«Որքան լեզու գիտես, այդքան մարդ ես». ՀՀ որոշ դպրոցներում կդասավանդվեն ադրբեջաներեն, թուրքերեն, վրացերեն և պարսկերեն

Այս տարվա սեպտեմբերից Հայաստանի որոշ դպրոցներում, որպես երրորդ օտար լեզու, կդասավանդվեն տարածաշրջանային լեզուներ, այդ թվում՝ ադրբեջաներեն, թուրքերեն, վրացերեն և պարսկերեն։ Սա ամրագրված է Հայաստանի կրթության՝ մինչև 2030 թվականը զարգացման պետական ծրագրով։

ԿԳՄՍ փոխնախարար Ժաննա Անդրեասյանն էլ երեկ հայտարարել է՝ պետք է խրախուսելի լինի տարածաշրջանային լեզուների ուսուցումը մեր երկրի կրթական տարբեր մակարդակներում։

«Ոլորտի մասնագետների հետ մեծ աշխատանք ենք արել։ Ուսումնասիրել ենք մեր դպրոցների շրջանում պահանջարկը և մասնագիտական կադրերի հնարավորությունները, նաև, թե որ դպրոցները ունեն ցանկություն տարածաշրջանային լեզունները՝ իբրև երրորդ օտար լեզու, ուսուցանելու համար, և որտեղ կան մասնագետներ։ Կարծում եմ՝ սեպտեմբերից դրանց ուսուցումը իրատեսական է»,- նշել էր նա։

Ըստ Անդրեասյանի՝ նախարարությունը այժմ տարածաշրջանային լեզունները ուսուցանել ցանկացող դպրոցների ցանկի ճշգրտման փուլում է։ Շուտով ցանկը կհրապարակվի, հայտնի կդառնա նաև, թե որ դասարանի երեխաների համար հասանելի կլինի հարևան երկրների լեզուների ուսուցումը։ Դպրոցները թե՛ Երևանում գործող են, թե՛ մարզերում՝ միջնակարգ և հիմնական։

Վրացերենը, պարսկերենը նախատեսվում է ուսուցանել հիմնական դպրոցներում, մյուս երկու լեզունները՝ ադրբեջաներենն ու թուրքերենը, միայն ավագ դպրոցներում։

Կրթության ներկայացուցիչների խոսքով՝ տարածաշրջանային երկրների մասով Հայաստանը գիտելիքի մեծ բաց ունի, իսկ այս հարցը կրթության ռազմավարության մեջ ներառելը կարևոր քայլ էր։

Կրթության զարգացման և նորարարության ազգային կենտրոնի տնօրենի պաշտոնակատար Արտաշես Թորոսյանի կարծիքով՝ տարածաշրջանային լեզուների ուսուցումը կարևոր է թե՛ ռազմավարական և թե՛ տնտեսական առումով։ «Հայկական ժամանակի» հետ զրույցում վերջինս ասում է՝ լեզուների դասավանդման այս ծրագիրը երիտասարդների համար կարող է նաև մասնագիտական կողնորոշման մոտիվացիա լինել։

«Սա մեծ հնարավորություն է ընձեռում սովորող երիտասարդներին։ Մենք, օրինակ, և՛ տնտեսական, և՛ առևտրային ու տուրիստական կապեր ունենք հարևան որոշ երկրների հետ, և լեզուն իմանալը մեր երեխաներին հնարավորություն կտա մասնագիտության հարցում ընտրել այդ ուղղությամբ մասնագիտություններ։ Նրանք կարող են հաղորդակցվել մի քանի լեզուներով ու հաջողություն ունենալ իրենց աշխատանքում։ Լեզուների ուսուցումը նաև կնպաստի աշխատաշուկայում ավելի շահեկան տեսանկյունից հանդես գալուն»,- նկատում է Թորոսյանը։

Ըստ նրա՝ այս ռազմավարության ներդրումը պետք է վաղուց արվեր, քանի որ այսօր հարևան երկրների լեզուների մասնագետների կարիքը կա։ Նրա կարծիքով՝ լեզուները ցանկալի է դասավանդել 7-րդ դասարանից սկսած, սակայն ավելի նպատակահարմար է դրանց դասավանդումը կազմակերպել ավագ դպրոցներում։

«Մեր ժողովուրդը ասում է՝ «ինչքան լեզու գիտես, այդքան մարդ ես», դրա համար այլ լեզուների անհրաժեշտությունը կարևոր է։ Եթե մարդը ցանկանում է սովորել լեզու, ապա դրա հնարավորությունը պետք է ունենա։ Սրանով ոչ մի միասնական որոշում չի կայացվում, պետք է նաև հնարավորություն տալ սովորողին»,- ընդգծում է նա։

Կրթության զարգացման ազգային կենտրոնի պաշտոնակատարի խոսքով՝ լեզուների ուսուցման մասնագետների խնդիր չի լինի, քանի որ որոշ դպրոցներում, օրինակ, պարսկերենը երկար ժամանակ է՝ դասավանդվում է՝ որպես երրորդ օտար լեզու։ Բուհերը ևս կարող են առաջարկել իրենց մասնագետներին, որոնք դպրոցներում դասավանդելու հմտություններ կունենան։

«Ավագ դպրոցում սովորողները ավելի լավ են պատկերացնում իրենց մասնագիտական կողմնորոշումը, կարողությունները։ Հիմնական դպրոցում սովորողները, հետաքրքրությունից ելնելով, որոշումը կկայացնեն և գուցե հետագայում որոշեն չշարունակել ուսումը։ Դրա համար, կարծում եմ, որ ավագ դպրոցներում տարածաշրջանային լեզուների դասավանդումը ավելի նպատակահարմար կլինի։ Այս նոր ծրագիրը կունենա իր արդյունքները, իսկ Հայաստանն էլ կունենա նոր մասնագետներ՝ նոր գիտելիքով»,- շեշտում է զրուցակիցը:

Կրթության փորձագետ Սերոբ Խաչատրյանն էլ նկատում է՝ լեզուների դասավանդումը առավել արդյունավետ կլիներ, եթե դրանք դասավանդվեն արտադպրոցական հաստատություններում։ Երիտասարդներին սովորեցնել ադրբեջաներեն, թուրքերեն, վրացերեն ու պարսկերեն լավ գաղափար է, բայց դա պետք է արվի ավելի մատչելի. «Լեզուները ուսուցանելու ցանկություն հայտնած դպրոցները գուցե ոչ բոլորին է հասանելի։ Սա վաղուց պետք է ներդրվեր, որովհետև լեզուների իմացությունը կարևոր է։ Պետք է արտադպրոցական հաստատություններից հիմքը դրվի, որից հետո ուղղությունը լինի դեպի բուհ»:

Ըստ նրա՝ այս պահին Հայաստանին անհրաժեշտ են հատկապես ադրբեջաներենի մասնագետներ։ Հասարակությունն էլ այս գաղափարին պետք է դրական վերաբերմունք ցուցաբերի, քանի որ կարևոր է թե՛ բարեկամ, թե՛ հակառակորդ երկրների լեզուներին տիրապետելը և հետագայում դրանք կիրառելը: «Եթե թեկուզ քո թշնամու լեզուն պետք է ուսումնասիրես, որևէ սահմանափակում չպետք է լինի, չնայած դա նաև չպետք է պարտադրվի»,- ասում է նա:

Կրթության փորձագետի նկատառմամբ՝ երիտասարդների ցանկությունը նոր լեզուներ սովորելու և տիրապետելու մասով այդքան էլ մեծ չէ։ Երբեմն դժվար է մի քանի լեզու սովորելը: Վերջինս, սակայն, ընդգծում է՝ այս ծրագիրը, մի քանի փուլ անցնելով, կգրավի սովորող երիտասարդների ուշադրությունը: