ՌԴ-ից էներգակիրների ներմուծման արգելքի որոշումն ինչ ազդեցություններ կթողնի Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի տնտեսությունների վրա

Օրեր առաջ ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենը հայտարարեց, որ ԱՄՆ-ն արգելք է սահմանում Ռուսաստանի Դաշնությունից բոլոր էներգակիրների ներկրման վրա։

«Սա մի քայլ է, որն ունի երկկուսակցական ուժեղ աջակցություն Կոնգրեսում, և կարծում եմ՝ երկրում: Ամերիկացիները հավաքվել են՝ աջակցելու ուկրաինացի ժողովրդին, և հասկանալի է, որ մենք չենք մասնակցելու Պուտինի պատերազմը «սուբսիդավորելուն»,- ասել էր Բայդենը։

Տնտեսագետ Արմեն Քթոյանը «Հայկական ժամանակի» հետ զրույցում նկատում է՝ նմանատիպ յուրաքանչյուր սահմանափակում երկկողմանի ազդեցություն է ունենում:

«Խնդիրն այն է, որ ավելի շատ վնաս է կրում այն երկրի տնտեսությունը, որն ավելի փոքր է: Ամերիկյան տնտեսությունն ավելի մեծ է: Օրական 600 հազար բարել նավթի մասին է խոսքը, և դա եթե արտահայտենք մերօրյա գներով, մոտ 100 միլիոն դոլարի չստացված օգուտ է ռուսական կողմի համար: Բնականաբար, ամերիկյան ընկերություններին սա նույնպես ինչ-որ չափով վնասում է, քանի որ դրանք պետք է ավելի թանկ գնով նավթ բերեն: Սակայն այդ 100 միլիոնը ամերիկյան տնտեսության վրա ավելի քիչ ազդեցություն կունենա, քան ռուսական»,- կարծում է Քթոյանը:

Տնտեսագետի խոսքով՝ Ռուսաստանից արտահանված նավթամթերքն ամերիկյան շուկայի փոքր մասն է: «Նավթի ու գազի պարագայում 3 տոկոս է կազմում, ինչը մեծ ազդեցություն չի ունենա ամերիկյան շուկայի վրա: Նրանք այդ 3 տոկոսը կարող են լրացնել այլ աղբյուրներից: Չնայած Ռուսաստանի համար էլ էական մեծ տոկոս չեն ԱՄՆ արտահանվող էներգակիրները: Երկու երկրների համար էլ շատ մեծ կորուստ չի լինի: Ռուսաստանը կարող է լրացնել այդ բացը Չինաստանի միջոցով: Ամեն դեպքում, կրիտիկական ազդեցություն Ռուսաստանի տնտեսության վրա այս որոշումը չի ունենա»,- նշում է տնտեսագետը:

Դիտարկմանը, ըստ Բայդենի, ԱՄՆ-ը պետք է դառնա էներգապես անկախ երկիր՝ ԵՄ-ի հետ քննարկելով Ռուսաստանի Դաշնությունից նավթից և գազից հրաժարվելու հեռանկարները, հարցին՝ Եվրոպան պատրա՞ստ է նույն սահմանափակումը կիրառել, Քթոյանն ասում է. «Բայդենն իր խոսքում նշել է՝ ԱՄՆ-ն հասկանում է, որ իր եվրոպացի դաշնակիցները չեն կարողանա միանալ ռուսական էներգակիրների ներմուծման արգելքին։ Սակայն Եվրոպան էլ իր միջոցառումների պլանն է մշակում, թե ինչպես աստիճանաբար ազատվել ռուսական էներգակիրների ազդեցությունից կամ ինչպես դրանք նվազագույնի հասցնել: Սակայն այդ պլանն իրագործելու համար տարիներ են պետք: Եվրոպական երկրներից էներգակիրների մասով Ռուսաստանից կախված են, օրինակ, Գերմանիան, Հունգարիան, Իտալիան և մի շարք այլ երկրներ: Նրանց մոտ ներմուծումը հասնում է մոտավորապես 25-28 տոկոսի»:

Սահմանափակումների ֆոնին նավթի կամ գազի թանկացումների մասին խոսելիս էլ տնտեսագետը նշում է՝ գների աճի գործընթացը, որը մենք տեսնում ենք, պատերազմական գործողությունների հետ են ավելի շատ կապված, քան ԱՄՆ-ի այս որոշման:

«Դժվար է առանձնացնել՝ ամերիկյան այդ հայտարարությունը գների մասով ի՞նչ ազդեցություն կարող է ունենալ: Բնականաբար, դա նույնպես ինչ-որ չափով կազդի: Սակայն քանի դեռ Եվրոպան չի հրաժարվում ռուսական էներգակիրներից, մեծ գնային փոփոխություններ չեն լինի: Իսկ ամբողջովին հրաժարվելուց Եվրոպան դեռևս շատ հեռու է»,- կարծում է նա:

Հայաստանի վրա սահմանափակումների ազդեցության մասին խոսելիս էլ Արմեն Քթոյանը նկատում է՝ ՀՀ-ն գազի մասով Ռուսաստանի հետ մեկ տարով պայմանագիր ունի, և մեզ մոտ գազի գնի փոփոխություն չի նկատվի:

«Հայաստան մատակարարվող գազը շուկայական գնի հետ փոխկապակցված չէ, այդպիսով՝ մեզ մոտ փոփոխություններ չեն լինի: Մենք ամենից շատ տուժում ենք ռուսական ռուբլու արժեզրկման պատճառով: Ֆինանսական անկայունություն կարող է ստեղծվել, տասնյակ հազարավոր մարդիկ, որոնք ՌԴ-ում են ապրում, կարող են խնդիրներ ունենալ աշխատավայրի հետ կապված, քանի որ հայերը հիմնականում շինարարության ոլորտում են աշխատում, իսկ այդ ոլորտի հետ կապված կարող են վերանայումներ լինել. շինարարությունը նմանօրինակ ճգնաժամային դեպքերում ավելի զգայուն է: Ուկրաինայից ունեինք որոշակի պարենային ներմուծում՝ ձեթեր, անասնակեր և այլն: Ներդրումային խնդիրներ կարող են առաջանալ, քանի որ մեր տնտեսությունը սերտ կապված է ՌԴ-ի հետ: Մեզ վրա, այո, սանկցիաների հետ կապված բացասական ազդեցությունները շատ են»,- նկատում է Քթոյանը:

Անյուտա Աթանեսյան