Ովքեր են ապրում Թբիլիսիի այն տանը, որտեղ ապրել է Արամ Խաչատրյանը, ինչ են պատմում նրանք. մանրամասներ (լուսանկարներ)

«Այս տանը 1906-1922 թթ. ապրել է կոմպոզիտոր Արամ Խաչատրյանը». ահա այսպիսի մի ցուցանակով է հիշատակված Թբիլիսիիում այն հասցեն, որտեղ անցել է հանրահայտ երաժշտի մանկությունն ու պատանեկությունը:

Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիի կենտրոնական հատվածում գտնվող տանը (Ուզնաձե 93) ծնողների եւ ավագ եղբոր հետ միասին Արամ Խաչատրյանն ապրել է 16 տարի:

Փողոցին հարող տունը, որի վրա փակցված էր այդ ցուցանակը, բավականին հին էր, դուռը՝ կողպեքով ամրացված: Առաջացանք՝ մտածելով, թե հենց փողոցի վրայի այդ տանն է ապրել Խաչատրյանը:

Ցուցանակի անմիջապես կողքին տան թվացյալ ետնամաս տանող կարճ ճանապարհ կար, որը մեզ տարավ իտալական հին ոճով կառուցված տների մոտ: Դրանցից մեկում էլ ապրել է Արամ Խաչատրյանը: Մոտավորապես մեկ տասնյակ տարբեր տների պատշգամբներն իրար դիմաց էին:

Ի դեպ, Խաչատրյանի տունը փնտրելիս հետաքրքիր զուգադիպությամբ դիմեցինք հենց այն կնոջը, որը պարզվեց ապրում է կոմպոզիտորի նախկին տանը: Վրացուհի երիտասարդ կինը, լսելով Արամ Խաչատրյանի մասին մեր հարցը, կանչեց կողքի հարեւանին, հարեւանն էլ՝ իր մյուս հարեւանին, եւ 2 րոպեի ընթացքում բոլորն արդեն իրենց պատշգամբներում էին: Ժպիտով սկսեցին ասել, թե ով ինչ գիտի Խաչատրյանի մասին, բայց որոշեցին, որ երաժշտի մասին ամենաշատ ինֆորմացիայի տիրապետում է իրենց ամենատարեց հայ հարեւանուհին: Իսկ մինչ այդ մեզ առաջնորդեցին եւ ներսից ցույց տվեցին այն տունը, որտեղ ապրել է մեծանուն երաժիշտը: Զարմանալին այն էր, որ Խաչատրյանի՝ այդ հասցեում բնակված լինելու, նրա ընտանիքի եւ հայրական տան մասին գիտեին բոլորը, տեղյակ չէր միայն այն կինը, որն այժմ ապրում է նրա տանը:

Իսկ հարցին, թե ինչպիսի՞ն է եղել Խաչատրյանի հայրական տունը, եւ ի՞նչ է փոխվել այսօր այնտեղ, հարեւաններից մեկը պատասխանեց. «Բնականաբար, այն առաջվանը չէ: Այս երիտասարդ զույգն այն վերափոխել է»:

Տունը վերանորոգված էր ու ժամանակակից ձեւով կահավորված, Խաչատրյաններից միայն դրսի դուռն ու պատուհաններն էին մնացել: Համենյան դեպս, հարեւանները վստահեցրին, որ դրանք չեն փոխվել: Բնակչուհին ցույց տվեց այն սենյակը, որտեղ ապրել էր Խաչատրյանը:

Երկրորդ հարկում գտնվող այդ բնակարանը, որտեղ երկար տարիներ ապրել է կոմպոզիտորը, երբեք էլ տուն-թանգարան չի եղել: Այդտեղ են ապրել Արամ Խաչատրյանի ծնողները, իսկ նրանց մահից հետո տունը վաճառվել է:

Այս ամենը մեզ պատմելուց հետո հարեւանուհիներն ուղղորդեցին դեպի առաջին հարկում բնակվող 96-ամյա հայ տատիկի՝ Տալիթա Ճերմակյանի տուն: Մեզ դիմավորեց ականջակալներով նստած մի կին: Նա ժպտալով ընդառաջ եկավ, ասաց՝ ականջակալներով է հեռուստացույց լսում, որ դրա բարձր ձայնը չխանգարի հարեւաններին:

Թբիլիսիում ապրող այս հայուհին տարիքի համեմատ չափազանց առույգ է: Նա դա «պատճառաբանեց» նախկինում սպորտսմեն լինելով. երկար տարիներ բասկետբոլի մարզիչ է եղել: Առաջարկեց նստել ու ամենայն մանրամասնությամբ պատմել այն, ինչ լսել է իր ավագ քույրերից ու ծնողներից:

«Ես Խաչատրյանին չեմ տեսել, երբ ծնվել եմ, նա արդեն այստեղ չի ապրել: Հետագայում գալիս-գնում էր: Նրանք երկու եղբայր էին, մեծ եղբայրը Հայաստանում էր ապրում, իսկ ինքը 16-17 տարեկան դառնալուց հետո գնաց Մոսկվա. դա իր երազանքն է եղել: Ծնողները նրա գնալուց հետո երկար տարիներ այստեղ ապրեցին, չնայած հայրը մի փոքր շուտ մահացավ, բայց մայրը երկար ապրեց: Երբ արդեն մենակ էր, գնաց Երեւան՝ մեծ տղայի մոտ, հետո լսեցինք, որ այնտեղ մահացել է: Մոր մահից հետո Արամը եկավ, վաճառեց բնակարանն ու ընդմիշտ հեռացավ»,- պատմեց Տալիթա Ճերմակյանը:

Արամ Խաչատրյանը երեխա ժամանակ խաղացել եւ շատ մտերիմ է եղել Տալիթա Ճերմակյանի քրոջ՝ Եկատերինայի հետ: Մոտ 18-19 տարեկան հասակում Արամ Խաչատրյանն անգամ ցանկացել է ամուսնանալ Կատյայի հետ, բայց ինչպես 96-ամյա Տալիթան է պատմում, քույրը նրան մերժել է: «Քույրս չուզեց Արամին, որովհետեւ նրան այդ ժամանակ Բաթումիից եկած շատ գեղեցիկ մի երիտասարդ էր սիրում: Այդ երիտասարդն արդեն կայացած էր եւ լավ մասնագետ: Կատյան նրան ընտրեց: Դրանից հետո Արամը երկար ժամանակ չէր ամուսնանում, հետո իմացանք, որ այնտեղ՝ Մոսկվայում, ամուսնացել է ինչ-որ մեկի հետ»,- հիշեց 96-ամյա տատիկը:

Տալիթա Ճերմակյանին քույրն է պատմել հռչակավոր կոմպոզիտորի մասին, ասել՝ նա շատ ընկերասեր ու շփվող է եղել, միշտ երգել է, նվագել, իսկ Մոսկվայում բարձրագույն երաժշտական կրթություն ստանալը եղել է նրա երազանքը: Տալիթա Ճերմակյանի խոսքով՝ Արամ Խաչատրյանն անգամ իր գործերից մի փոքրիկ կտոր նվիրել է առաջին սիրուն՝ Կատյային:

96-ամյա տատիկը նաեւ պատմեց Խաչատրյանի մանուկ հասակի արկածներից մեկը, որն անչափ տպավորվել էր տիկնոջ հիշողության մեջ. «Արամենք տանը կատու են պահել, եւ եթե հանկարծ կատուն սեղանից որեւէ ուտելիք է գողացել, Արամը նրան պատժել է՝ կապելով բակի մեջտեղի ծառից: Այդ ծառն էլ արդեն չկա: Հետո հարեւանները տեսել են, որ կատուն շատ է տանջվում, գնացել ու ազատել են բանտարկությունից, բայց ամեն անգամ այդ ձեւով Արամը պատժել է կատվին»:

Երբ Խաչատրյանն արդեն հայտնի երաժիշտ է դարձել, չի կարողացել հաճախ լինել հայրական տանը, բայց գնացած ժամանակ այցելել է բոլոր հարեւաններին ու նվերներ տարել. «Գալիս էր, բոլորին մի ձեւով ուրախացնում, պատմում էր իր սիրելի գործի մասին, կիսվում տպավորություններով»:

Տալիթա Ճերմակյանի ընտանիքը Արեւմտյան Հայաստանի գաղթականներից է եղել: Նրա հայրը՝ Վարդան Ճերմակյանը, 1915 թվականին ընտանիքով հաստատվել է Վրաստանում: Անչափ մտերիմ են եղել իրենց տան անմիջապես վերեւի հարկում բնակվող Խաչատրյանների ընտանիքի հետ: Ճերմակյանների ընտանիքում խոսել են արեւմտահայերեն, սակայն պատմում է, որ երբ ամուսնացել է կիսով չափ ռուս, կիսով չափ գերմանացի տղամարդու հետ, դադարել է հայերեն խոսել. «6 քրոջով էլ ռուսական կրթություն ենք ստացել, միայն ծնողներիս հետ էինք հայերեն խոսում: Հետո երեխաներիս հետ արդեն ռուսերեն էի խոսում, քանի որ ամուսինս էլ հայերեն չէր հասկանում, բայց նրանք ծնողներիս՝ իրենց տատիկի ու պապիկի հետ սկսեցին հայերեն խոսել եւ հայերին շատ էին սիրում: Ես Հայաստանը, Երեւանը շատ-շատ եմ սիրում, մի կարճ ընթացք եմ բախտ ունեցել երիտասարդ տարիքում այնտեղ ապրելու: Կարոտում եմ, գիշերները՝ բոլորից թաքուն երբեմն արտասվում»:

Տպել
1660 դիտում

Երեկ Արցախի հարավում իրականացված որոնումները դարձյալ արդյունք չեն տվել. աճյուններ չեն հայտնաբերվել

ՀՀ տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ

Նյու Յորքում տեղադրվել են հակաէրդողանական գրառումներով վահանակներ

Էլեկտրաէներգիայի անջատումներ կլինեն Երևանի և 7 մարզերի մի շարք հասցեներում

Հրդեհ Գյումրի քաղաքում. տուժածներ չկան

2021-ի փետրվարին նախորդ տարվա նույն ամսվա համեմատ՝ ձուն թանկացել է 52.5 տոկոսով, ձեթը՝ 50.4, իսկ շաքարավազը 40.6 տոկոսով

365 կգ հերոինի գործով մեղադրյալների թվում նաև իրանցի կա. 6 ձերբակալվածներից 3-ը ազատ են արձակվել. մանրամասեր

Ճիշտ կեցվածքը ընդդիմադիր լինելն է. Գոգոլի անվան դպրոցի տնօրենը՝ իր գրառումների, հայացքների ու հարուցված քրգործի մասին

Մյանմայում այսօր բախումների հետևանքով 38 մարդ է սպանվել. իրավիճակը շարունակում է լարված մնալ

ԵԱՏՄ-ում առավել շատ թանկացած ապրանքներն են շաքարավազը, կարտոֆիլը և արևածաղկի ձեթը

Հայտնաբերվել են մեքենայի հայելիները գողացողները. 25 և 33 տարեկան երկու տղամարդ է բերման ենթարկվել (տեսանյութ)

Լոռու մարզպետը ներկայացրել է համայնքների խոշորացման վերաբերյալ նախնական մոտեցումները

Համբարձում Մաթեւոսյանը «Թումո» կենտրոնում այսօր հանդիպում է ունեցել գործադիր տնօրեն Մարի Լու Փափազյանի հետ

ԳՇ զորքերի ծառայության վարչության սպաներն իրականացրել են անվտանգության ռիսկերի նվազեցման մեթոդական պարապմունքներ

Արտյոմ Կարապետյանն «Արմենիայից» տեղափոխվել է «Առաջին ալիք»

Մոսկվայում Հայ իրավաբանների ասոցիացիան աջակցություն կցուցաբերի ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց անկախ քաղաքացիությունից

Լարսը բաց է. ռուսական կողմում 600 բեռնատար է կուտակվել

Երեւանի կենտրոնում կայանած շարժական կլինիկայում մարդիկ հեպտատիտ C-ի, B-ի, սիֆիլիսի և ՄԻԱՎ-ի թեստ հանձնեցին

Ադրբեջանի կողմից հայկական ժառանգությունը սեփականացնելու նոր քաղաքականություն է իրագործվում. Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ

Բքի պատճառով Թթուջուր-Նավուր ավտոճանապարհը փակ է

Արցախի Հանրապետության արտաքին քաղաքական օրակարգը խաղաղությունն է և երկրի անկախության միջազգային ճանաչումը. ԱՀ նախագահ

Անմահության ճանապարհ․ Դիպուկահարի փամփուշտը Արայիկ Ալոյանի ձեռքի միջով դիպավ Արտյոմին (տեսանյութ)

Կարող են իրավիճակներն այնպիսին լինեն, որ շատ ավելի կտրուկ գործողությունների կարիք լինի. Վազգեն Մանուկյան

Տեսչական մարմինները զգուշացնում են՝ կորոնավիրուսի հետագա տարածումից խուսափելու նպատակով վերահսկողությունը խստացվում է

Իշխանությունը զավթելու կոչեր հնչեցնելու գործով Վազգեն Մանուկյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ

ՀՀ զինված ուժերի և ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի ստորաբաժանումները վերահսկում են սահ­մա­նային իրավիճակը

Կան ողջամիտ սահմանաչափեր. ԱՀ կառավարությունը՝ ի պատասխան կոմունալ ծառայությունների անվճար լինելու մասին լուրերի

Մշակվել են ներմուծման դիվերսիֆիկացիայի ուղեցույցներ 5 ապրանքախմբերի համար

Մենք պետք է վերադառնանք դիմակների կրման ավելի խիստ պահպանման ռեժիմի. առողջապահության նախարար

Լոնդոն-Փարիզ. փոխվել է բռնցքամարտի օլիմպիական վարկանիշային մրցաշարի անցկացման վայրը

Ակնհայտ է, որ Ադրբեջանի համար գերիների հարցը դառնում է խնդրահարույց. Արա Այվազյան

Դանակահարություն Աշտարակի Լինչի փողոցում. հանցագործության գործիք դանակը հայտնաբերվել է (տեսանյութ)

Աբու Դաբիի ռազմարդյունաբերական ցուցահանդեսի մասով ծառայողական քննությունն ընթացքի մեջ է. Արշակյան

21-ամյա Միքայել Միքայելյանը դահուկավազքի աշխարհի առաջնությունան 15 կմ մրցավազքում ընդգրկվել է լավագույն 50-յակում

Վաղվանից կսկսվեն փոսային նորոգման աշխատանքները. Շիրակի մարզպետը հանդիպել է Լիու Մինգջիանիի հետ

Հայաստանի և Իտալիայի ԱԳ նախարարները մտքեր են փոխանակել տարածաշրջանային անվտանգության և կայունության հարցերի շուրջ

Վարույթ է ընդունվել «Ազատության» լրագրողի մասնագիտական գործունեությունը խոչընդոտելու դեպքի առթիվ հարուցված քրգործը․ ՔԿ

ԱԺ շենքից հրազենի ցուցադրությունը խաղաղ հավաքին պետության կողմից գործադրված անվտանգության անհամարժեք միջոց է․ ՄԻՊ

Կամո Հովհաննիսյանի չիրացրած 11 մետրանոցը «թանկ նստեց» «Կայրաթի» վրա

Ես հրավեր եմ հղել խորհրդարանական ուժերի ղեկավարներին եւ պլանավորում եմ առաջիկա օրերին հանդիպել նրանց հետ. վարչապետ