Պատերազմ՝ տնտեսական ֆոնի վրա՞. Ռուսաստանն ուզում է՝ Հայաստանը քաղաքական գին վճարի՝ իր շուկայում մնալու համար

04/03/2024 schedule23:00

Հայկական կոնյակը, կաթնամթերքը, «Ջերմուկը», այժմ էլ՝ ձկնամթերքը. «Ռոսսելխոզնադզոր»-ը հայտարարել է Հայաստանից արտահանված ձկնկիթում «խախտումների հայտնաբերման» մասին և, ըստ այդմ, ժամանակավորապես սահմանափակել «Մաքս Ֆիշ» ընկերության կարմիր խավիարի մատակարարումները:

Ըստ ռուսական գերատեսչության՝ դրանցում հայտնաբերվել են աղիքային ցուպիկի խմբի մանրէներ։

ՀՀ սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնից «Հայկական ժամանակ»-ի հարցմանն ի պատասխան՝ հայտնել են, որ «Ռոսսելխոզնադզոր»-ից ստացվել է գրություն վերոնշյալ խախտման մասին՝ միաժամանակ նշելով, որ վերջին անգամ «Մաքս Ֆիշ» ընկերությունում վերահսկողություն է իրականացրել 2023թ.-ին, որի արդյունքում խախտումներ չեն հայտնաբերվել:

«Նկատի ունենալով արձանագրված արդյունքը՝ ՀՀ ռեեստրում «Մաքս Ֆիշ» ՍՊԸ կազմակերպության կարգավիճակը «ուժեղացված լաբորատոր հսկողություն»-ից փոխվել է որպես «ժամանակավորապես սահմանափակված»։ Սահմանափակման մասին «Մաքս Ֆիշ» ՍՊԸ-ն տեղեկացվել է, իսկ տեսչական մարմինը կձեռնարկի պետական վերահսկողության միջոցառումներ»,- հավելել են Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնից:

Տնտեսագետ Արմեն Քթոյանը, մեզ հետ զրույցում անդրադառնալով այս սահմանափակմանը, չցանկացավ գնահատական տալ՝ քայլը քաղաքական ենթատեքստ ունի՞, թե՞ ոչ՝ չբացառելով, որ սրանով Ռուսաստանը կարող է Հայաստանին ինչ-որ բան հասկացնել:

«Իրենք պարզ ասում են՝ կա դաշինքային ռազմավարական տրամաբանություն, այդ տրամաբանության համապատասխան՝ եթե ձեզ (նկատի ունի Հայաստանը -խմբ.) անվտանգային համակարգի մաս չեք պատկերացնում, ուրեմն տնտեսական համակարգի մաս էլ չեք կարող պատկերացնել՝ դրանից բխող բոլոր հետևանքներով»,- նկատում է տնտեսագետը:

Ըստ նրա՝ շատ պատմական օրինակներ կան, երբ պատերազմները վարվում են հենց տնտեսական ֆոնի վրա. «Հիմա ստացվում է, որ մենք ներկայացված ենք ռուսական շուկայում, այն խոշորագույնն է մեզ համար, և դրա համար կոնկրետ քաղաքական գին պետք է վճարել: Եթե մենք հրաժարվում ենք այդ քաղաքական գինը վճարել, ուրեմն պետք է պատրաստ լինենք այդ շուկայից դուրս գալու կամ այդ ծավալի մասնակցություն չունենալու»:

Խոսելով կոնկրետ ձկնկիթի սահմանափակման մասին՝ տնտեսագետը նշում է, որ Հայաստանից Ռուսաստան ձկնաբուծության արտահանումը խոշորագույններից մեկն էր և է՝ մանրամասնելով, թե ինչպես է այդպես ստացվել:

«Մինչև ռուս-ուկրաինական պատերազմը՝ դեպի ՌԴ ձկնամթերքը և ձուկը եղել է արտահանման ամենախոշոր հոդվածներից մեկը: Ինչո՞ւ են մեր արտադրողները գերադասել աշխատել ռուսական շուկայի հետ, որովհետև այնտեղ համեմատաբար հեշտ է մտնել. շատ պահանջներ, որոնք, օրինակ, եվրոպական շուկայում լուրջ ֆինանսական բեռ են առաջացնում, ռուսական շուկայում տարբեր եղանակներով հնարավոր է շրջանցել: Սա մի կողմից հեշտացնում է այդ շուկա մտնելը, մյուս կողմից էլ խոցելի է դարձնում, և ցանկացած պահի կարող են այսօրինակ ուղերձներ հնչել և սահմանափակումներ մտցնել: Կդժվարանամ ասել, թե դրանք որքանով են հիմնավոր, բայց հիմնավորումը միշտ էլ կարելի է ներկայացնել այն պարզ պատճառով, որ ամենատարբեր ոլորտների մեր արտադրանքը որոշակի ստանդարտների համապատասխանեցնելու խնդիր ունի: Միգուցե մեկ այլ իրավիճակում այս ամենի վրա աչք փակվեր, հիմա չեն ցանկանում դա անել»,- նկատում է նա:

Անդրադառնալով հարցին, թե որքանո՞վ սա և նման այլ սահմանափակումները կանդրադառնան Հայաստանի տնտեսության և տնտեսվարողների գործունեության վրա՝ վերջինս պատասխանում է. «Այս պահին ռուսական շուկա ունենք 50 տոկոսի արտահանման մասնակցություն, սա, ըստ էության, նշանակալի է: Մենք մեր աչքի առաջ պետք է ունենաք այն հեռանկարը, որը այդ շուկան առանձին ապրանքատեսակների մասով կարող է փակվել, կարող են լուրջ խոչընդոտներ ստեղծվել, խոսքը տարեկան 100 միլիոնավոր դոլարների մասին է, որը մեր տնտեսության և տնտեսվարողների համար նշանակալի բեռ է ենթադրում: Մենք ունենք արտադրողներ, որոնց հիմնական արտահանման շուկան Ռուսաստանն է, վարկեր են վերցրել այդ շուկայի համար: Ստացվում է, որ հիմնական լոգիստիկան դեպի Ռուսաստան է, և այն վերաուղղորդելը բավականին դժվար կլինի»:

Ըստ տնտեսագետի՝ այլընտրանքներ գտնելու մասին պետք էր ավելի վաղ մտածել:

«Տնտեսության դիվերսիֆիկացիան տարիների աշխատանք է, հետևողական ջանքեր ու լուրջ ներդրումներ է պահանջում: Հիմա, օրինակ, մենք կարո՞ղ ենք մեր սննդաարդյութնաբերության որոշ ոլորտների արտադրանք ուղղորդել դեպի եվրոպական շուկա: Փաստացի պարզվում է, որ չենք կարող, որովհետև այնտեղ ստանդարտացման, ընթացակարգերի պահանջներ կան, որոնց մենք չենք համապատասխանում: Այս ամենը պետք է նկատի ունենանք»,- ընդգծում է նա:

Հերմինե Կարապետյան

Տպել
4692 դիտում

Ասեք՝ մետադիչկան նույն տեղը չի արվել. Ադրբեջանում գոչում են՝ շուտով ռեպրեսիաներ են, ՀՀ-ում ասում են՝ սկսել է. Սաֆարյան

Երևանի մետրոպոլիտենի երթևեկությունն ամբողջ գծով վերականգնվել է

«Մարտական եղբայրություն միաբանության» անդամներին տարել են ոստիկանություն. հայտնի են նրանց անունները

Փլվածք է տեղի ունեցել Լծեն-Տաթև հատվածում. ճանապարհը երկկողմանի փակ է (տեսանյութ)

Քաղաքացին նետվել է «Զորավար Անդրանիկ» կայարան ժամանող գնացքի տակ

Երևանից գնացած մի խումբ ջարդել է սահմանապահ ծառայություն իրականացնող ԵԿՄ մեքենան, սա զարմանալի չէ. Ալեքսանյան

Ոսկեպարում Երևանից ժամանած մարդիկ ջարդուփշուր են արել Երկրապահների մեքենան (տեսանյութ)

Տավուշը ՀՅԴ-ի համար եղել է գրպանները լցնելու թիվ 1 հորիզոնականում, հիմա փորձում են սահմանազատում արգելել. Ալեքսանյան

«Ճվճվ Արոյի» որդին փորձել է պարեկներին համոզել՝ առանց ԱՊՊԱ-ի ու մգեցված ապակիներով մեքենաները չտանել տուգանային հրապարակ

Երկրաշարժ Թուրքիայի տարածքում

Շտապօգնության մեքենան առանց վարորդի առաջ է ընթացել և բախվել երկաթե ճաղավանդակին

Ապրիլի 24-ին կգործեն անվճար երթուղիներ Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրի այցելուների համար

Զուրաբիշվիլին «վրացական մղձավանջ» է անվանել երկրի իշխող կուսակցությանը

140 ինքնաթիռ ու կործանիչ, ցամաքային և ծովային ուժեր. ՆԱՏՕ-ն պատարաստվում է զորավարժությունների

Ավտոմեքենան գլխիվայր շրջվել է, վարորդը՝ հոսպիտալացվել

Հայաստանում պոլիէթիլենային տոպրակի, պլաստիկե մեկանգամյա օգտագործման սպասքի վաճառքը կարգելվի. ինչ է առաջարկվում փոխարենը

Տարեց կնոջն արնաշաղախ վիճակում տեղափոխել են հիվանդանոց. ըստ ականատեսների՝ քարով հարվածներ է հասցրել փեսան

Եթե ուզում ենք մեզ օրինական կերպով պատկանող բնակավայրերը չկորցնել, պետք է Ադրբեջանին տանք իրեն պատկանողը. Իոաննիսյան

Ախուրյանում ավտոմեքենա է հրդեհվել

Պետք է պատժվի օրենքի ողջ խստությամբ, ուզում է՝ ախպերս լինի. Գյումրու քաղաքապետը՝ «Մերսեդես»-ի վարորդի քայլի մասին

Մագա Հարությունյանը և Սուրեն Փահլևանյանը պսակադրվել են (լուսանկարներ)

Բռնցքամարտի ԵԱ. Գուրգեն Մադոյանը և Նարեկ Մանասյանը հաղթանակով են մեկնարկել

Խուստուփ լեռան փեշերին կայացել է Տիգրան Համասյանի՝ «Հող և ջուր» խորագրով համերգը (լուսանկարներ)

ԱԺ պատվիրակությունը մասնակցել է ԵԽԽՎ գարնանային նստաշրջանի աշխատանքներին (տեսանյութ)

«Նիսսան»-ը «Օպել»-ին բախվելուց հետո վրաերթի է ենթարկել 3 հետիոտնի

2 օր սպասվող անձրևին ու ամպրոպին կհաջորդի արևոտ, տաք ու առանց տեղումների եղանակ

Գորիսից մեկնարկել է Ֆրանսիա-Հայաստան բարեկամության խմբի նախագահի գլխավորած պատվիրակության այցը Հայաստան

Գառնու ձորում մոլորված արշավախմբի անդամներին գետի վրայով տեղափոխել են ափ

Երևանի մի քանի հասցեում վթարային ջրանջատում է

Նիկոլ Փաշինյանը հետևել է Սպիտակ-Վանաձոր ճանապարհահատվածի հիմնանորոգման աշխատանքներին (տեսանյութ)

Նախկին իշխանության, ընդդիմության, ընդհուպ հոգևոր դասի անդամներ լծված են ժողովրդին մանիպուլացնելու գործին. Հովհաննիսյան

Մի քիչ շոգելու ենք. Սուրենյանը նորություն է հայտնել

Շատ լավ լուր Հայաստանի, Ադրբեջանի և ողջ Հարավային Կովկասի համար. Շվեդիայի ԱԳ նախարարը՝ սահմանազատման մեկնարկի մասին

«Մերսեդես»-ը հայտնվել է Գյումրիի քաղաքապետարանի աստիճաններին. վարորդը պահանջ է ներկայացրել (լուսանկարներ)

Վարչապետը կառավարության աջակցությունն է խոստացել 350 գլուխ խոշոր եղջերավոր անասուն ունեցող ֆերմային (տեսանյութ)

Խոշոր վթար Երևանում. բախումից հետո մեքենաներից մեկը հարվածել է սյանը, 3 մարդ հոսպիտալացվել է (լուսանկարներ)

Սահմանազատման ընթացքում որևէ գյուղ չի զրկվի ճանապարհից. վարչապետը՝ մեկնարկած գործընթացի մասին (տեսանյութ)

6-7 բալ ուժգնությամբ երկրաշարժ Իրանում. ցնցումները զգացվել են Սյունիքի մարզում

Երևանում տղան կտրել է մոր վիզը և գնացել ու նետվել Կիևյան կամրջից. երկուսն էլ մահացել են

Ադրբեջանն ու Ռուսաստանը համաձայնության չեն եկել, Բաքուն դեմ է գնացել խաղաղապահների ներկայությանը ԼՂ-ում. Հովհաննիսյան