Որոնք են հիմնական գործոնները, որի արդյունքում ՀՀ-ում աննախադեպ տնտեսական աճ է գրանցվում. մանրամասնում է տնտեսագետը

8 տրլն 496 մլրդ դրամ․ Հայաստանի 2022 թվականի ՀՆԱ-ն է՝ ըստ վիճակագրական կոմիտեի հրապարակած տվյալների, և սա այն պարագայում, երբ ՀՀ կենտրոնական բանկը և փորձագետները 2022-ի ՀՆԱ-ի դեպքում ավելի ցածր ցուցանիշ էին կանխատեսել: Նկատենք, որ, նախորդ տարվա արդյունքների համեմատ, մեր երկրում ՀՆԱ-ն աճել է 12,6 տոկոսով:

Ամենաբարձր աճը արձանագրել են ֆինանսական և ապահովագրական ոլորտները (46,9%), տեղեկատվությունն ու կապը (45,9%), ինչպես նաև՝ փոխադրումներն ու պահեստային տնտեսությունը (45,2%):

«Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում անդրադառնալով այս ցուցանիշներին՝ տնտեսագետ Արմեն Քթոյանն ասում է՝ 2022 թվականին տնտեսվարողների համար առավել հեշտ է եղել մուտքը դեպի այլ երկրների շուկա ու այնտեղից ֆինանսավորում ապահովելը. եթե չլիներ ռուս-ուկրաինական հակամարտությունը, այս աճը կլիներ ավելի դանդաղ:

Ըստ Քթոյանի, սակայն, մենք անորոշ միջավայրում ենք, որի պայմաններում կանխատեսումներ անելը բարդ է, և Կենտրոնական բանկը կանխատեսել էր այն գործիքների միջոոցով, որով սովորաբար կանխատեսումները կառուցվում են: Դրանում մշտապես կա պատահականության գործոն, որը չես կարող դիտարկել նախապես։ «Ուստի մեր այս երկնիշ տնտեսական աճը եղավ նշված գործոնների հետևանքով՝ շոկային, մեկանգամյա, անկանխատեսելի»,- նկատում է նա:

Տնտեսագետն ասում է՝ այս ցուցանիշը ՀՀ-ի համար կարող է համարվել ռեկորդային, եթե դիտարկենք այս տեսանկյունից․ «Ռեկորդային է, եթե համարում ենք, որ սա անսպասելի, տնտեսության ներկա հնարավորություններից անհրաժեշտաբար չբխող աճ է։ Պետք է հաշվի առնել նաև, թե որքանով է սա կայուն, ու դրա ազդեցությունը որքան կփոխանցվի հետագա ժամանակաշրջանի վրա»։

Միևնույն ժամանակ, այս աճի ցուցանիշն է՛լ ավելի բարելավելու համար ՀՀ տնտեսությունն ունի մեծ հեռանկար և շատ հնարավորություններ, կարծում է տնտեսագետը, սակայն այդ ներուժը երբեմն չի արտահայտվում այնպես, ինչպես պետք է՝ պայմանավորված մի շարք գործոններով։ Ըստ նրա՝ դրան խանգարում է, օրինակ, ճնապարհների, ենթակառուցվածքների փակ լինելը, որը դժվարացնում է տրանսպորտային ծախսերը, ապրանքները թանկանում են, արտահանման մասով զրկված ենք մրցակցությունից։

«Կան գործոններ, որոնք նպաստավոր ազդեցություն ունեն ՀՀ տնտեսության զարգացման վրա: Ռուս-ուկրաինական պատերազմի հետևանքով տասնյակ հազարավոր անձինք իրենց տնտեսությունը ՌԴ-ից տեղափոխել են ՀՀ։ Դա արտացոլվում է ՌԴ-ից Հայաստան փոխանցումների բազմապատիկ ավելացմամբ, ՀՀ-ում տնտեսության տարբեր ոլորտների, հատկապես ծառայություններում լրացուցիչ պահանջարկի դրսևորմամբ, նաև ՌԴ-ի տնտեսությունում շուկայական ազատ խորշերի առաջացմամբ, որը փորձում են լրացնել մեր ընկերությունները։ Այսինքն՝ կան բազմավեկտոր գործոններ, որը մեր տնտեսվարորղներին հնարավորություն է տալիս օգուտներ քաղել»,- ընդգծում է նա։

ՀՆԱ-ի աճ է արձանագրվել ՀՀ բոլոր ճյուղերում, բացի գյուղատնտեսությունից, հանքարդյունաբերությունից, ինչպես նաև առողջապահության և բնակչության սոցիալական սպասարկման ոլորտներից: Քթոյանի խոսքով՝ հայաստանյան գյուղատնտեսության ոլորտը բազում խնդիրներ ունի, որոնք արդեն խրոնիկ են դարձել։ Դա է պատճառը, որ այս ոլորտը չի կարողացել աճ գրանցել:

«Խնդիր է, օրինակ, գյուղատնտեսության փոքրությունը, տեխնիկական զինվածության անբավարար մակարդակը, շուկա դուրս գալու հարցերը, որոնք նման իրավիճակի են հանգեցնում։ Գյուղատնտեսությունում արմատական բարեփոխումների անհրաժեշտություն կա։ Առկա խնդիրները ենթակա են լուծման: Մինչև դրանք չկարգավորեն՝ նպաստավորություն այս ոլորտում չի կարող առկա լինել»,- նկատում է զրուցակիցը:

Նշենք, որ, ըստ ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության, մինչև 2027 թվականը նախատեսված է Հայաստանի ՀՆԱ-ն հասցնել 26 միլիարդ դոլարի:

Տպել
7836 դիտում

Բաղրամյան պողոտայում կիրառվել են բացառապես լուսաձայնային, ոչ բեկորային նռնակներ, դրանք թուրքական չեն․ Ֆիդանյան

Մեկնարկել է Եվրո-2024-ը․ բացման հանդիսավոր արարողությունը կայացել է Մյունխենի մարզադաշտում (լուսանկարներ)

Բախման ընթացքում առաջին վնասվածքը ստացել են ոստիկանները, բացի ոստիկանական ուժերից որևէ այլ ուժ չի ներգրավվել․ Ֆիդանյան

EventHub․am-ը՝ աշխարհահռչակ Black Eyed Peas-ի Թբիլիսիի համերգի տոմսերի վաճառքի պաշտոնական ներկայացուցիչ

Կազան-2024. սամբիստ Արսեն Խանջյանը՝ բրոնզե մեդալակիր

Այսօրվա մայրամուտը Սևանում (լուսանկար)

Քաղաքական առաջնորդ Գարեգին Բ-ն պետք է հեռանա, նա նախկին քրեաօլիգարխիկ իշխանության շարունակությունն է. Էդգար Առաքելյան

ՊՆ-ն 18-27 տարեկան աղջիկներին և կանանց հրավիրում է պարտադիր 6-ամսյա ժամկետային ծառայության (տեսանյութ)

Ալավերդի-Այրում վնասված երկաթգիծը շահագործվել է․ բեռնատար գնացքն անցել է նորոգված հատվածով (տեսանյութ)

«Կրթությունից աշխատանք՝ մեկ քայլ». «Ապագա» հիմնադրամը նոր ծրագիր է սկսում (տեսանյութ)

Զելենսկին ժամանել է Շվեյցարիա․ նա մասնակցելու է խաղաղության գագաթնաժողովին

Իր արած գրառումը սեփական գրպանին կպավ, մարդիկ դադարում են օգտվել «Ջիջի»-ի ծառայությունից. Միսկարյանը ևս բոյկոտում է

Սեր Դիլիջանի երկնքում․ Գագիկ Սուրենյանը լուսանկար է հրապարակել

Պաշարները կշարունակեն փոքրիկների կյանքեր փրկել․ Երևանի փոխքաղաքապետը և առողջապահության վարչության պետը արյուն են հանձնել

Մխիթար Հայրապետյանը Վաշինգտոնում այցելել է Starlink-ի գրասենյակ․ համագործակցության հարցեր են քննարկվել

Երևանում իրանական առևտրի տուն է բացվելու․ Հայաստանը մտադիր է նման կենտրոն ունենալ Թեհրանում

Կայացել է սուբվենցիոն հայտերի գնահատման հանձնաժողովի նիստը․ համայնքներից ստացված 49 ծրագիր է քննարկվել

Խուզարկություններ են արվել, ՀՅԴ 10 ղեկավար անդամ է ձերբակալվել․ Սաղաթելյան

Երևան-Քիշնև ինքնաթիռը չնախատեսված վայրէջք է կատարել Բուխարեստում․ ինչ են հայտնել Մոլդովայի իշխանությունները

Երկուսս էլ առանց անուն տալու հասկացանք՝ ով է այն տերտերը, որի առջև դրախտի դարպասները հաստատ փակ են լինելու․ Կոնջորյան

Հայաստանում կիրականացվի 130 մլրդ դրամի ներդրում, կստեղծվի մոտ 1000 աշխատատեղ․ Գևորգ Պապոյանը խոսել է առաջիկա ծրագրերից

Կոմիտասի շենքերից մեկում հրդեհ է բռնկվել, կրակը տեսանելի է մի քանի հարյուր մետրից․ ըստ տանտիրոջ՝ պայթել է գազաբալոնը

5 հա և ավելի մակերեսով գյուղատնտեսական նշանակության հողերի միավորման դեպքում կտրամադրվի պետական աջակցություն

Գյուղի սկզբնամասում դարանակալել, հետո կրակել է․ Ամբերդի բնակչի սպանության կասկածանքով ձերբակալվել է համագյուղացին

Վարչապետը օտարերկրյա պետություններում Սփյուռքի գործերի հանձնակատար է նշանակել

Մեկ ամիս առանձին ժամերի միակողմանի փակ է լինելու Էրեբունու փողոցից Այվազովսկի ճանապարհահատվածը

Հայ-ադրբեջանական սահմանում արտառոց տեղաշարժ կամ միջադեպ չի նկատվել․ ԵՄ դիտորդական առաքելություն

Ոստիկանության բաժանմունքում կանայք հարձակվել են օպերլիազորի վրա, հարվածել, հայհոյել․ մեկի մոտ դանակ է հայտնաբերվել

ՌԴ-ն պատրաստ է «հենց վաղն» էլ նստել բանակցության սեղանի շուրջ․ Պուտինը հայտնել է Ուկրաինայի հետ խաղաղության պայմանները

ԱԳՆ շենքի դիմաց Գալստանյանի ակցիայի ժամանակ խուլիգանության դեպքի վարույթով նախաքննությունը, երեք անձի մասով, ավարտվել է

Գերմանիայում ռեկորդային քանակով՝ 35 տոննա կոկային է առգրավվել․ արժեքը գնահատվում է 30 միլիարդ եվրո

Քարկոփը Մ-6 ավտոճանապարհին միացնող հետիոտնային կամրջի աշխատանքներն ավարտվել են

Ռուսաստանից տուրիստական հոսքը կրճատվել է․ որ երկրներից են ավելի շատ զբոսաշրջիկներ այցելել Հայաստան

Երկրի ապագայի մասին մտածող ղեկավար ունենալու մաղթանք հղողն ինքը պետք է սեփականն ունենա․ ԱԳՆ բողոքի նոտան Բելառուսին

Պետք է հետևենք զարգացած երկրների օրինակներին․ Ավանեսյանն ու տարբեր գերատեսչությունների աշխատակիցներ արյուն են հանձնել

Որոշ գյուղատնտեսական արտադրատեսակների արտահանման նկատմամբ վեցամսյա արգելք է սահմանվել

Նախարարության քրգործերի բովանդակության մեջ խորանալու ժամանակ ու ցանկություն չի եղել, թիմը լավ է աշխատում․ Պապոյան

Բերման են ենթարկվել ՀՅԴ Վայոց ձորի կառույցի ղեկավար մարմնի անդամներ․ Լիլիթ Գալստյան

Հայտնաբերվել է հրազենային վնասվածքով պայմանագրային զինծառայողի դի․ ՊՆ

Կարելի է արձանագրել, որ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացին կայացել է․ Հովիկ Աղազարյան