Երեւանում շուրջ 300 բազմաբնակարան շենք է կառուցվում. ինչի հետևանքով է մայրաքաղաքում փոշին այս տարի ավելի շատ

Այս տարի մայրաքաղաքում փոշին աննախադեպ շատ է, մարդիկ պարբերաբար բողոքում են, բարձրաձայնում հարցը, սակայն խնդրին կարծես դեռ լուծում չի տրվում: Շատերի համար այս տարի առավել ակնառու ու տարօրինակ է նաեւ քամու հետեւանքով Երեւանի օդի գույնը. թեթեւ քամուց հետո հաճախ քաղաքի երկինքը մուգ մոխրագույն երանգ է ստանում, ու տպավորություն է, թե ուր որ է ուժգին անձրեւ ու ամպրոպ է լինելու:

Հիդրոօդերեւութաբանության եւ մոնիթորինգի կենտրոնից էլ, պարբերաբար ներկայացնելով մոնիթորինգային արդյունքները, հայտնում են՝ Երեւանում փոշու պարունակությունը գերազանցել է սահմանային թույլատրելի կոնցենտրացիան:

Երեկ էլ նույն խնդրի պատճառով լարված իրավիճակ էր ստեղծվել Երեւանում: Սիլիկյան թաղամասից դեպի Հաղթանակ թաղամաս (4-րդ գյուղ) հատվածում, ի նշան բողոքի, մեծ թվով բնակիչներ երկկողմանի փակել էին Հյուսիս-հարավ նոր կառուցվող ճանապարհը: Ակցիայի մասնակիցները նշում էին՝ մեկ ամսից ավելի է՝ նշված վայրում շինարարական աշխատանքներ են, ինչն իրենց առողջության հաշվին է: Նրանց փոխանցմամբ՝ Երեւանի քաղաքապետ Հրաչյա Սարգսյանի անունից օրեր առաջ խոստացել են, որ խնդիրը կլուծվի, սակայն ոչինչ էլ չի արվել: Նկատենք՝ Հյուսիս-հարավի շինարարությունը թերեւս միակը չէ, որից դժգոհում են երեւանաբնակները. մայրաքաղաքում բազմաթիվ շինարարական աշխատանքներ են ընթանում:

Երեւանի քաղաքապետարանից «Հայկական ժամանակ»-ին փոխանցեցին, որ այժմ շուրջ 300 բազմաբնակարան շենք է կառուցվում մայրաքաղաքում: Սակայն մեր այլ հարցերի չցանկացան պատասխանել:

Քաղաքում մեծաթիվ շինարարական աշխատանքների եւ այլ գործոնների հետեւանքով օդի աղտոտվածության մասին զրուցել ենք Երեւանի ավագանու «Լույս» խմբակցության ղեկավար Դավիթ Խաժակյանի հետ:

«Երեւանն առհասարակ տարբեր վարկանշավորումներում համարվել է ամենափոշոտ քաղաքներից մեկը, ինչի համար երկու հիմնական պատճառ կա. առաջինը կանաչապատ տարածքների սակավությունն է, քանի որ, ինչպես գիտեք, երկար տարիներ մայրաքաղաքում միայն ծառահատումներ էին իրականացվում՝ չստեղծելով նոր կանաչապատ գոտիներ: Երկրորդ, վերջին տարիներին իրականացվող աննախադեպ շինարարությունների քանակը, ընդ որում՝ դրանք վերաբերում են մեծ տարածք զբաղեցնող բազմաբնակարան համալիրներին»,- նկատում է Խաժակյանը:

Վերջինս, մանրամասն ներկայացնելով խնդիրը, ասում է՝ շինարարությունները հիմնականում բաց են, փորվում են հորաններ, եւ ամբողջ փոշին քամու միջոցով լցվում է այդտեղ, ապա տարածվում, եւ քանի որ Երեւանը չունի պաշտպանիչ կանաչ շերտ, այդ ամբողջ փոշին բարձրանում ու պատում է ողջ քաղաքը. «Երեւանի քաղաքապետարանի աղբահանության հիմնարկն էլ, բնականաբար, այդ ամբողջ փոշին ու կեղտը մաքրել չի հասցնում»:

Խաժակյանի կարծիքով՝ քաղաքապետարանը չի կարողանա այնպիսի նորմեր պարտադրել կառուցապատողին, որը կկանխի փոշու այդ ծավալի արտանետումը. «Անշուշտ, մենք պետք է հնարավորինս նվազեցնենք, բայց կասեցնելը իրատեսական չեմ համարում: Հիմնական ելքը կանաչապատ տարածքների ավելացումն է: Հայտնի փաստ է, որ կան ծառատեսակներ, որոնք կլանում են փոշին ու աղմուկը»:

Անդրադառնալով քաղաքի մաքրությանը՝ Խաժակյանը նկատում է՝ այդ մասով եւս քաղաքացիներից բազմաթիվ բողոքներ է ստանում: Ասում է՝ ունենք ջրցան մեքենաների սակավություն, եւ մեկ վարչական շրջանին հազիվ մեկ մեքենա է բաժին հասնում, ինչը, բնականաբար, փողոցների լվացման համար շատ քիչ է:

Խաժակյանը նաեւ շեշտում է՝ քաղաքում բազմաթիվ անավարտ շինարարություններ կան, երբ տարիներով ընթանում են եւ ավարտին չեն հասցվում: Ավագանու անդամի խոսքով՝ տեւական ժամանակ է՝ բարձրաձայնում են այս խնդիրը եւ առաջարկում որոշակի կարգավորող տարբերակներ:

«Այն շինարարությունները, որոնք իրենց նախանշված ժամկետում չեն հասցնում ավարտվել, դրանց դեպքում լավագույն տարբերակը պրոգրեսիվ գույքահարկի կիրառումն է: Պետք է օրենքում փոփոխություն կատարվի, եւ եթե անձը տիրապետում է որեւէ անավարտ շինարարության, որը երկար տարիներ այդպես մնացել է, ապա տվյալ հողակտորի գույքահարկը տարեցտարի ավելացվի, այնքան ավելացվի, որ կա՛մ արագ տեմպերով ավարտին հասցնի, կա՛մ հողակտորը վաճառի»,- ասում է նա:

Խաժակյանը նաեւ նկատում է՝ նախկին քաղաքապետ Հայկ Մարությանի պաշտոնավարման ընթացքում բարձրահարկ շենքերին թույլտվություն տալը մոլուցքի էր վերածվել. «Որտեղ ազատ անկյուն էին գտնում, սկսում էին շինարարություն անել: Եթե քաղաքապետարանը զսպեր ամեն պատահած վայրում բարձրահարկ շենքեր կառուցելու մոլուցքը, մենք կունենայինք բոլորովին այլ պատկեր. կա՛մ մարզերը կզարգանային, կա՛մ գոնե՝ Երեւանի ծայրամասերը: Մեր ճարտարապետական քաղաքականությունն է բերել սրան»:

Երեւանի քաղաքապետարանի «Կանաչապատում եւ շրջակա միջավայրի պահպանություն» ՀՈԱԿ-ի տնօրեն Արմեն Բեգոյանն էլ, անդրադառնալով խնդրին, նկատում է՝ մայրաքաղաքում օդի աղտոտվածությունն ու փոշու առկայությունը այնպիսի չափերի են հասնում, որ չնկատել պարզապես հնարավոր չէ:

«Տեսնում ենք՝ օդում կախված մասնիկներ, որոնք ինչ-որ տարօրինակ գունային երանգ են պարունակում: Երեւան քաղաքում փոշու առկայության հարցը լուծելու ուղղությամբ լուրջ աշխատանք պետք է տարվի, սակայն դրան խանգարող մի քանի հիմնական պատճառներ կան: Նախ, օդը աղտոտում են Երեւանում գործող հանքարդյունաբերական կազմակերպությունները, իհարկե, այդ գործարանները պետք է աշխատեն, բայց դրանց տարածքներում պետք է լինեն պաշտպանիչ գոտիներ՝ հստակ նորմատիվներով, որոնց հաշվարկներով մենք պետք է խնդրին լուծում տանք: Խնդիր են նաեւ մեծաթիվ մեքենաները, որոնք հատկապես խցանումների ժամանակ ծախսված հավելյալ վառելիքի հետեւանքով առաջացնում են օդի աղտոտվածություն: Քաղաքը չունի անտառապաշտպան ծածկույթ, ինչը նախկինում եղել է»,- ասում է Բեգոյանը:

Նրա խոսքով՝ անկախության վերջին 30 տարվա գոնե առաջին տասնամյակում գազի ու լույսի խնդրի պատճառով մայրաքաղաքի տնկիներին, կանաչ գոտիներին հասցվել է անդառնալի վնաս՝ թե՛ Սարալանջի անտառներին, թե՛ Այգեստան կոչվող հատվածի ու Նորքի անտառներին. «Դրանք եղել են Երեւանի թոքերն ու պայքարել օդի աղտոտվածության դեմ»:

Խոսելով խնդրի հնարավոր լուծումների մասին՝ ՀՈԱԿ-ի ղեկավարը նկատում է՝ առաջնայինը կանաչ տնկարկներն են, որ պետք է օգնեն, մաքրեն ու ֆիլտրեն քաղաքի օդը, էկոլոգիական միջավայրը բարելավեն:

Ասում է՝ նախկինում մի փոքր կամայական մոտեցում էր ցուցաբերվում, յուրաքանչյուր վարչական շրջան ուներ իր կազմակերպությունը, որը կատարում էր որոշակի աշխատանքներ, ըստ վարչական շրջանի ղեկավարի ճաշակի՝ որոշվում էր, թե որտեղ ինչ տնկվեր:

«Մեր ՀՈԱԿ-ի հիմնական նպատակներից մեկն այն է, որ Երեւանը բերվի ընդհանուր տեսքի, մեկ ճաշակի եւ յուրաքանչյուր կատարվող աշխատանք ունենա գիտական հիմնավորում: Ծառերը պետք է տնկենք ոչ թե գեղագիտական տեսքի ու որոշ անհատների հարմարավետությունն ապահովելու համար, այլ առաջին հերթին պետք է ուղղված լինի էկոմիջավայրն ապահովելուն: Մայթեզրին չպետք է տնկենք ծաղիկներ, դրանք, նախ, չեն դիմանում, երկրորդը, պետք է տնկենք այնպիսի բուսատեսակներ, որոնք փոշու ու աղտոտված օդի առաջին հարվածը կվերցնեն իրենց վրա»,- շեշտում է նա:

Բեգոյանը՝ ՀՈԱԿ-ի՝ այդ ուղղությամբ տարվող առաջիկա աշխատանքները երեք փուլերի է բաժանում: Ասում է՝ առաջինը ֆունկցիոնալ կանաչապատումն է, որն ուղղված է էկոմիջավայրի բարելավմանը, երկրորդը, քաղաքացիների հարմարավետության համար արվող կանաչապատումը, երրորդ տեղում էլ գեղագիտական տեսքն է: