Միայնակ երբեք չեմ եղել փողոցում, ինձ անծանոթ է դա. ինչպես Հովհաննան իր անսովոր գիրք, տետր, գրչով մտավ դպրոց ու վարժարան

25/02/2024 schedule23:01

Միայնակ երբեք չեմ եղել փողոցում, չեմ օգտվել տրանսպորտից, ինձ անծանոթ է դա, բայց երազանք է: Նախ Գյումրիում անհնար է, որ ես առանց որևէ մեկի քայլեմ փողոցներով, հետո էլ շներ կան, որոնցից շատ եմ վախենում: Որ քայլում ենք, ու շներ են լինում մոտակայքում, ինձ ով որ ուղեկցում է այդ պահին, հստակ գիտի, որ պետք է զգուշացնի:

Գյումրեցի 16-ամյա Հովհաննայի հետ զրույցը այս կետից է սկսվում: Աղջիկն այն եզակիներից է, որը փոքր հասակից սովորել է բրայլյան գիրն ու կարողանում է գրել և կարդալ շատերի համար անսովոր գրչով ու դասագրքերով: Եվ այդ ամենը ոչ թե հատուկ մասնագիտացված, այլ՝ հանրակրթական դպրոցում:

348384369_1300220767246076_5900995204331724761_n.jpg (104 KB)

2008-ին է քույրիկի՝ Աննայի հետ լույս աշխարհ եկել Հովհաննան: 2 ամիս անց ծնողները նկատել են, որ փոքրիկը չի հետևում ձեռքի շարժումներին, արձագանքում։ Ախտորոշումն անակնկալի է բերել ընտանիքին՝ բնածին կուրություն։

«Սկզբում ծանր հոգեբանական վիճակում հայտնվեցինք, բայց գիտակցեցինք, որ կյանքը պայքար է ու գնացինք այդ ճանապարհով: Մեզ շատ առաջարկեցին երեխային պետության հոգածությանը թողնել, միանշանակ էր մեր մերժումը։ Մեր երեխան մեր տանն էր ապրելու»,- անցած 16 տարիների դժվարությունների ծանր վարագույրը մտովի հետ է տանում մայրը՝ Նարինեն:

Ընկնել-բարձրանալով, ինքը՝ շրջապատին, շրջապատն իրեն հարմարվելով՝ Հովհաննան առաջին հաստատուն քայլերն արել է ինքնուրույն: Երբ կարողացել է տան մեջ կողմնորոշվել ու տեղաշարժվել՝ հերթը մանկապարտեզին է հասել: Տասնամյակներ առաջ անհավատալի բան է եղել, որ Գյումրիում մանկապարտեզ հաճախեր տեսողական խնդիր ունեցող երեխա. աղջիկը համառել, լացել, ստիպել է ծնողներին: Շատ մանկապարտեզներ մերժել են երիտասարդ մայրիկին, ասել՝ մասնագետ չունեն, որ Հովհաննայով զբաղվի:

«3 տարեկան էր ու գիտակցում էր, որ ինչ-որ մի պատճառ կա, որ իրեն չեն ընդունում մանկապարտեզ։ Ամեն առավոտ, երբ քույրիկը գնում էր, ինքը դռան հետևում լացում էր: Ծանր օրեր էին: Խնդրում էր, որ հայրիկի հետ քույրիկին՝ Աննային մանկապարտեզ տանի: Բայց ծանր ապրումներ էր ունենում, երբ քույրիկը խմբասենյակ էր մտնում, ինքը վերադառնում էր տուն»,- պատմում է տիկին Նարինեն:

5 ու կես տարեկանում աղջկան «Կարմիր գլխարկ» մանկապարտեզն է ընդունել, ևս 6 ամիս, և Հովհաննան դպրոցական է դարձել: Սա նոր մարտահրավեր է եղել և՛ ընտանիքի, և՛ երեխայի համար:

Դեռ մանկապարտեզում Բրայլյան համակարգով տառաճանաչ դարձած Հովաննան իր անսովոր գիրք, տետր, գրչով առաջին դասարան է մտել: Կետիկներով գրել ու կարդալ սովորել են նաև Հովհաննայի մայրն ու դասղեկը, ում դասարանում որ պետք է սովորեր աղջիկը:

328656508_5901872549904233_3546452497611691125_n.jpg (455 KB)

Տիկին Նարինեն խոստովանում է՝ որքան այդ գիրն է բարդ ու դժվար, կրկնակի էլ անհրաժեշտ գրքերն ու տետրերն են դժվարությամբ ձեռք բերվում։ Գյումրիում դրանք գոյություն չունեն, շատ թանկ գնով պատվիրում են: Դպրոցում սովորելու տարիներին այս հարցը հոգացել է Հաշմանդամների «Փյունիկ» միության Գյումրու մասնաճյուղը, «Հայկական կարիտաս»-ն ու դպրոցը, որտեղ սովորել է աղջիկը:

Այժմ աղջիկը Ֆոտոն վարժարանի սան է, հումանիտար հոսքում է սովորում, նպատակը թարգմանչուհի դառնալն է:

«Այս հոսքում խորացված ուսումնասիրում են լեզուներ, մասնավորապես՝ անգլերեն։ Ես 2023-ից եմ այստեղ, հետևաբար միջավայրս նոր է։ Սկզբում մտավախություն ունեի, որ դասարանում ինձ չէին ընդունի, բայց դա սկիզբն էր, մեկ ամիս անց պատկերացումներս փոխվեցին: Ես հիմա ազատ՝ առանց կաշկանդվելու շփվում եմ դասընկերներիս հետ տարբեր սոցցանցերի միջոցով, դիմում նրանց օգնությանը: Ամեն ինչ հրաշալի է ստացվում, դեռ չենք վիճել»,- կատակում է Հովհաննան։

Ֆոտոն վարժարանում չկան բրայլյան գրքեր ու տետրեր: Սա ինչ-որ առումով դժվարություններ է ստեղծում ուսուցման գործընթացում: Խնդիրը փորձում են այլընտրանքային ձևով կարգավորել, քանի որ ընտանիքը սեփական ֆինանսական միջոցներով չի կարող դրանք պատվիրել և ձեռք բերել:

326569832_3635020860059909_7345937445176396775_n.jpg (559 KB)

«Իմ ընտանիքն է օգնում: Քանի որ չունեմ բրայլյան գրքեր, նրանք կարդում են, ձայնագրում, ես այդպես եմ սովորում դասերս»,- ասում է աղջիկը:

Մի ելք էլ ուսուցիչների համար է գտնվել. գրավոր աշխատանքները համակարգչի օգնությամբ կատարում, ուղարկում է նրանց, որ ստուգեն: Վերջիններս Բրայլյան համակարգին չեն տիրապետում, ստացվում է՝ անկախ իր կամքից՝ աղջիկը քիչ-քիչ սկսում է չկիրառել այն: Համակարգիչն էլ սկսել է իրեն չարդարացնել:

«4 տարի առաջ եմ ստացել այն, բայց թույլ պարամետրերի պատճառով չի կարողանում ծառայել իմ նպատակներին այնպես, ինչպես պետք է։ Չեմ էլ ուզում մտածել՝ ինչ եմ անելու, եթե մի օր էլ չաշխատի»,- անհանգստանում է Հովհաննան:

Իր բազմաթիվ երազանքներից մի քանիսն է առանձնացնում, դրանցից մեկը՝ ձևակերպում որպես նպատակ՝ սովորել Վալերի Բրյուսովի անվան պետական համալսարանում: Հետո հերթը երազանքներինն է, ասում է՝ ինչ իմանաս՝ գուցե մի օր իրականություն դառնա:

«2 եղբայր և 5 քույր ունեմ: 3-ն ուսանող են, չորսս՝ դպրոցական, եղբայրներիցս մեկն ամռանը զորակոչվելու է բանակ։ Երազում եմ ապրել այնպիսի տան մեջ, որտեղ մեր առանձին սենյակները կունենանք: Մեր տունը, ճիշտ է, ջերմ ու սրտաբաց է, բայց շատ փոքր է»,- ասում է նա:

Երազանքների թվում նաև միայնակ փողոց դուրս գալը, տարբեր վայրեր հաճախելն ու փոխադրամիջոցներից օգտվելն են:

Իր ուժեղ բնավորությամբ կյանքի այս փուլում ամեն ինչի հասած աղջիկն ընկրկում է Գյումրու փոսառատ, անմայթ ու քարուքանդ փողոցների, թափառող շների ոհմակի, որևէ հարմարեցում չունեցող երթուղայինների ու տաքսիների և պատասխանատուների քար անտարբերության հարուցած խնդիրների առաջ:

328561004_1362842657884154_8993578534605006102_n.jpg (369 KB)

ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունն է փորձել մեղմել դրությունը. Հովհաննային սպիտակ ձեռնափայտ է նվիրել, բայց չեն բացատրել՝ ինչպես օգտագործի, ոնց կառավարի: Իսկ աղջիկն ուզում է իր տարեկիցների նման անկախ լինել, քայլել ու զբոսնել, դպրոց ու խանութ գնալ միայնակ՝ առանց ուղեկցողի, առանց որևէ մեկից կախման մեջ լինելու:

Այս պահին Գյումրիում ապրող և տեսողական խնդիր ունեցողների համար սա ոչ թե սովորական, այլ գերագույն, անհասանելի երազանք է:

Տպել
2514 դիտում

Հուսադրող լուրեր կան Հայաստանի և Ադրբեջանի սահմանազատման գործընթացի մեկնարկի վերաբերյալ․ Կլաար

Ովքեր դեմ են փոխհամաձայնեցված սահմանազատմանը, փորձում են պատերազմի մեջ ներքաշել Հայաստանը, վերածել ծայրագավառի․ Չախոյան

Վարչապետը Զառի միջնակարգ դպրոցի աշակերտների հրավերով ներկա է գտնվել «Պապ թագավոր» ներկայացմանը

Եթե Ստեփանակերտում ոչ թե «քֆուրով» որոշում ընդունող, այլ ադեկվատ իշխանություն լիներ, կսահմաներ ԼՂ շփման գիծը․ Աթանեսյան

Մենք ԵՄ-ի հետ սկսում ենք սերտ համագործակցության նոր ճանապարհ․ Արարատ Միրզոյան

Խաղաղության գործընթացը հիմնականում բաղկացած է որոշումներից, որոնք դուրս են «հակամարտելու» տրամաբանությունից․ Թորոսյան

Շուտով հայտնի ուժերը «մետոձիչկաները» կստանան, ու 10 կոպեկանոց լացի նոր եթերաշրջանը կհամարենք բացված․ Ալեքսանյան

Հայաստանը կստանա հնարավորություն սահմանազատման գործընթացը կազմակերպել քաղաքակիրթ և լեգիտիմ ընթացքով․ Ղազարյան

Աշխարհի գավաթ․ մարմնամարզիկ Վահագն Դավթյանը Փարիզի Օլիմպիական խաղերի ուղեգիր է նվաճել

Կողմերը կառաջնորդվեն Ալմա Աթայի 1991թ. հռչակագրով, մի բան, որից Ադրբեջանը արդեն տևական ժամանակ խուսափում էր․ Եղոյան

Հուսանք՝ այցից հետո կհայտնվի մեր հարաբերությունների զարգացման «ճանապարհային քարտեզ»․ Միրզոյանի հարցազրույցը Arab News-ին

Վկան գլխի ճակատային մասով 3 անգամ հարվածել է աշխատասեղանին․ ինչ է կատարվել Շենգավիթի քննչական բաժնում

Սահմանազատման հանձնաժողովների հրապարակած փաստաթղթում երկու բավականին դրական և հուսադրող միտում տեսա․ Արամ Սարգսյան

Առաջին անգամ կա հնարավորություն ունենալ սահմանազատված պետական սահման, որտեղ կտեղակայվեն սահմանապահներ. Հովհաննիսյան

Ողջունում ենք Հարավային Կովկասի վերաբերյալ «Մեծ յոթնյակի» երկրների ԱԳ ղեկավարների հայտարարությունը․ Արարատ Միրզոյան

Սեփական տան լոգարանում հայտնաբերվել է ՊՆ N զորամասի ջոկատի հրամանատարի 31-ամյա տեղակալի դին

Եթե հայ-ադրբեջանական հանձնաժողովի ձեռք բերած պայմանավորվածությունը կյանքի կոչվի, կլինի լուրջ հաջողություն. Իոաննիսյան

Հանձնաժողովների պայմանավորվածության մեջ չափազանց կարևոր է Ալմա-Աթայի սկզբունքի շուրջ համաձայնությունը. Խանդանյան

Կապան-Քաջարան ճանապարհահատվածում հարկադիր քարաթափում է իրականացվել

«Մեծ յոթնյակը» պետք է հրաժարվի Հայաստանի և Ադրբեջանի նկատմամբ հավասարական մոտեցումներից․ Գարդման-Շիրվան-Նախիջևան

Տավուշի մարզի ոչ մի սանտիմետր չի կարող տրվել որևէ մեկին, ՀՀ տարածքային ամբողջականությունը պաշտպանված է․ Կոնջորյան

Պետք է արդյունավետ հավասարակշռություն գտնենք արհեստական բանականության ընձեռած հնարավորությայն և ռիսկերի միջև. Ջուլհակյան

Պապոյանը ՀԱՀ ընկերություններին հրավիրել է մասնակցելու Հայաստանում պետական աջակցությամբ իրականացվող տնտեսական ծրագրերին

ՊՎԾ-ն ամփոփել է վարչապետի հանձնարարությամբ քաղշինկոմիտեում և ԿԳՄՍՆ-ում իրականացված ուսումնասիրությունների արդյունքները

էկոնոմիկայի նախարարությունը նոր գլխավոր քարտուղար ունի․ վարչապետը որոշում է ստորագրել (լուսանկար)

Սահմանազատման սկզբնական փուլում Հայաստանն ու Ադրբեջանը նախնական համաձայնեցրել են սահմանագծի առանձին հատվածները․ ԱԳՆ

Օլաֆ Շոլցը և Ադրբեջանի նախագահը բանակցություններ կվարեն Բեռլինում

Առաջին անգամ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև, 4 գյուղի հատվածում, կլինի սահմանազատված պետական սահման. քարտեզ

Ռոստովի մարզում ձերբակալվել են Ադրբեջանի քաղաքացին և ևս 2 անձ․ Շահին Աբբասովը կասկածվում է սպանության մեջ

Ալիևը կմեկնի Մոսկվա՝ Պուտինի հետ բանակցությունների

Թուրքիայում կրկին երկրաշարժ է տեղի ունեցել

Դոլարն ու եվրոն էժանացել են․ ինչ փոփոխություններ է արձանագրել տարադրամի շուկան ապրիլի 19-ին

Ադրբեջանը խեղաթյուրում է Հայաստանի ներկայացրած փաստական ապացույցները․ Եղիշե Կիրակոսյանի ելույթը ՄԱԿ-ի դատարանում

Օդի ջերմաստիճանը չի փոխվի․ առանձին շրջաններում կարճատև անձրև կտեղա

Հայաստանում անհետ կորել է Ջաթին Շարման

Ռուբեն Վարդանյանը Բաքվում հացադուլ է հայտարարել. նա պահանջում է բոլոր հայ բանտարկյալների անհապաղ արձակումը

Գոռ Աբրահամյանը մեկնաբանել է Շենգավիթի քննչական բաժնում անձի խոշտանգման մասին տեղեկությունները

Բլոգեր Յուլիա Ֆինեսը անմեղսունակ է, կարիք ունի հարկադիր բուժման. ՔԿ-ն մանրամասներ է հայտնել խուլիգանության գործից

Հայաստանն ինքը դեռ չի գծել սահմաններն Ադրբեջանի հետ. Լավրովը վիրավորված խոսել է ՀԱՊԿ-ին ներկայացված պահանջների մասին

Հայաստանին ուզում են արագացված տեմպերով պոկել Ռուսաստանից, ԱՄՆ-ն ուզում է փակել ՀՀ ատոմակայանը. Լավրով