ՄԱԿ-ի ծրագրի աջակցությամբ Պեմզաշեն համայնքում էկո, ագրո եւ գաստրոտուրիզմի սիրահարների համար հատուկ հյուրատուն է հիմնվել

Ամեն ինչ տնական, ամեն ինչ բնական: Հայկական գյուղական հողե պատերով հացատնից անցում եվրոպական լուծումներով քարե հյուրատան: Պեմզաշենցի Հովհաննեսը գյուղում առաջին համարձակն է, ով վստահել է Հայաստանի վաղվա օրվա տեսլականին, թողել մայրաքաղաքն ու վերադարձել հայրենի տուն՝ Պեմզաշեն:

«Ծնողներս հյուրասեր մարդիկ էին, շատ էին սիրում, որ տունը լիքն էր լինում, շատերն էին գալիս-գնում, սեղանն անընդհատ դնում-վերցնում էին: Ես հյուրատունն իրենց հիշատակին եմ կառուցել, որ էլի այս տունը շեն մնա, հյուրասեր լինի»,- հյուրատան բացման ժամանակ լրագրողների հետ զրույցում ասաց Հովհաննես Մարգարյանը:

Հյուրատան բացումից հետո հերթը հասավ առաջարկվող ծառայություններին: Արագածի արեւմտյան փեշերին գտնվող այս վայրում զբոսաշրջիկները կարող են սեփական ձեռքերով ծիրանի եւ խնձորի օղի ստանալ, թոնրի մեջ խորոված անել, եփել-թափել, չեչիլ պանիր պատրաստել եւ տուֆ քարից թռչնատառեր ստեղծել: Նրանց համար հատուկ վարպետության դասեր կանցկացվեն:

Վարպետության դասերի համար հատուկ մասնագետներ չեն հրավիրվել: Հովհաննեսն աշխատանքն առաջարկել է հենց համագյուղացիներին: Օրինակ չեչիլը Նանիկն է պատրաստում: Ասաց՝ 20 տարեկանից այս գործն անում է, տանեցիները հավանում են իր պատրաստածը: Եռացող ջրում պանիրը պտտում է այնքան, որ թելեր դառնան, ասում է՝ իր չեչիլը մազից բարակ պետք է լինի: Նաեւ փափուկ ու սպիտակ: Պատրաստում է այնպես, ինչպես իր տան համար է տարիներ շարունակ այդ գործն արել: Ուղղակի մի փոքր անսովոր է. մարդիկ շատ են, անծանոթներ են գալիս: Եվ պատարստում է, եւ բացատրում:

Հյուրատան բակում տուֆ քարից քանդակված թռչնատառերով հայոց այբուբենն է ամրացված: Նաեւ արտասահմանյան հայտնի մուլտֆիլմերի հերոսներն են, Կենաց ծառն ու պատվո պատը, որի վրա հայոց արքայատոհմերի զինանշաներն են ամրացված: Հովհաննես Մարգարյանն ասում է՝ բոլոր զբոսաշրջիկները պետք է գնան մեր պատմությունը իմացած:

Գյուղական զբոսաշրջության զարգացմանն ուղված այս նախաձեռնությունը Պեմզաշենում իրականացվել է ՄԱԿ-ի զարգացման «Ինտեգրված գյուղական զբոսաշրջության զարգացում» ծրագրի աջակցությամբ: Շիրակի մարզում այս ծրագրով ավելի վաղ երեք նախագիծ էր կյանքի կոչվել՝ Գյումրիում բացվել էր «Գըվուգ» գաստրոտունը, Արփի լճում «էկոտուն»-ը, և Սարիարում «Սարգսյանների հյուրատուն»-ը։  

Նման փոքր-փոքր քայլերով գյուղական տուրիզմի զարգացման մեծ ճանապարհի սկիզբն է հարթվում: Շիրակի մարզպետ Տիգրան Պետրոսյանն ասաց՝ նկատելի է արդեն, որ շուտով Գյումրին դառնալու է Հայաստանի զբոսաշրջության կենտրոնը, իսկ այս պարագայում շատ կարեւոր է, որ զբոսաշրջիկը նաեւ այլընտրանք ունենա Գյումրիից դուրս, մարզի գյուղական համայնքներում: «Արագածի փեշերին գտնվող գյուղում մենք ստացել ենք բարձր մակարդակի միջավայր հյուրատան տեսքով: Սա նաեւ գյուղի զարգացման հնարավորության լավ մոդել է, որը կարելի է տեղայնացնել ցանկացած համայնքում: Եթե տուրսիտներրը գալիս են հյուրատուն, համայնքն է շահում, նրանք եւս պետք է մտածեն տարբեր ապրանքատեսակների առաջարկներով հանդես գալու, դրանք ստեղծելու եւ մատուցելու ուղղությամբ»,- վստահ է մարզպետը:

Պեմզաշենում, բացի հյուրատանն առաջարկվող հայկական ուտեստներից եւ վարպետության դասերից, նաեւ պատմական շատ արժեքներ տեսնելու հնարավորություն կա: Պահպանված են 5-րդ դարի բազիլիկ եկեղեցու, 6-րդ դարի խաչաձև գմբեթավոր եկեղեցու հիմնապատերը: Դեպի Լեռնակերտ տանող ճանապարհին գտնվում են Մակարավանքի ս.Սիոն եկեղեցին, Առաքելոց վանքի եկեղեցին, Աբլղարիբ Պահլավունու մահարձանը: Գյուղից հարավ-արևելք պահպանվել են միջնադարյան բերդի պարիսպների հետքեր: 

Ներկա պահին Շիրակի մարզպետարանն աշխատում է զբոսաշրջային ոլորտում համակարգված գործողությունների պլանի մշակման վրա: «Եւ դաշտն է մեծացել, եւ օպերատորներն են շատացել, եւ Շիրակի նկատմամբ հետաքրքրվածությունը: Հիմա պետք են ֆորմալ գործիքներ: Նաեւ ավելանում են տրանսպորտային հոսքերը դեպի մարզ եւ մարտի վերջին սպասում ենք եվրոպական առաջին չվերթին դեպի Գյումրի: Նաեւ վստահ ենք, որ ամռանը զբոսաշրջային ակտիվ սեզոնի մեկնարկն ենք տալու: Հենց դրա համար էլ պետք է կարողանանք հստակ առաջարկներով ներկայանալ: Տուրիստը պետք է իմանա, թե Գյումրիից դուրս որտեղ կարող է մեր մարզում մեկ օր անցկացնել, ինչ զբաղմունքներ կան, ինչ է առաջարկվում»,- ասաց Տիգրան Պետրոսյանը:

ՄԱԿ-ը տրամադրված է Շիրակում շարունակել սկսած գործը: ՄԱԶԾ մշտական ներկայացուցչի տեղակալ Միհայելա Ստոյկոսկան ասաց՝ հիացած է Պեմզաշենի «Տուֆ-Արտ»-ով: «Քարը կյանք է առել, իսկ դա հրաշք է: Մեր ծրագրի  նպատակն է գյուղերում գտնել չեմպիոնների, որոնք արդեն որոշակի քայլերի պատրաստ են, բայց ունեն մեր օգնության կարիքը իրենց նախաձեռնությունը զարգացնելու, ավելի ընդլայնելու համար»,- ասաց ՄԱԿ-ի ներկայացուցիչը:

Միհայելա Ստոյկոսկան մասնավոր հատվածին կոչ արեց ներդրումներ կատարել գյուղական համայնքներում: Ասաց՝ գյուղական բնակավայրերը զբոսաշրջության զարգացման առումով մեծ ներուժ ունեն, ընդամենը պետք այն նպատակային եւ ճիշտ օգտագործեն մարդիկ: Գյուղական հյուրատների հիմնումը նաեւ Հայաստանը որպես զբոսաշրջային երկիր ներկայացնելու յուրահատուկ ձեւաչափ է: