ԱՄն-ի գործող վարչակազմը մտադիր է փակել Գուանտանամոյի հատուկ բանտը. կհաջողվի՞ Բայդենին այն, ինչ չհաջողվեց Օբամային

ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենի վարչակազմը սկսել է Գուանտանամոյի հատուկ բանտի ապագան պաշտոնապես դիտարկելու ընթացակարգը: Ինչպես  հաղորդում է Reuters- ը ՝ վկայակոչելով Սպիտակ տան իր աղբյուրը, ընթացակարգի նպատակն է փակել հատուկ նշանակության քրեակատարողական հիմնարկը:

Ըստ Reuters- ի երկու աղբյուրների, կառույցի ճակատագրի վերանայման վերաբերյալ պաշտոնական փաստաթուղթը կարող է ստորագրվել առաջիկա շաբաթների կամ մի քանի ամսվա ընթացքում:

Reuters-ի գնահատմամբ, Սպիտակ տան նախաձեռնությունը դժվար թե հանգեցնի Գուանտանամոյի բանտի անհապաղ փակմանը, դա ժամանակ պահանջող հարց է: Գործակալությունը ենթադրում է, որ Բայդենի վարչակազմը կարող է հայտարարել բանտային հաստատության փակմանն ուղղված քաղաքականության երկարաձգման մասին: 2017-ի հունվարին ԱՄՆ 45-րդ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել էր հատուկ բանտի փակման վերաբերյալ իր նախորդի՝ Բարաք Օբամայի հրամանագիրը չեղյալ հայտարարելու մասին:

Իր հերթին, ԱՄՆ Ազգային անվտանգության խորհրդի (ԱԱԽ) մամուլի քարտուղար Էմիլի Հորնը Reuters- ին տված հարցազրույցում ասել է, որ ԱԱԽ-ն գնահատում է իրավիճակի ներկա դրությունը `կապված հատուկ բանտի հետ: «Ազգային անվտանգության խորհուրդը սերտ համագործակցելու է Պաշտպանության, Պետդեպարտամենտների և Արդարադատության դեպարտամենտների հետ` առաջընթացի հասնելու համար GTMO օբյեկտի (Գուանտանամոյի բանտ) փակման հարցում, ինչպես նաև սերտորեն խորհրդակցելու և աշխատելու է ԱՄՆ Կոնգրեսի հետ », - ասել է Հորնը:

Գուանտանամոյի բանտն իրավապաշտպանները մեծ սեւ բիծ են համարում ԱՄՆ-ի արտաքին իմիջի համար:

Գուանտանամոյում այժմ պահվում է 40 բանտարկյալ, որոնց մեծ մասը շուրջ երկու տասնամյակ պահվում է այնտեղ առանց մեղադրանքի կամ դատավարության: Այնտեղ են տեղափոխվում՝ որոշ չափանիշներով ամենավտանգավոր համարվող հանցագործները, նրանց պատիժները սահմանում է հատուկ զինվորական տրիբունալը:

Բանտը նախատեսված է հիմնականում միջազգային ահաբեկիչների համար, ստեղծվել է 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչություններից հետո: Մի  շարք միջազգային կազմակերպություններ ԱՄՆ նախորդ վարչակազմին կոչ էին անում անհապաղ փակել այն, քանի որ շատ բանտարկյալներ այնտեղ էին պահվում, ինչպես նշեցինք, առանց դատավարության և ըստ այդ կազմակերպությունների պնդումների ու ապացույցների, ենթարկվում էին խոշտանգումների:

Միացյալ Նահանգների Գուանտանամոյի հատուկ բանտը գտնվում է Կուբայի Գուանտանամո ծովածոցում գտնվող ռազմածովային բազայում, որը ամերիկացիները վարձակալել են 1903 թվականից ՝ համանուն քաղաքից 15 կմ հեռավորության վրա: 1990-ականներին այն ծառայում էր որպես Կուբայից և Հայիթիից փախստականների ֆիլտրման ճամբար, որոնք փորձում էին տեղափոխվել Միացյալ Նահանգներ:

Ռազմածովային բազայի տարածքում հատուկ բանտ ստեղծելու որոշումը Պենտագոնը կայացրել է ԱՄՆ նախագահ Ջորջ Բուշի վարչակազմի հակաահաբեկչական ծրագրի շրջանակներում: 2001-ի նոյեմբերից մինչև 2002-ի մարտ ընկած ժամանակահատվածում Բուշի վարչակազմը մի շարք հրամանագրեր է հրապարակել `բարձր ռիսկային հանցագործների համար բանտ ստեղծելու, նրանց կարգավիճակը որոշելու և պաշտպանության նախարարության ենթակայության տակ գտնվող հատուկ դատական մարմիններ` ռազմական հանձնաժողովներ ստեղծելու մասին: Գուանտանամոյի ժամանակավոր պահման ճամբարը տարիների ընթացքում վերակառուցվեցլ և վերափոխվել է լիարժեք քրեակատարողական հիմնարկի:

Ընդհանուր առմամբ, Գուանտանամոյում տարիների ընթացքում իր պատիժն է կրել  ավելի քան 770 բանտարկյալ, նրանց ճնշող մեծամասնությունը երբեք չի էլ անցել դատավարությամբ: Նրանց դատապարտում են՝ որոշակի չափանիշներից ելնելով:

Առաջին բանտարկյալները Գուանտանամո են բերվել 2002 թվականին՝ Աֆղանստանից, թվով 20 մարդ: Նրանք մեղադրվում են ծայրահեղ իսլամիստական խմբավորումներին աջակցելու, թալիբների կազմակերպած  ահաբեկչություններին մասնակցելու մեջ:

Հաջորդող տարիներին այնտեղ են պահվել հիմնականում Աֆղանստանից, Սաուդյան Արաբիայից, Եմենից ու Իրաքից բերված անձինք՝ բոլորն էլ, ըստ ԱՄՆ-ի իշխանությունների, Ալ-Քաիդա կամ Թալիբան խմբավորումների անդամներ: Մինչ 2006 թվականը 250 բանտարկյալ տեղափոխվել կամ հանձնվել է այլ երկրի, մնացած մի քանի հարյուր բանտարկյալների անուններն անգամ պահվում են խիստ գաղտնի:

2009 թվականին, նախագահի պաշտոնը ստանձնելուց ընդամենը 1 օր անց Բարաք Օբաման ստորագրել էր հրամանագիր՝ Գուանտանամոն փակելու մասին: Գործընթացը պետք է իրականացվեր 1 տարվա ընթացքում:  Բանտի ներսում բոլոր պաշտոնական ընթացակարգերը դադարեցվել են 120 օրվա համար, սակայն ՔԿՀ-ն այդպես էլ չի փակվել, շարունակել է գործել, իսկ Օբամայի հեռանալուց հետո, անցնելով պաշտոնին, Դոնալդ Թրամփն անմիջապես չեղարկել է Օբամայի հրամանագիրը:

Տպել
876 դիտում

Ոստիկանությունը թույլ չի տվել կազմակերպել Սյունիքի համայնքապետերի ազատության պահանջով ստորագրահավաքը

Ավստրալիայի արտգործնախարարն արձագանքել է Արցախի անկախության ճանաչման կոչով խնդրագրին. 1lurer

Ծովինար գյուղում հետախուզվող է հայտնաբերվել

Կայացել է Նիկոլ Փաշինյանի և արտախորհրդարանական քաղաքական ուժերի ղեկավարների խորհրդակցական ժողովի առաջին նիստը(տեսանյութ)

Վարանդայի (Ֆիզուլի) շրջանում որոնողական աշխատանքներն անարդյունք էին. վաղը որոնումներ չեն նախատեսվում

Ոստիկանությունում քննարկում են պարեկների մեքենաների և համազգեստի վրայի գրությունները փոխելու հարցը

Կայացել է «Իրանի հայկական եկեղեցիները» գրքի շնորհանդեսը

Տոկիո-2020. Արթուր Դավթյանը երկրորդ տեղով դուրս եկավ հենացատկի եզրափակիչ

Ձորից դուրս է բերվել զրուցարանից հեռացած ու չվերադարձած 42-ամյա քաղաքացու դին

Արցախում կորոնավիրուսի 1 դեպք է հաստատվել

«Արծվի թևերի» մոտակայքում մեքենաներ են բախվել. տուժածները հոսպիտալացվել են

Նախագահ Արմեն Սարգսյանը Տոկիոյի օլիմպիական մարզադաշտում հետևել է մարմնամարզիկ Արթուր Դավթյանի մրցելույթին (լուսանկարներ)

Գյումրիում բնակարանագողեր են բռնվել

Իջևան-Նոյեմբերյան ավտոճանապարհին մեքենաներ են բախվել. կան տուժածներ

«Մի′ գուշակիր, արի՛ հետազոտվելու». հանրային միջոցառում Սպիտակում և Երևանում

Սպասվում է բարձր կարգի հրդեհավտանգ իրավիճակ

ՀՀ-ն ցանկանում է Ճապոնիայի հետ հարաբերություններին նոր որակ հաղորդել և փոխգործակցության նոր էջ սկսել․ Արմեն Սարգսյան

ՀՀ ԶՈւ գլխավոր շտաբի պետն ընդունել է ՀՀ-ում Բուլղարիայի ռազմական կցորդին

Արաբկիր, Աջափնյակ և Դավիթաշեն վարչական շրջաններում իրականացվել է ուժեղացված ծառայություն (լուսանկարներ)

Տոկիո-2020. Արթուր Դավթյանի փայլուն ցատկերը որակավորման փուլում. Տեսանյութ

Նիկոլ Փաշինյանն ու Աննա Հակոբյանը մասնակցել են Ջիվան Գասպարյանի վերջին հրաժեշտի արարողությանը (լուսանկարներ, տեսանյութ)

Աճյունների որոնողական աշխատանքներն այսօր կշարունակվեն Վարանդայի (Ֆիզուլի) շրջանում

Կատարվել են խուզարկություններ, զննություններ, բերման է ենթարկվել 5 անձ. ուժեղացված ծառայություն Արմավիրի մարզում

Տոկիո-2020. մարմնամարզիկ Արթուր Դավթյանը հաջող ելույթով մեկնարկեց Օլիմպիական խաղերում

ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն Թուրքիայից զեկույց է պահանջում մզկիթի վերածված Սուրբ Սոֆիայի տաճարի վիճակի մասին. «Արմենպրես»

Նորագյուղ թաղամասում նռնակ է հայտնաբերվել

ՊՆ 35-ամյա ծառայողը մեքենայով գլխիվայր շրջվել է և տեղում մահացել. shamshyan.com

Մի պապիկ եկավ, ասաց՝ հիվանդանոցում զինվորների մազերը կկտրե՞ս. լիբանանահայ Գրիգորը դա չնչին փոխհատուցում է համարում

Պատմական Արտաշատ մայրաքաղաքի տարածքում կիրականացվեն հնագիտական ուսումնասիրություններ

Հետախուզվողն օդանավակայանից ներկայացել է ոստիկանություն

Նախագահ Սարգսյանն առանձնազրույց է ունեցել կայսր Նարուհիտոյի հետ, անդրադարձել հայ-ճապոնական հարաբերություններին

Երևանում վերջին հրաժեշտն են տալիս մեծանուն արվեստագետ, դուդուկահար Ջիվան Գասպարյանին

ՊՆ պաշտպանական ազգային հետազոտական համալսարանում վերապատրաստման դասընթացն ավարտվել է

Կորոնավիրուսային հիվանդության 250 նոր դեպք է հաստատվել, մահացել է 5 մարդ

Երևանում ավտոմեքենա է այրվել

ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը մասնակցել է Ճապոնիայի կայսր Նարուհիտոյի կողմից կազմակերպված ընդունելությանը (տեսանյութ)

ՔԿ-ն հրապարակել է փոխհրաձգության հետևանքով հրազենային վնասվածքներ ստացած զինծառայողների անունները

ՄԻՊ արտահերթ զեկույց անգլերենով. ներկայացվել են Երասխում բնակիչների իրավունքների վտանգներն ու խախտումների փաստերը

Երևան-Սևան ավտոճանապարհին մեքենաներ են բախվել. տուժածները հոսպիտալացվել են

ՀՀ-ում փակ ճանապարհներ չկան