետադիչկան նույն տեղը չի արվել. Ադրբեջանում գոչում են՝ շուտով ռեպրեսիաներ են, ՀՀ-ում ասում են՝ սկսել է. Սաֆարյան

Երևանի մետրոպոլիտենի երթևեկությունն ամբողջ գծով վերականգնվել է

«Մարտական եղբայրություն միաբանության» անդամներին տարել են ոստիկանություն. հայտնի են նրանց անունները

Փլվածք է տեղի ունեցել Լծեն-Տաթև հատվածում. ճանապարհը երկկողմանի փակ է (տեսանյութ)

Քաղաքացին նետվել է «Զորավար Անդրանիկ» կայարան ժամանող գնացքի տակ

Երևանից գնացած մի խումբ ջարդել է սահմանապահ ծառայություն իրականացնող ԵԿՄ մեքենան, սա զարմանալի չէ. Ալեքսանյան

Ոսկեպարում Երևանից ժամանած մարդիկ ջարդուփշուր են արել Երկրապահների մեքենան (տեսանյութ)

Տավուշը ՀՅԴ-ի համար եղել է գրպանները լցնելու թիվ 1 հորիզոնականում, հիմա փորձում են սահմանազատում արգելել. Ալեքսանյան

«Ճվճվ Արոյի» որդին փորձել է պարեկներին համոզել՝ առանց ԱՊՊԱ-ի ու մգեցված ապակիներով մեքենաները չտանել տուգանային հրապարակ

Երկրաշարժ Թուրքիայի տարածքում

Շտապօգնության մեքենան առանց վարորդի առաջ է ընթացել և բախվել երկաթե ճաղավանդակին

Ապրիլի 24-ին կգործեն անվճար երթուղիներ Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրի այցելուների համար

Զուրաբիշվիլին «վրացական մղձավանջ» է անվանել երկրի իշխող կուսակցությանը

140 ինքնաթիռ ու կործանիչ, ցամաքային և ծովային ուժեր. ՆԱՏՕ-ն պատարաստվում է զորավարժությունների

Ավտոմեքենան գլխիվայր շրջվել է, վարորդը՝ հոսպիտալացվել

Հայաստանում պոլիէթիլենային տոպրակի, պլաստիկե մեկանգամյա օգտագործման սպասքի վաճառքը կարգելվի. ինչ է առաջարկվում փոխարենը

Տարեց կնոջն արնաշաղախ վիճակում տեղափոխել են հիվանդանոց. ըստ ականատեսների՝ քարով հարվածներ է հասցրել փեսան

Եթե ուզում ենք մեզ օրինական կերպով պատկանող բնակավայրերը չկորցնել, պետք է Ադրբեջանին տանք իրեն պատկանողը. Իոաննիսյան

Ախուրյանում ավտոմեքենա է հրդեհվել

Պետք է պատժվի օրենքի ողջ խստությամբ, ուզում է՝ ախպերս լինի. Գյումրու քաղաքապետը՝ «Մերսեդես»-ի վարորդի քայլի մասին

Մագա Հարությունյանը և Սուրեն Փահլևանյանը պսակադրվել են (լուսանկարներ)

Բռնցքամարտի ԵԱ. Գուրգեն Մադոյանը և Նարեկ Մանասյանը հաղթանակով են մեկնարկել

Խուստուփ լեռան փեշերին կայացել է Տիգրան Համասյանի՝ «Հող և ջուր» խորագրով համերգը (լուսանկարներ)

ԱԺ պատվիրակությունը մասնակցել է ԵԽԽՎ գարնանային նստաշրջանի աշխատանքներին (տեսանյութ)

«Նիսսան»-ը «Օպել»-ին բախվելուց հետո վրաերթի է ենթարկել 3 հետիոտնի

2 օր սպասվող անձրևին ու ամպրոպին կհաջորդի արևոտ, տաք ու առանց տեղումների եղանակ

Գորիսից մեկնարկել է Ֆրանսիա-Հայաստան բարեկամության խմբի նախագահի գլխավորած պատվիրակության այցը Հայաստան

Գառնու ձորում մոլորված արշավախմբի անդամներին գետի վրայով տեղափոխել են ափ

Երևանի մի քանի հասցեում վթարային ջրանջատում է

Նիկոլ Փաշինյանը հետևել է Սպիտակ-Վանաձոր ճանապարհահատվածի հիմնանորոգման աշխատանքներին (տեսանյութ)

Նախկին իշխանության, ընդդիմության, ընդհուպ հոգևոր դասի անդամներ լծված են ժողովրդին մանիպուլացնելու գործին. Հովհաննիսյան

Մի քիչ շոգելու ենք. Սուրենյանը նորություն է հայտնել

Շատ լավ լուր Հայաստանի, Ադրբեջանի և ողջ Հարավային Կովկասի համար. Շվեդիայի ԱԳ նախարարը՝ սահմանազատման մեկնարկի մասին

«Մերսեդես»-ը հայտնվել է Գյումրիի քաղաքապետարանի աստիճաններին. վարորդը պահանջ է ներկայացրել (լուսանկարներ)

Վարչապետը կառավարության աջակցությունն է խոստացել 350 գլուխ խոշոր եղջերավոր անասուն ունեցող ֆերմային (տեսանյութ)

Խոշոր վթար Երևանում. բախումից հետո մեքենաներից մեկը հարվածել է սյանը, 3 մարդ հոսպիտալացվել է (լուսանկարներ)

Սահմանազատման ընթացքում որևէ գյուղ չի զրկվի ճանապարհից. վարչապետը՝ մեկնարկած գործընթացի մասին (տեսանյութ)

6-7 բալ ուժգնությամբ երկրաշարժ Իրանում. ցնցումները զգացվել են Սյունիքի մարզում

Երևանում տղան կտրել է մոր վիզը և գնացել ու նետվել Կիևյան կամրջից. երկուսն էլ մահացել են

Ադրբեջանն ու Ռուսաստանը համաձայնության չեն եկել, Բաքուն դեմ է գնացել խաղաղապահների ներկայությանը ԼՂ-ում. Հովհաննիսյան