7-րդ դասարանի պատմության դասագիրքը պահանջում են հանել կիրառությունից. ինչու է այն հայտնվել քննադատությունների թիրախում

04/12/2023 schedule21:50

Արդեն տևական ժամանակ է, ինչ ակտիվ քննարկվում և մասնագիտական տարբեր շրջանակներում քննադատվում է Սմբատ Հովհաննիսյանի հեղինակած «Հայոց պատմության» 7-րդ դասարանի նոր դասագիրքը։ Դասագիրքը հանրակրթական պետական չափորոշիչներով ներդրվել է դպրոցներում այս ուսումնական տարվա մեկնարկից, սակայն կրքերը նոր դասագրքի շուրջ մինչ օրս չեն հանգստանում։

Այս անգամ էլ «Բնօրրան պատմական հուշարձանների պահպանման հայկական ընկերություն» կազմակերպությունն է հրավիրել «Հայոց պատմություն» առարկայի 7-րդ դասարանի դասագրքի շուրջ հանրային քննարկում և հանդես եկել արդյունքների ամփոփմամբ։ Ըստ ՀԿ-ի՝ 19 մասնագետ ստորագրել է հանդիպումից հետո ընդունված եզրակացությունը, որում մի քանի կետերով առանձնացված են դասագրքին վերաբերող հարցեր։

«Մասնակցային դպրոց» կրթական հիմնադրամի հիմնադիր, տնօրեն, պատմության դասագրքի աշխատանքային խմբի ղեկավար Վահրամ Սողոմոնյանը «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում նկատում է՝ հանդիպման օրը իրենց հետ չեն համաձայնեցրել, տեղյակ են պահել ընդամենը մեկ օր առաջ: Չնայած սուր քննադատություններին, այնուամենայնիվ, կան կետեր, որոնց հետ խումբը համաձայն է։ Վերջինս, սակայն, չի հասկանում՝ ինչո՞ւ է մեկ անգամ բարձրացված հարցը նորից տարածում գտնում ու դառնում խոսակցությունների առարկա:

«Հանդիպումը առանց մեզ է հրավիրվել, սակայն ծանոթ ենք դիտարկումներին։ Կան որոշ մասնագիտական դիտարկումներ, որոնք հաշվի ենք առնելու և առաջիկայում պատրաստ ենք ներկայացնել մեր պատասխանը։ Բոլոր նոր դասագրքերի հեղինակները պետք է ներդիր պատրաստեն, մեր շտկումները և պատասխանները տեղ կգտնեն այնտեղ։ Շտկումներ կլինեն խնդրահարույց քարտեզի վերաբերյալ, և էլեկտրոնային տարբերակները կհամապատասխանեցվեն»,- ասում է Սողոմոնյանը։

Դասագիրքը ստեղծած խումբը համաձայն է միայն տեխնիկական հարցերի շուրջ, սակայն անընդունելի են համարում ՀԿ-ի այն պնդումը, թե պատմության գիրքը պետք է կիրառումից դուրս գա, և բազմաթիվ խնդիրներ ունի։ Մասնավորապես, 19 մասնագետ եկել է նաև այն եզրակացության, որ դասագրքում պատմական իրադարձությունները մակերեսային են ներկայացված, հայ ժողովրդի ծագումնաբանությունն ու պետականության մասին տեղեկատվությունները հավուր պատշաճի չեն նկարագրված:

«Պաթոսով համեմված դասագիրքը չի նշանակում, որ լավ պատմության դասագիրք է, այն գրված է այսօրվա գիտական հանրության ընդունած փաստաթղթերի ու տեսությունների հիման վրա և չի տալիս միստիֆիկացված պատկերացում։ Աշակերտը, սովորելով այդ դասագրքից, կկարողանա շփվել օտարերկրացիների հետ և չհայտնաբերել սխալ փաստեր կամ փաստեր, որոնք գիտականորեն հիմնված չեն։ Նախկին գրքում պարզապես տեքստը դրված էր, ու պետք է անգիր անեին այն, վերարտադրեին նյութը նույնությամբ, իսկ այս նոր դասագիրքը նոր մեթոդներ է առաջարկում, որը աշակերտին թույլ կտա մտածել։ Չի կարող նման բան լինել, որ պատմությունը ներկայացված լինի մակերեսային։ Ստեղծվել է մի դասագիրք, որը որպես կարողունակություններ ձևավորող դասագիրք առաջին է։ Ցավոք, չի խոսվում այն մեթոդաբանության մասին, որը գիրքը տալիս է ուսուցիչներին»,- պարզաբանում է նա։

Սողոմոնյանի խոսքով՝ նոր դասագրքի վերաբերյալ ուսուցիչների կարծիքների գերակշիռ մասը դրական է։ Այս առումով տրամաբանական չէ դժգոհությունը, թե դասագիրքը մեծ խնդիրներ է առաջացնում ուսուցիչների համար։ Վերջինս ընդգծում է՝ հարցականի տակ դնել գրքում առկա վարկածները, ճիշտ չէ, քանի որ կարևոր է, որ աշակերտները կարողանան աշխատել տարբեր վարկածների հետ։ Նա վստահեցնում է՝ գիտական առումով դասագիրքը որևէ խնդիր չունի։

Մասնագետը անհիմն է համարում նաև թուրք ազգայնամոլական պատմագիտական մոդելի վրա դասագիրքը ստեղծելու մասին խոսակցությունները:

«Հանդիպումների ժամանակ ուսուցիչները մեծ մասամբ գոհ են գրքից, մի դեպք եղավ միայն, երբ մի ուսուցիչ ասաց, թե մեր գրքում տարեթվերը քիչ են, նրա խոսքով՝ դրա հետևանքով չի կարողանում թեստեր կազմել, այսինքն՝ սովորել են թեստերով անգիր արածները ստուգել, այլ ոչ թե զարգացնեն մտածելու կարողությունը, վերլուծուծական հմտությունները աշակերտի մոտ։ Այս առումով սա լավագույն տարբերությունն է ինչ կա հին և նոր դասագրքերի միջև։ Որևէ հիմք չունի, որով կարող են պնդել, թե դասագիրքը գրված է այդ մոդելի հիման վրա։ Այն գրել է ամենահեղինակավոր պատմաբաններից մեկը ու հիմնված է հայկական ու համաշխարհային գիտության վերջին ձեռքբերումների վրա։ Դրանք մերկապարանոց հայտարարություններ են»,- վստահեցնում է զրուցակիցը:

Պատմության դասագրքի աշխատանքային խմբի ղեկավար Վահրամ Սողոմոնյանն էլ հիշեցնում է՝ դասագիրքը ստեղծել է պ․գ․թ դոցենտ Սմբատ Հովհաննիսյանը՝ խորհրդակցելով բազմաթիվ խորհրդատուների հետ։ Կարևորում է՝ քիչ մարդ կա, որը պատրաստ է ձեռնամուխ լինել այդ բարդ գործին և փորձել ստեղծել նոր դասագիրք, քննադատելը շատ հեշտ է։ Թե որտեղի՞ց և ի՞նչ նպատակով են սկսվել 7-րդ դասարանի դասագրքի նկատմամբ նմանատիպ խոսակցությունները, քննադատողներին թելադրե՞լ են, Սողոմոնյանը այս կարծիքն ունի․

«Մենք՝ որպես շարքային կազմակերպություն, պարզապես ստեղծել ենք գիրքը, բովանդակության հեղինակը մենք ենք, իսկ պետության միջամտությունը կա միայն չափորոշիչների ստեղծման հարցում, որոնց հիման վրա էլ ստեղծվում են դասագրքերը։ Որևէ դավադրություն տեսնելու անհրաժեշտություն չկա։ Մեզ չեն թելադրել՝ ինչ գրենք, ինչը՝ ոչ։ Բավականին տարօրինակ է այդ փաստը, քանի որ ռացիոնալ կարծիքներին հեղինակը արդեն անդրադարձել է, և նորից նստել քննարկել ու ինչ-որ արդյունքներ հրապարակելը, ստատուսների մակարդակով հարց բարձրաձայնելը իմաստ չունի: Գուցե որոշ մարդկանց համար կարևորություն կա, որ այս հարցը տարբեր հարթակներով տարածում են»։

Մերի Խաչատրյան

Տպել
8037 դիտում

Նորամարգում հրդեհվել է անասնագոմ

Դեսպան Մակունցը և Հովնան արքեպիսկոպոս Տերտերյանը քննարկել են Լոս Անջելեսի հայ համայնքին առնչվող հարցեր

Երևանի դպրոցներից մեկում գործարկվելու է էլեկտրական շչակ

Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթգիծը կառավարելու համար կստեղծվի վրաց-ադրբեջանական համատեղ ձեռնարկություն

Վանաձոր-Ալավերդի ճանապարհի մի հատվածը դեռևս փակ է մեծ մեքենաների համար

ԱԳ նախարարը և ԵԱՀԿ գլխավոր քարտուղարը քննարկել են Հայաստան-Ադրբեջան հարաբերությունների կարգավորման գործընթացը

Ղրիմի գլխավերևում ՌԴ ՀՕՊ ուժերը որսացել են 38 անօդաչու թռչող սարք, փակվել է կամուրջը

Մայակովսկի գյուղի սկզբնամասում ճակատ ճակատի բախվել են «Մերսեդես»-ն ու «Ֆորդ Տրանզիտ»-ը․ կան վիրավորներ

Սուրենյանը նոր լուսանկար է հրապարակել

Բայդենի կինը Թրամփին անվանել է «սպառնալիք կանանց համար»

Իրանը բանակցություններ է վարել Սուդանի հետ ռազմածովային բազա ստեղծելու շուրջ

Հայաստանի և Ուգանդայի ԱԳ նախարարները քննարկել են երկկողմ համագործակցության զարգացման հարցեր

Ուռուտ գյուղում այրվել է մեծ մակերեսով խոտածածկույթ

Ինչ եղանակ է սպասվում ամբողջ մարտ ամսվա համար մարզերում ու Երևանում

Մենք եվրոպացի զինվորներ չենք ուղարկի Ուկրաինա․ Շոլց

Տարածաշրջանային ենթակառուցվածքների ապաշրջափակումը պետք է տեղի ունենա հավասարության սկզբունքների հիման վրա․ Միրզոյան

Ռուսաստանը հետևում է Հայաստանի ղեկավարության հայտարարություններին և ի գիտություն կընդունի դրանք իր քայլերում. Լավրով

Վերլուծելով անցյալը՝ մենք նայում ենք ներկային և ապագան կառուցելու հստակ հեռանկարներին. ԱԳ նախարարի ուղերձը

Ալյասկայի ափերի մոտ երկրաշարժ է տեղի ունեցել

Հայաստանը պատրաստ է Թուրքիայի հետ հարաբերությունների լիակատար կարգավորմանը և սահմանի բացմանը. Ռուբեն Ռուբինյան

Նիկոլ Փաշինյանի մասնակցությամբ տեղի է ունեցել Ժողովրդավարության դպրոցի բացումը

Ռուսաստանը պատասխանի է սպասում, ժամանակն է, որ Հայաստանը որոշի իր կարգավիճակը ՀԱՊԿ-ում. Սերգեյ Լավրով

Հայաստանը պատրաստ է խաղաղության, սա քաղաքական կամքի և առաջնորդության հարց է. Վահան Կոստանյան

Մենք պատրաստ ենք համագործակցության. Շիրակի մարզպետը հյուրընկալել է Իրանի դեսպանին

Կապանի օդանավակայանի մոտակայքում մեքենաներ են բախվել. կա տուժած

Երևանը չի հաստատել ՌԴ հատուկ հանձնարարություններով դեսպան Իգոր Խովաևի այցի հնարավորությունը Հայաստան. Լավրով

Ինքնաձիգ, գնդացիր, նռնականետեր. առգրավվել և կամավոր հանձնվել է ապօրինի պահվող 218 միավոր զենք (տեսանյութ)

Խաղաղության ճանապարհին պետք է հարգվեն միջազգային իրավունքի հանրահայտ սկզբունքները. Միրզոյանը՝ Մոզամբիկի գործընկերոջը

Երևանը Մոսկվայի հետ հարաբերությունների վատթարացման քաղաքականություն վարելու գիտակցված որոշում է կայացրել. Լավրով

Չեմ կարող հաստատել, որ Երևանի օդանավակայանում ռուս սահմանապահների ներկայության մասին քննարկումներ կան. Լավրով

Հանդիպումը կլինի, Թուրքիան և Հայաստանը որոշում են կայացրել. Սերդար Քըլըչ

Երևանի կենտրոնում կառուցվող էլիտար շենքի շինհրապարակի հսկայական պատը փլուզվել, թափվել է տարածքի բնակչի ավտոմեքենայի վրա

Թող դիտումներ ավելացնեն և իրենց հավատն էլ չգա, որ այդքան ազատ են ժողովրդավար Հայաստանում. Սիմոնյանը՝ «ԱրմՔոմեդի»-ին

Միկի և Մինի Մաուսները հայկական տարազներով Վարդավառ են նշել. Disney-ը մուլտֆիլմ է ցուցադրել, որում նաև հայերենով դրվագ կա

Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա. առանձին շրջաններում սպասվում է քամու ուժգնացում

Զինված 2 անձինք մտել են բենզալցակայանի հանգստի սենյակ, զենքի բռնակով հարվածել աշխատակցին. մանրամասներ

Հուսամ՝ կլինի այն փաստաթուղթը, որով կամրագրենք ուղղությունները, որտեղ Հայաստանն աշխարհին ասելիք կունենա. Հայրապետյան

Հույս ունեմ, որ առաջիկա տարիներին ձևավորված առողջապահական լավ ավանդույթները կօգտագործենք. Անահիտ Ավանեսյանն ԱՄՆ-ում է

Ինչպես կհայտնաբերվեն երթևեկելիս ամրագոտի չկապողները. վարչարարությունը խստացվելու է

Հայաստանի պատրաստակամությունը ցույց տալու համար մենք հանդես եկանք «Խաղաղության խաչմերուկ» նախաձեռնությամբ. Միրզոյան